TheGreatWar.pl
en

Do nauki i powtórki

Najważniejsze daty I wojny światowej

272 kluczowe wydarzenia z lat 1914–1923, od zamachu w Sarajewie po powstanie wielkopolskie, każde z datą i jednym zdaniem.

Lista obejmuje wydarzenia wyróżnione w kronice jako przełomowe. Tytuł prowadzi do pełnego artykułu. Wydrukuj ją albo zapisz jako PDF, by mieć ściągę przed sprawdzianem lub maturą.

Chcesz czytać po kolei? Zobacz serie →

1914

  1. 28 czerwca 1914Arcyksiążę Franciszek Ferdynand zamordowany w Sarajewie28 czerwca 1914 Gavrilo Princip zastrzelił arcyksięcia Franciszka Ferdynanda i jego żonę Zofię, uruchamiając kryzys lipcowy.
  2. 28 lipca 1914Austro-Węgry wypowiadają wojnę Serbii28 lipca 1914 Austro-Węgry wypowiedziały Serbii wojnę telegramem. Tej samej nocy ostrzelano Belgrad – zaczęła się I wojna światowa.
  3. 1 sierpnia 1914Niemcy ogłaszają mobilizację i wypowiadają wojnę Rosji1 sierpnia 1914 Niemcy ogłosiły mobilizację powszechną, a wieczorem wypowiedziały wojnę Rosji. Wojna przestała być konfliktem bałkańskim.
  4. 3 sierpnia 1914Niemcy wypowiadają wojnę Francji3 sierpnia 1914 Niemcy wypowiedziały wojnę Francji, powołując się na zmyślone francuskie naloty. Rozpoczęła się wojna na dwa fronty.
  5. 4 sierpnia 1914Wielka Brytania wypowiada wojnę Niemcom4 sierpnia 1914 o godzinie 23 czasu londyńskiego minął termin ultimatum. Wielka Brytania i całe jej imperium znalazły się w stanie wojny z Niemcami.
  6. 4 sierpnia 1914Niemcy wypowiadają wojnę Belgii4 sierpnia 1914 Niemcy zapowiedziały Belgii użycie siły i wkroczyły na jej terytorium. Kanclerz przyznał, że łamie prawo międzynarodowe.
  7. 5 sierpnia 1914Czarnogóra wypowiada wojnę Austro-Węgrom5 sierpnia 1914 Czarnogóra wypowiedziała wojnę Austro-Węgrom, stając u boku Serbii. Działa z góry Lovćen zagroziły bazie floty w Kotorze.
  8. 6 sierpnia 1914Austro-Węgry wypowiadają wojnę Rosji6 sierpnia 1914 ambasador Austro-Węgier wręczył w Petersburgu wypowiedzenie wojny. Główny front monarchii przesunął się do Galicji.
  9. 6 sierpnia 1914Serbia wypowiada wojnę Niemcom6 sierpnia 1914 Serbia wypowiedziała wojnę Niemcom, sojusznikowi Austro-Węgier. Oba państwa nie graniczyły ze sobą, ale deklaracja miała wymowę polityczną.
  10. 6 sierpnia 1914Początek bitwy granicznej we FrancjiNa początku sierpnia 1914 rozpoczęła się tzw. bitwa graniczna, czyli seria starć armii francuskich z niemieckimi, trwająca aż do bitwy nad Marną.
  11. 8 sierpnia 1914Francuzi zajmują Miluzę8 sierpnia 1914 wojska francuskie wkroczyły do Miluzy w Alzacji. Francja świętowała, ale już po dwóch dniach niemiecki kontratak zmusił Francuzów do odwrotu.
  12. 12 sierpnia 1914Wielka Brytania i Francja wypowiadają wojnę Austro-Węgrom12 sierpnia 1914 Wielka Brytania i Francja wypowiedziały wojnę Austro-Węgrom. Mocarstwa Ententy walczyły odtąd z obydwoma państwami centralnymi.
  13. 14 sierpnia 1914Początek bitew pod Morhange i Sarrebourgiem14 sierpnia 1914 francuskie armie ruszyły do wielkiej ofensywy w Lotaryngii. Zaczęła się seria walk, które zakończyły się klęską pod Morhange i Sarrebourgiem.
  14. 18 sierpnia 1914Bitwa nad Gete18 sierpnia 1914 armia belgijska stawiła czoło Niemcom nad rzeką Gete. Wobec groźby okrążenia król Albert I nakazał odwrót do twierdzy Antwerpia.
  15. 21 sierpnia 1914Początek bitwy pod Charleroi21 sierpnia 1914 nad Sambrą starły się francuska 5 Armia i niemiecka 2 Armia. Niemcy zdobyli przeprawy przez rzekę, zanim Francuzi zdążyli je obsadzić.
  16. 22 sierpnia 1914Austro-Węgry wypowiadają wojnę BelgiiÓwczesne kroniki datują na 22 sierpnia 1914 wypowiedzenie wojny Belgii przez Austro-Węgry. Notę o stanie wojny Belgowie otrzymali jednak 28 sierpnia.
  17. 22 sierpnia 1914Początek bitwy w Ardenach22 sierpnia 1914 francuskie armie nacierające przez Ardeny wpadły na silne wojska niemieckie. Był to najkrwawszy dzień w historii armii francuskiej.
  18. 23 sierpnia 1914Bitwa pod Mons23 sierpnia 1914 Brytyjski Korpus Ekspedycyjny stoczył pod Mons swoją pierwszą bitwę. Zadał Niemcom ciężkie straty, ale musiał rozpocząć odwrót.
  19. 23 sierpnia 1914Japonia wypowiada wojnę Niemcom23 sierpnia 1914 Japonia wypowiedziała wojnę Niemcom. Wojna objęła Daleki Wschód i Pacyfik, a Japonia sięgnęła po niemieckie posiadłości w Azji.
