Roland Garros zestrzeliwuje samolot przez śmigło

1 kwietnia 1915 roku nad Flandrią francuski lotnik Roland Garros zestrzelił niemiecki dwumiejscowy samolot rozpoznawczy Albatros. Samo zestrzelenie nie było nowością, bo samoloty spadały w walkach powietrznych już od jesieni 1914 roku. Nowy był sposób. Garros nie miał obserwatora z ruchomym karabinem, lecz sam strzelał z karabinu maszynowego zamocowanego na stałe przed kabiną, przez krąg obracającego się śmigła, celując całym samolotem. Według większości historyków lotnictwa było to pierwsze zestrzelenie dokonane w ten sposób, a jego samolot uważa się za jeden z pierwszych prawdziwych samolotów myśliwskich.

Garros był jeszcze przed wojną jednym z najsłynniejszych lotników świata. Urodzony w 1888 roku na Reunionie, 23 września 1913 roku jako pierwszy przeleciał bez lądowania nad Morzem Śródziemnym, z Fréjus do Bizerty w Tunezji, w niespełna osiem godzin. Po wybuchu wojny latał jako pilot rozpoznawczy w eskadrze na jednopłatowcach Morane-Saulnier, stacjonującej pod Dunkierką (źródła podają oznaczenie MS 26 albo MS 23). Lotnicy obu stron wiedzieli już, że najłatwiej trafić przeciwnika, lecąc prosto na niego, ale z przodu samolotu kręciło się śmigło. Pocisk wystrzelony przez jego krąg mógł przestrzelić łopatę i rozbić samolot własnego strzelca.

Rozwiązanie przyniosła współpraca Garrosa z konstruktorem Raymondem Saulnierem. Saulnier jeszcze przed wojną pracował nad mechanizmem, który zgrywałby strzały karabinu z obrotami śmigła, ale z karabinem Hotchkiss, strzelającym w nierównym tempie, urządzenie nie działało niezawodnie. Garros sięgnął więc po prostszy pomysł. Na łopatach śmigła, w miejscu, przez które przechodziła linia strzału, zamocowano stalowe kliny, od których odbijały się pociski trafiające w śmigło. Według relacji przygotował je razem ze swoim mechanikiem Jules’em Hue. Rozwiązanie było prymitywne: część pocisków odbijała się w bok, a kliny osłabiały ciąg śmigła. Na jednopłatowcu Morane-Saulnier L okazało się jednak skuteczne.

1 kwietnia Garros wypatrzył niemiecki samolot rozpoznawczy i zaatakował go od przodu. Niemieccy lotnicy nie spodziewali się, że jednomiejscowy samolot może strzelać w kierunku lotu. Seria z karabinu Garrosa trafiła pilota i Albatros runął na ziemię. Dokładne miejsce upadku i losy obserwatora relacje opisują różnie. W kolejnych dniach Garros zgłosił następne zestrzelenia, z których za pewne uznaje się te z 15 i 18 kwietnia. Francuska prasa zrobiła z niego bohatera, a jego wynik, kilka zwycięstw w ciągu niespełna trzech tygodni, był wtedy czymś niespotykanym.

Sukces trwał krótko. 18 kwietnia silnik jego samolotu zgasł, według różnych relacji z powodu zatkanego przewodu paliwowego albo trafienia z ziemi, i Garros musiał lądować po niemieckiej stronie frontu, na północ od Kortrijk w Belgii. Próbował spalić maszynę, ale wilgotne płótno i drewno nie chciały się zająć ogniem. Lotnik dostał się do niewoli, a samolot z klinami na śmigle wpadł w ręce Niemców. Zbadali go specjaliści zakładów Antona Fokkera, które w ciągu kilku tygodni zbudowały prawdziwy synchronizator i zamontowały go na jednopłatowcu Fokker E.I. Garros spędził w niewoli niemal trzy lata. W lutym 1918 roku uciekł, wrócił do walki i zginął w powietrzu pod Vouziers 5 października 1918 roku, na miesiąc przed końcem wojny.