  20. 25 sierpnia 1914Początek bitwy nad Mozą25 sierpnia 1914 francuska 4 Armia, wycofana z Ardenów, stanęła za Mozą między Mézières a Stenay. Rozpoczęła się bitwa o przeprawy przez rzekę.
  21. 25 sierpnia 1914Początek bitwy nad Mortagne25 sierpnia 1914 armie Castelnau i Dubaila zatrzymały w Lotaryngii niemieckie natarcie na przesmyk Charmes i przeszły do kontrofensywy.
  22. 26 sierpnia 1914Bitwa pod Le Cateau26 sierpnia 1914 II Korpus Smith-Dorriena stanął do walki pod Le Cateau wbrew woli dowództwa. Zapłacił wysoką cenę, ale powstrzymał pościg Niemców.
  23. 29 sierpnia 1914Początek bitwy pod Guise29 sierpnia 1914 francuska 5 Armia generała Lanrezaca przerwała odwrót i kontratakowała niemiecką 2 Armię Bülowa nad rzeką Oise.
  24. 4 września 1914Początek bitwy o Grand Couronné4 września 1914 armia księcia Rupprechta uderzyła na wzgórza Grand Couronné przed Nancy. Francuzi generała Castelnau bronili miasta przez ponad tydzień.
  25. 5 września 1914Początek bitwy nad Ourcq5 września 1914 francuska 6 Armia Maunoury'ego uderzyła na flankę armii Klucka pod Meaux. Starcie pod Monthyon otworzyło wielką bitwę nad Marną.
  26. 6 września 1914Początek bitwy nad Marną6 września 1914 armie francuskie i Brytyjczycy przeszli do kontrofensywy na froncie od Paryża po Verdun. Zaczęła się bitwa, która rozstrzygnęła losy 1914 roku.
  27. 9 września 1914Niemcy wycofują się znad Marny9 września 1914 niemieckie 1 i 2 Armia rozpoczęły odwrót znad Marny. Decyzję przypieczętował wysłannik Moltkego, ppłk Hentsch. Upadł plan szybkiego zwycięstwa.
  28. 12 września 1914Początek bitwy nad Aisne12 września 1914 Brytyjczycy i Francuzi, ścigający Niemców po bitwie nad Marną, dotarli nad Aisne. Niemcy okopali się na wzgórzach za rzeką.
  29. 22 września 1914Początek pierwszej bitwy w Pikardii22 września 1914 nowa francuska 2 Armia generała de Castelnau ruszyła do natarcia na północ od Oise. Zaczął się wyścig do morza.
  30. 22 września 1914Początek pierwszej bitwy pod AlbertWe wrześniu 1914 Francuzi i Niemcy starli się pod Albert i Bapaume. Na wzgórzach nad Sommą powstał front, który przetrwał do bitwy nad Sommą w 1916.
  31. 27 września 1914Początek oblężenia Antwerpii27 września 1914 Niemcy rozpoczęli oblężenie Antwerpii, ostatniej twierdzy Belgii. Następnego dnia ciężkie moździerze zaczęły burzyć zewnętrzne forty.
  32. 27 września 1914Początek pierwszej bitwy w Artois27 września 1914 wyścig do morza dotarł do Artois. Francuzi i Niemcy zaczęli walkę o Arras, Lens i wzgórza, które przez lata decydowały o losach frontu.
  33. 1 października 1914Początek bitwy pod Arras1 października 1914 trzy niemieckie korpusy uderzyły między Arras a Douai. Zaczęła się bitwa pod Arras, najcięższa faza walk w Artois.
  34. 10 października 1914Początek bitwy pod La Bassée10 października 1914 brytyjski II Korpus, przerzucony znad Aisne, maszerował w stronę Béthune i La Bassée. Tak zaczęły się walki Brytyjczyków we Flandrii.
  35. 12 października 1914Początek bitwy pod Messines12 października 1914 brytyjska kawaleria Allenby'ego zdobyła wzgórze Mont des Cats we Flandrii. Zaczęła się bitwa o grzbiet Messines na południe od Ypres.
  36. 13 października 1914Początek bitwy pod Armentières13 października 1914 brytyjski III Korpus zaatakował Niemców pod Meteren we Flandrii. Po całodziennej walce w deszczu zdobył wieś, tracąc ponad 700 ludzi.
  37. 16 października 1914Początek bitwy nad Yser16 października 1914 Niemcy uderzyli na Diksmuide. Tak według Belgów zaczęła się bitwa nad Yser, w której bronili ostatniego skrawka swojego kraju.
  38. 19 października 1914Początek pierwszej bitwy pod Ypres19 października 1914 brytyjskie natarcie na Menin zderzyło się z nowymi korpusami niemieckimi. Tak zaczęła się pierwsza bitwa pod Ypres.
  39. 21 października 1914Początek bitwy pod Langemarck21 października 1914 brytyjski I Korpus ruszył spod Ypres na Brugię. Natrafił na nowe niemieckie korpusy rezerwowe i jeszcze tego dnia przeszedł do obrony.
  40. 29 października 1914Początek bitwy pod Gheluvelt29 października 1914 Niemcy zaatakowali we mgle skrzyżowanie pod Gheluvelt przy drodze z Menin do Ypres. Następnego dnia ruszyło wielkie natarcie grupy Fabecka.
  41. 29 października 1914Flota turecka atakuje rosyjskie porty29 października 1914 okręty osmańskie admirała Souchona bez wypowiedzenia wojny ostrzelały rosyjskie porty nad Morzem Czarnym. Turcja weszła do wojny.
  42. 31 października 1914Krytyczny dzień pod Ypres31 października 1914 Niemcy przerwali linię brytyjską pod Gheluvelt. Kontratak 2 Batalionu Worcestershire zamknął wyłom. Tak zakończyła się bitwa pod Gheluvelt.
  43. 2 listopada 1914Rosja wypowiada wojnę Turcji2 listopada 1914 Mikołaj II ogłosił manifest o wojnie z Turcją. Car zapowiadał, że otworzy ona Rosji drogę do celów nad Morzem Czarnym, czyli do cieśnin.
  44. 5 listopada 1914Wielka Brytania i Francja wypowiadają wojnę Turcji5 listopada 1914 Wielka Brytania i Francja wypowiedziały wojnę Turcji. Londyn porzucił wiekową politykę obrony Imperium Osmańskiego przed Rosją.
  45. 11 listopada 1914Atak gwardii pruskiej pod Nonne Bosschen11 listopada 1914 gwardia pruska wdarła się w linię brytyjską pod Ypres. Artylerzyści i kontratak batalionu Oxfordshire zatrzymali ostatni wielki atak Niemców.
  46. 15 grudnia 1914Niemiecki sterowiec u wybrzeży Anglii15 grudnia 1914 nad ujściem Humbera dostrzeżono niemiecki sterowiec. Była to pierwsza potwierdzona obecność wrogiego statku powietrznego u brzegów Anglii.
  47. 20 grudnia 1914Początek pierwszej bitwy w Szampanii20 grudnia 1914 francuska 4 Armia uderzyła na niemieckie okopy w Szampanii. Zaczęła się pierwsza wielka ofensywa przeciw umocnionym liniom na zachodzie.
  48. 20 grudnia 1914Obrona Givenchy20 grudnia 1914 Niemcy wysadzili miny pod okopami Korpusu Indyjskiego pod Givenchy i przełamali jego linię. Wieś odbili wieczorem żołnierze z Manchesteru.

1915

  1. 8 stycznia 1915Początek bitwy pod Soissons8 stycznia 1915 Francuzi zaatakowali niemieckie okopy na wzgórzach nad Aisne na północ od Soissons. Strzelcy marokańscy w kilka minut zdobyli wzgórze 132.
  2. 19 stycznia 1915Pierwszy nalot sterowców na Anglię19 stycznia 1915 sterowce L 3 i L 4 zbombardowały Great Yarmouth, King’s Lynn i wsie Norfolku. Zginęły cztery osoby. Był to pierwszy nalot sterowców na Anglię.
  3. 10 marca 1915Początek bitwy pod Neuve-Chapelle10 marca 1915 brytyjska 1 Armia po 35-minutowym ostrzale uderzyła pod Neuve-Chapelle. W kilka godzin zdobyła wieś, ale nie zdołała pójść dalej.
  4. 17 kwietnia 1915Brytyjczycy zdobywają Wzgórze 6017 kwietnia 1915 Brytyjczycy wysadzili miny pod Wzgórzem 60 na południe od Ypres i zajęli je w kilka minut. Przez następne dni odpierali kontrataki.
  5. 22 kwietnia 1915Początek drugiej bitwy pod Ypres22 kwietnia 1915 Niemcy wypuścili pod Ypres chmurę chloru. Francuskie dywizje poszły w rozsypkę, a na północ od miasta otworzyła się kilkukilometrowa wyrwa.
  6. 22 kwietnia 1915Początek bitwy o grzbiet GravenstafelW nocy z 22 na 23 kwietnia 1915 Kanadyjczycy kontratakowali pod Ypres, by zamknąć wyrwę po ataku gazowym. Z 1500 ludzi w szarży na las zostało niespełna 500.
  7. 24 kwietnia 1915Początek bitwy pod St. Julien24 kwietnia 1915 Niemcy uderzyli chlorem na Kanadyjczyków pod Ypres. Front 1 Dywizji Kanadyjskiej się ugiął, a po południu padła wieś St. Julien.
  8. 25 kwietnia 1915Alianci lądują na Gallipoli25 kwietnia 1915 Brytyjczycy, Australijczycy, Nowozelandczycy i Francuzi wylądowali pod Dardanelami. Turcy stawili im zacięty opór.
  9. 1 maja 1915Początek bitwy pod Gorlicami1 maja 1915 działa niemieckie i austro-węgierskie zaczęły ostrzał Rosjan pod Gorlicami, a 2 maja ruszyło natarcie armii Mackensena, które przełamało front.
  10. 7 maja 1915Zatopienie Lusitanii7 maja 1915 U-20 storpedował u wybrzeży Irlandii brytyjski liniowiec Lusitania. W 18 minut zginęło prawie 1200 osób, w tym ponad stu Amerykanów.
  11. 8 maja 1915Początek bitwy o grzbiet Frezenberg8 maja 1915 Niemcy po huraganowym ostrzale przerwali brytyjski front na grzbiecie Frezenberg pod Ypres. Wyrwę zamknęły w nocy ostatnie odwody.
  12. 9 maja 1915Brytyjczycy atakują grzbiet Aubers9 maja 1915 brytyjska 1 Armia uderzyła na grzbiet Aubers, by wesprzeć Francuzów w Artois. Ogień karabinów maszynowych zatrzymał natarcie w ziemi niczyjej.
  13. 9 maja 1915Początek drugiej bitwy w Artois9 maja 1915 francuska 10 Armia uderzyła pod Arras. Korpus Pétaina w dwie godziny dotarł na grzbiet Vimy, ale bez odwodów nie zdołał go utrzymać.
  14. 15 maja 1915Początek bitwy pod Festubert15 maja 1915 o 23.30 brytyjska 2 Dywizja i brygada Garhwal zaatakowały nocą Niemców pod Festubert. Było to pierwsze nocne natarcie Brytyjczyków w tej wojnie.
  15. 23 maja 1915Włochy wypowiadają wojnę Austro-Węgrom23 maja 1915 Włochy wypowiedziały wojnę Austro-Węgrom, swojemu sojusznikowi z trójprzymierza. Stan wojny zaczął obowiązywać następnego dnia.
  16. 24 maja 1915Niemiecki atak gazowy pod Bellewaarde24 maja 1915 o świcie Niemcy wypuścili pod Ypres chlor na odcinku około 7 km. Zdobyli Mouse Trap Farm i część grzbietu Bellewaarde, ale nie przełamali frontu.
  17. 31 maja 1915Pierwszy nalot sterowca na LondynW nocy z 31 maja na 1 czerwca 1915 niemiecki sterowiec LZ 38 zbombardował wschodni Londyn. Zginęło siedem osób, w tym dzieci, a 35 zostało rannych.
  18. 20 lipca 1915Początek bitwy o Le Linge20 lipca 1915 francuscy strzelcy alpejscy zaatakowali niemieckie pozycje na grzbiecie Linge w Wogezach. Pierwszy szturm załamał się w ogniu z bunkrów.
  19. 5 sierpnia 1915Niemcy zajmują Warszawę5 sierpnia 1915 do Warszawy, opuszczonej nocą przez Rosjan, weszły wojska niemieckiej 9 Armii. Skończyło się trwające od 1815 roku rosyjskie panowanie.
  20. 21 sierpnia 1915Włochy wypowiadają wojnę Turcji20 sierpnia 1915 włoski ambasador wręczył wielkiemu wezyrowi wypowiedzenie wojny. Od 21 sierpnia Włochy były w stanie wojny z Imperium Osmańskim.
  21. 5 września 1915Mikołaj II obejmuje naczelne dowództwo5 września 1915 car Mikołaj II przyjechał do Stawki w Mohylewie i sam stanął na czele armii. Wielki książę Mikołaj odszedł, a szefem sztabu został Aleksiejew.
  22. 25 września 1915Początek bitwy pod Loos25 września 1915 Brytyjczycy uderzyli pod Loos za chmurą chloru. Zdobyli wieś, wzgórze 70 i Redutę Hohenzollernów, ale odwody stały za daleko.
  23. 25 września 1915Początek trzeciej bitwy w Artois25 września 1915 francuska 10 Armia znowu uderzyła na wzgórza Vimy. Lewe skrzydło dotarło do Souchez, ale na reszcie frontu natarcie się załamało.
  24. 25 września 1915Początek drugiej bitwy w Szampanii25 września 1915 dwie armie francuskie uderzyły w Szampanii. Zdobyły pierwszą linię Niemców i 14 tysięcy jeńców, ale druga pozycja zatrzymała natarcie.
  25. 5 października 1915Lądowanie Ententy w Salonikach5 października 1915 w Salonikach zaczęły lądować francuska 156 Dywizja i brytyjska 10 Dywizja. Miały ratować Serbię, ale tego dnia upadł rząd Wenizelosa.
  26. 6 października 1915Państwa centralne atakują Serbię6 października 1915 działa Mackensena otworzyły ogień wzdłuż Sawy, Dunaju i Driny, a pierwsze oddziały austro-węgierskie przeszły rzeki. Ruszył podbój Serbii.
  27. 12 października 1915Rozstrzelanie Edith Cavell12 października 1915 Niemcy rozstrzelali w Brukseli brytyjską pielęgniarkę Edith Cavell, która pomagała alianckim żołnierzom uciekać z okupowanej Belgii.
  28. 14 października 1915Bułgaria i Serbia wypowiadają sobie wojnę14 października 1915 car Ferdynand ogłosił manifest o wojnie z Serbią. Bułgaria stanęła po stronie państw centralnych i uderzyła na Serbię od wschodu.
  29. 19 października 1915Rosja i Włochy wypowiadają wojnę Bułgarii19 października 1915 ogłoszono manifest Mikołaja II o wojnie z Bułgarią, „zdrajczynią sprawy słowiańskiej”. Tego dnia wojnę Bułgarii wypowiedziały też Włochy.
  30. 7 grudnia 1915Początek oblężenia Al-Kutu7 grudnia 1915 wojska osmańskie zaczęły otaczać Al-Kut, w którym broniła się dywizja Townshenda. Nureddin wezwał Brytyjczyków do kapitulacji.
  31. 19 grudnia 1915Początek ewakuacji Suvli i AnzacW nocy z 18 na 19 grudnia 1915 z Suvli i Anzac odpłynęła połowa ostatnich załóg. Nazajutrz pozostali żołnierze udawali przed Turkami zwykły dzień.

1916

  1. 8 stycznia 1916Koniec ewakuacji GallipoliW nocy z 8 na 9 stycznia 1916 ostatni żołnierze brytyjscy odpłynęli spod Helles. Po ośmiu miesiącach walk kampania gallipolijska skończyła się klęską Ententy.
  2. 10 stycznia 1916Austriacy zdobywają Lovćen10 stycznia 1916 austro-węgierska piechota weszła na szczyt Lovćenu, górskiej twierdzy Czarnogórców nad Kotorem. Droga na Cetynię stanęła otworem.
  3. 27 stycznia 1916Wielka Brytania wprowadza pobór27 stycznia 1916 ustawa o służbie wojskowej otrzymała sankcję królewską. Nieżonaci mężczyźni od 18 do 41 lat w Wielkiej Brytanii zostali poborowymi.
  4. 16 lutego 1916Rosjanie zdobywają Erzurum16 lutego 1916 Kozacy wjechali do opuszczonego przez Turków Erzurum. Upadek twierdzy uchodzącej za nie do zdobycia był największym sukcesem Rosji na Kaukazie.
  5. 18 lutego 1916Kapitulacja Mory18 lutego 1916 po półtora roku oblężenia poddała się niemiecka załoga góry nad Morą. Był to koniec walk w Kamerunie.
  6. 21 lutego 1916Początek bitwy pod Verdun21 lutego 1916 ponad 1200 niemieckich dział otworzyło ogień na francuskie pozycje pod Verdun. Zaczęła się bitwa, która trwała do grudnia 1916 roku.
  7. 5 marca 1916Początek ofensywy kilimandżarskiej5 marca 1916 z Longido ruszyła na południe 1 Dywizja gen. Stewarta. Miała obejść Kilimandżaro od zachodu i odciąć Niemcom drogę odwrotu.
  8. 9 marca 1916Niemcy wypowiadają wojnę Portugalii9 marca 1916 niemiecki poseł Friedrich Rosen wręczył w Lizbonie notę, w której Niemcy uznały się za będące w stanie wojny z Portugalią.
  9. 15 marca 1916Austro-Węgry w stanie wojny z Portugalią15 marca 1916 Austro-Węgry poszły za Niemcami i zerwały z Portugalią. Odtąd oba kraje były w stanie wojny, choć według źródeł z epoki bez osobnej deklaracji.
  10. 24 marca 1916Storpedowanie statku Sussex24 marca 1916 UB-29 storpedował bez ostrzeżenia francuski prom pasażerski Sussex w kanale La Manche. Zginęło co najmniej 50 osób, ranni byli też Amerykanie.
  11. 17 kwietnia 1916Rosjanie zdobywają TrapezuntW połowie kwietnia 1916 Turcy bez walki opuścili Trapezunt, najważniejszy port północnej Anatolii. 18 kwietnia weszli do niego Rosjanie generała Lachowa.
  12. 24 kwietnia 1916Wybuch powstania wielkanocnego24 kwietnia 1916 irlandzcy ochotnicy i Armia Obywatelska zajęli centrum Dublina. Przed gmachem poczty Patrick Pearse odczytał proklamację Republiki Irlandzkiej.
  13. 26 kwietnia 1916Porozumienie Sykes-Picot26 kwietnia 1916 Rosja i Francja wymieniły tajne noty. Rosja przyjęła brytyjsko-francuski plan podziału azjatyckiej Turcji, a sobie zapewniła Armenię.
  14. 29 kwietnia 1916Kapitulacja Al-Kutu29 kwietnia 1916 głodujący garnizon Al-Kutu poddał się Turkom. Po 147 dniach oblężenia do niewoli poszło ponad 13 tysięcy żołnierzy i pomocników Townshenda.
  15. 31 maja 1916Początek bitwy jutlandzkiej31 maja 1916 u wybrzeży Jutlandii starły się Grand Fleet i Flota Pełnomorska. Za dnia Brytyjczycy stracili trzy krążowniki liniowe, ale odcięli Niemcom drogę.
  16. 4 czerwca 1916Początek ofensywy Brusiłowa4 czerwca 1916 rosyjska artyleria otworzyła ogień od Styru po Czerniowce. Ruszyła ofensywa Brusiłowa, a nad Dniestrem Rosjanie od razu przerwali front.
  17. 5 czerwca 1916Początek powstania arabskiego5 czerwca 1916 synowie szarifa Mekki, Ali i Fajsal, ogłosili pod Medyną niezależność Arabów od Turków. Tak zaczęło się powstanie arabskie.
  18. 5 czerwca 1916Śmierć Kitchenera5 czerwca 1916 krążownik Hampshire, wiozący lorda Kitchenera do Rosji, wszedł na minę u Orkadów. Minister wojny zginął z niemal całą załogą, ocalało 12 ludzi.
  19. 1 lipca 1916Pierwszy dzień bitwy nad Sommą1 lipca 1916 Brytyjczycy i Francuzi uderzyli nad Sommą. Francuzi i prawe skrzydło brytyjskie odnieśli sukces, ale armia brytyjska straciła 57 tysięcy ludzi.
  20. 1 lipca 1916Wybuch miny Lochnagar1 lipca 1916 o 7.28 pod La Boisselle wybuchła mina Lochnagar, największa dotąd na froncie zachodnim. Lej przetrwał, ale atak 34 Dywizji się załamał.
  21. 4 lipca 1916Początek bitwy pod Kostiuchnówką4 lipca 1916 rosyjski XLVI Korpus uderzył nad Styrem na I i III Brygadę Legionów. Po całodniowym ostrzale Rosjanie zajęli Polską Górę na prawym skrzydle.
  22. 14 lipca 1916Początek bitwy o grzbiet Bazentin14 lipca 1916 o świcie, po nocnym podejściu i pięciu minutach ostrzału, Brytyjczycy zdobyli drugą pozycję niemiecką od Longueval po Bazentin-le-Petit.
  23. 15 lipca 1916Początek bitwy o las Delville15 lipca 1916 Południowoafrykańczycy Lukina wdarli się do lasu Delville pod Longueval. Do popołudnia zajęli prawie cały las, a Niemcy przeszli do kontrataków.
  24. 19 lipca 1916Atak pod FromellesWieczorem 19 lipca 1916 Brytyjczycy i Australijczycy zaatakowali pod Fromelles. Do rana 5 Dywizja Australijska straciła 5533 ludzi i nie utrzymała nic.
  25. 23 lipca 1916Początek bitwy o grzbiet PozièresW nocy na 23 lipca 1916 1 Dywizja Australijska zdobyła większą część wsi Pozières nad Sommą. Był to jedyny sukces wielkiego natarcia brytyjskiego tej nocy.
  26. 27 sierpnia 1916Rumunia wypowiada wojnę Austro-Węgrom27 sierpnia 1916 rada koronna zatwierdziła wejście Rumunii do wojny. Wieczorem poseł rumuński wręczył w Wiedniu notę, a wojska ruszyły przez Karpaty.
  27. 28 sierpnia 1916Niemcy wypowiadają wojnę Rumunii28 sierpnia 1916 Niemcy wypowiedziały wojnę Rumunii, dzień po jej wystąpieniu przeciw Austro-Węgrom. Zaskoczenie w Pszczynie kosztowało Falkenhayna stanowisko.
  28. 28 sierpnia 1916Włochy wypowiadają wojnę Niemcom27 sierpnia 1916 Sonnino przekazał przez rząd Szwajcarii deklarację, że od 28 sierpnia Włochy uważają się za będące w stanie wojny z Niemcami.
  29. 29 sierpnia 1916Hindenburg szefem Sztabu Generalnego29 sierpnia 1916 Wilhelm II odwołał Falkenhayna. Szefem Sztabu Generalnego Armii Polowej został Hindenburg, a jego zastępcą Ludendorff.
  30. 30 sierpnia 1916Turcja wypowiada wojnę Rumunii30 sierpnia 1916 Turcja ogłosiła, że wspólnie z Niemcami i Bułgarią wypowiada wojnę Rumunii. Enver Pasza szykował już korpus do walki w Dobrudży.
  31. 1 września 1916Bułgaria wypowiada wojnę Rumunii1 września 1916 Bułgaria wypowiedziała wojnę Rumunii, by odzyskać Dobrudżę utraconą w 1913 roku. Car Ferdynand wzywał do walki z „podstępnym sąsiadem”.
  32. 2 września 1916Nalot sterowców i zestrzelenie SL 11W nocy z 2 na 3 września 1916 na Londyn ruszyło 16 sterowców. Porucznik Leefe Robinson zestrzelił nad Cuffley SL 11, a reszta wyprawy się załamała.
  33. 3 września 1916Początek bitwy pod Guillemont3 września 1916 Brytyjczycy i Irlandczycy w niespełna trzy godziny zdobyli nad Sommą Guillemont, o które od końca lipca walczono bez skutku.
  34. 9 września 1916Zdobycie Ginchy9 września 1916 irlandzka 16 Dywizja zdobyła w około dwie godziny ruiny Ginchy nad Sommą. Wśród poległych był poeta i były poseł Tom Kettle.
  35. 15 września 1916Początek bitwy pod Flers-Courcelette15 września 1916 nad Sommą do boju po raz pierwszy weszły czołgi. Brytyjczycy zdobyli Flers, Martinpuich i High Wood, a Kanadyjczycy wieczorem Courcelette.
  36. 25 września 1916Początek bitwy pod Morval25 września 1916 brytyjska 4 Armia uderzyła nad Sommą w samo południe i w trzy godziny zdobyła Morval i Lesbœufs. Pod Gueudecourt atak się załamał.
  37. 26 września 1916Początek bitwy o grzbiet Thiepval26 września 1916 Armia Rezerwowa uderzyła nad Sommą na grzbiet Thiepval. 18 Dywizja wdarła się do wsi Thiepval, a 11 Dywizja zdobyła wreszcie farmę Mouquet.
  38. 1 października 1916Początek bitwy o grzbiety Le Transloy1 października 1916 brytyjska 4 Armia ruszyła nad Sommą na Eaucourt l’Abbaye i linię Flers. Pomogły czołgi i Nowozelandczycy, a nazajutrz zaczęło padać.
  39. 1 października 1916Początek bitwy o wzgórza nad Ancre1 października 1916 Kanadyjczycy uderzyli nad Sommą na okop Regina za grzbietem Thiepval. Nieprzecięte zasieki i piechota morska odparły prawie całe natarcie.
  40. 21 października 1916Zabójstwo premiera Stürgkha21 października 1916 w wiedeńskiej restauracji socjaldemokrata Friedrich Adler zastrzelił premiera Austrii Karla Stürgkha, który od 1914 rządził bez parlamentu.
  41. 24 października 1916Francuzi odbijają fort Douaumont24 października 1916 trzy francuskie dywizje uderzyły we mgle pod Verdun. Kolonialny pułk z Maroka odbił fort Douaumont, stracony osiem miesięcy wcześniej.
  42. 5 listopada 1916Akt 5 listopada5 listopada 1916 w Warszawie i Lublinie ogłoszono manifest cesarzy Niemiec i Austro-Węgier zapowiadający utworzenie Królestwa Polskiego, bez króla i granic.
  43. 13 listopada 1916Zdobycie Beaumont-Hamel13 listopada 1916 we mgle Szkoci z 51 Dywizji zdobyli Beaumont-Hamel, przed którym 1 lipca wykrwawili się Nowofundlandczycy. Pod Serre atak znów się załamał.
  44. 18 listopada 1916Koniec bitwy nad Sommą18 listopada 1916, w pierwszej śnieżycy zimy, Brytyjczycy po raz ostatni zaatakowali nad Ancre. Po czterech i pół miesiącach skończyła się bitwa nad Sommą.
  45. 21 listopada 1916Śmierć Franciszka Józefa21 listopada 1916 w pałacu Schönbrunn zmarł 86-letni cesarz Franciszek Józef I, który panował prawie 68 lat. Tron objął jego stryjeczny wnuk Karol I.
  46. 23 listopada 1916Rząd tymczasowy wypowiada wojnę Niemcom i Bułgarii23 listopada 1916 rząd Obrony Narodowej Wenizelosa w Salonikach wypowiedział wojnę Niemcom i Bułgarii. Grecja miała odtąd dwa rządy: walczący i neutralny.
  47. 6 grudnia 1916Upadek Bukaresztu6 grudnia 1916 wojska Falkenhayna i Mackensena weszły bez walki do Bukaresztu. Tego dnia padło też Ploeszti, a odcięta grupa Cerny złożyła broń.
  48. 7 grudnia 1916Lloyd George premierem7 grudnia 1916 David Lloyd George został premierem Wielkiej Brytanii. Oparł się na konserwatystach i Partii Pracy, a większość liberałów poparła Asquitha.
  49. 12 grudnia 1916Niemiecka oferta pokojowa12 grudnia 1916 Niemcy i ich sojusznicy zaproponowali Entencie rokowania pokojowe. W nocie nie było żadnych warunków, było za to wiele przechwałek.
  50. 18 grudnia 1916Nota pokojowa Wilsona18 grudnia 1916 prezydent Wilson poprosił wszystkie walczące państwa, by ujawniły, na jakich warunkach gotowe są zakończyć wojnę. Alianci poczuli się urażeni.
  51. 18 grudnia 1916Koniec bitwy pod Verdun18 grudnia 1916 żuawi odbili ferme Les Chambrettes. Tak skończyło się grudniowe natarcie Mangina i trwająca od lutego bitwa pod Verdun, najdłuższa w tej wojnie.
  52. 30 grudnia 1916Zabójstwo RasputinaNad ranem 30 grudnia 1916 spiskowcy z arystokracji zabili w Piotrogrodzie Grigorija Rasputina, faworyta carskiej pary, i wrzucili ciało pod lód Newki.

1917

  1. 19 stycznia 1917Telegram Zimmermanna19 stycznia 1917 ambasada Niemiec w Waszyngtonie przekazała do Meksyku tajną ofertę sojuszu przeciw USA. Brytyjczycy czytali depeszę od dwóch dni.
  2. 31 stycznia 1917Niemcy ogłaszają nieograniczoną wojnę podwodną31 stycznia 1917 Niemcy zawiadomili USA, że od następnego dnia ich okręty podwodne będą bez ostrzeżenia zatapiać wszystkie statki wokół Wysp Brytyjskich.
  3. 3 lutego 1917USA zrywają stosunki z Niemcami3 lutego 1917 Wilson ogłosił w Kongresie, że Stany Zjednoczone zrywają stosunki dyplomatyczne z Niemcami. Ambasador Bernstorff otrzymał paszporty.
  4. 25 lutego 1917Niemcy wycofują się znad Ancre25 lutego 1917 Brytyjczycy zajęli opuszczone przez Niemców Serre i Pys nad Ancre. Był to pierwszy etap niemieckiego odwrotu na Linię Hindenburga.
  5. 11 marca 1917Brytyjczycy zajmują Bagdad11 marca 1917 wojska Maude'a weszły bez walki do Bagdadu, opuszczonego nocą przez Turków. Był to największy dotąd sukces Brytyjczyków na Bliskim Wschodzie.
  6. 12 marca 1917Rewolucja lutowa12 marca 1917 garnizon Piotrogrodu przeszedł na stronę strajkujących. Władza cara w stolicy upadła, a w Pałacu Taurydzkim powstały Komitet Dumy i Rada.
  7. 15 marca 1917Abdykacja Mikołaja IIPóźnym wieczorem 15 marca 1917 w Pskowie Mikołaj II zrzekł się tronu za siebie i syna na rzecz brata Michała. Następnego dnia Michał odmówił przyjęcia korony.
  8. 30 marca 1917Odezwa Rządu Tymczasowego do Polaków30 marca 1917 ogłoszono odezwę Rządu Tymczasowego Rosji, który uznał prawo Polaków do niepodległego państwa, związanego z Rosją sojuszem wojskowym.
  9. 6 kwietnia 1917USA wypowiadają wojnę Niemcom6 kwietnia 1917 Izba Reprezentantów przyjęła rezolucję wojenną, a Wilson ją podpisał. Stany Zjednoczone znalazły się w stanie wojny z Niemcami.
  10. 7 kwietnia 1917Kuba i Panama wypowiadają wojnę Niemcom7 kwietnia 1917, dzień po USA, wojnę Niemcom wypowiedziały Kuba i Panama. Kubański Kongres głosował jednomyślnie, w Panamie zdecydował prezydent.
  11. 9 kwietnia 1917Początek bitwy pod Arras (1917)9 kwietnia 1917, w Poniedziałek Wielkanocny, Brytyjczycy i Kanadyjczycy uderzyli pod Arras. W jeden dzień posunęli się o 5 km i wzięli tysiące jeńców.
  12. 9 kwietnia 1917Szturm na grzbiet Vimy9 kwietnia 1917 w śnieżycy cztery dywizje kanadyjskie ruszyły na grzbiet Vimy. Do wieczora zdobyły niemal cały grzbiet, poza najwyższym wzgórzem 145.
  13. 16 kwietnia 1917Początek ofensywy Nivelle'a16 kwietnia 1917 o szóstej rano Francuzi ruszyli na Chemin des Dames. Mieli przełamać front w dwa dni, a wieczorem utknęli pod grzbietem wśród wraków czołgów.
  14. 17 kwietnia 1917Początek bitwy o wzgórza17 kwietnia 1917 francuska 4 Armia zaatakowała wzgórza Moronvilliers na wschód od Reims. Żuawi zdobyli Mont Sans Nom, ale Cornillet się utrzymał.
  15. 23 kwietnia 1917Początek drugiej bitwy nad Scarpe23 kwietnia 1917, w dniu św. Jerzego, Brytyjczycy znów uderzyli pod Arras. Zdobyli Gavrelle i Guémappe, ale pod Rœux i Monchy walczono bez rozstrzygnięcia.
  16. 28 kwietnia 1917Kanadyjczycy zdobywają Arleux28 kwietnia 1917 kanadyjska 2 Brygada zdobyła wieś Arleux-en-Gohelle. Był to jedyny sukces dnia, bo natarcia brytyjskie pod Rœux, Gavrelle i Oppy się załamały.
  17. 3 maja 1917Początek trzeciej bitwy nad Scarpe3 maja 1917 o 3.45, jeszcze po ciemku, trzy armie brytyjskie znów uderzyły pod Arras. Prawie wszędzie poniosły klęskę. Sukces mieli tylko Kanadyjczycy.
  18. 3 maja 1917Początek bitwy pod Bullecourt3 maja 1917 Australijczycy wdarli się w Linię Hindenburga na wschód od Bullecourt. 6 Brygada utrzymała wyłom, ale atak brytyjskiej 62 Dywizji na wieś zawiódł.
  19. 3 maja 1917Początek buntów w armii francuskiej3 maja 1917 pod Soissons około tysiąca żołnierzy 2 Dywizji Kolonialnej krzyczało „Precz z wojną!”. Po klęsce Nivelle'a armię francuską ogarniały bunty.
  20. 15 maja 1917Pétain naczelnym wodzem15 maja 1917 rząd francuski odwołał Nivelle'a. Wodzem naczelnym armii Północy i Północnego Wschodu został Pétain, a szefem sztabu generalnego Foch.
  21. 7 czerwca 1917Początek bitwy pod Messines (1917)7 czerwca 1917 o 3.10 pod niemieckimi okopami na grzbiecie Messines wybuchło 19 wielkich min. Do wieczora 2 Armia Plumera zdobyła grzbiet i linię Oosttaverne.
  22. 12 czerwca 1917Abdykacja króla Konstantyna12 czerwca 1917 król Konstantyn I, zmuszony przez Ententę, opuścił Ateny, zostawiając tron młodszemu synowi Aleksandrowi. Formalnie nie abdykował.
  23. 13 czerwca 1917Nalot Gothów na Londyn13 czerwca 1917 czternaście Goth zbombardowało w biały dzień City i East End. Zginęły 162 osoby, w tym 18 dzieci ze szkoły w Poplar. Żaden bombowiec nie spadł.
  24. 27 czerwca 1917Grecja przystępuje do wojny27 czerwca 1917 Wenizelos objął władzę w Atenach. Jego rząd zerwał stosunki z państwami centralnymi, a cała Grecja stanęła do wojny po stronie Ententy.
  25. 1 lipca 1917Początek ofensywy Kiereńskiego1 lipca 1917, po dwóch dniach ognia artylerii, rosyjska piechota ruszyła do natarcia w Galicji Wschodniej. Pod Koniuchami przełamała front austro-węgierski.
  26. 22 lipca 1917Syjam wypowiada wojnę Niemcom i Austro-Węgrom22 lipca 1917 król Vajiravudh wypowiedział wojnę Niemcom i Austro-Węgrom. O świcie Syjamczycy internowali Niemców i zajęli dziewięć niemieckich statków.
  27. 22 lipca 1917Aresztowanie PiłsudskiegoW nocy z 21 na 22 lipca 1917 Niemcy aresztowali w Warszawie Józefa Piłsudskiego i Kazimierza Sosnkowskiego. Komendant trafił na ponad rok do Magdeburga.
  28. 31 lipca 1917Początek trzeciej bitwy pod Ypres31 lipca 1917 Brytyjczycy i Francuzi uderzyli spod Ypres. Zdobyli grzbiet Pilckem, ale na płaskowyżu Gheluvelt utknęli, a po południu zaczęła się ulewa.
  29. 4 sierpnia 1917Liberia wypowiada wojnę Niemcom4 sierpnia 1917 liberyjski Kongres jednogłośnie wypowiedział wojnę Niemcom. Tego samego dnia Niemców z Monrowii zabrano na francuski krążownik Desaix.
  30. 14 sierpnia 1917Chiny wypowiadają wojnę Niemcom i Austro-Węgrom14 sierpnia 1917 o dziesiątej rano Chiny ogłosiły stan wojny z Niemcami i Austro-Węgrami. Proklamację podpisał prezydent Feng Guozhang.
  31. 15 sierpnia 1917Początek bitwy o wzgórze 7015 sierpnia 1917 o świcie Korpus Kanadyjski zdobył wzgórze 70 nad Lens, a potem rozbił ogniem artylerii kolejne niemieckie kontrataki.
  32. 16 sierpnia 1917Początek bitwy pod Langemarck (1917)16 sierpnia 1917 Brytyjczycy zdobyli pod Ypres ruiny Langemarck, ale dywizje irlandzkie wykrwawiły się pod Frezenberg, a płaskowyż Gheluvelt znów się obronił.
  33. 8 września 1917Pucz Korniłowa8 września 1917 Władimir Lwow przekazał Kiereńskiemu „żądania” generała Korniłowa. Premier uznał je za zamach stanu i w nocy odwołał naczelnego wodza.
  34. 12 września 1917Patent o Radzie Regencyjnej12 września 1917 Niemcy i Austro-Węgry wydały patent, który oddawał władzę w Królestwie Polskim trzyosobowej Radzie Regencyjnej. Pod ścisłą kontrolą okupantów.
  35. 20 września 1917Początek bitwy o grzbiet Menin Road20 września 1917 armie Plumera ruszyły pod Ypres za potężnym wałem ogniowym. Australijczycy wzięli Glencorse Wood i Nonne Bosschen i doszli do Polygon Wood.
  36. 26 września 1917Początek bitwy o Polygon Wood26 września 1917 Australijczycy zdobyli pod Ypres las Polygon i kopiec Butte, a Brytyjczycy weszli do Zonnebeke. Niemieckie przeciwnatarcia rozbiła artyleria.
  37. 4 października 1917Bitwa pod Broodseinde4 października 1917 Anzacowie zdobyli grzbiet Broodseinde pod Ypres, zderzając się w ziemi niczyjej z nacierającymi Niemcami. Wzięli tysiące jeńców.
  38. 9 października 1917Bitwa pod Poelcappelle9 października 1917 Brytyjczycy po nocnym marszu w błocie uderzyli pod Ypres na Passchendaele i zostali odparci. Gwardia i Francuzi doszli pod las Houthulst.
  39. 12 października 1917Pierwsza bitwa pod Passchendaele12 października 1917 Australijczycy i Nowozelandczycy szli w deszczu na Passchendaele. Wieczorem wrócili na stare pozycje, a 845 Nowozelandczyków nie żyło.
  40. 15 października 1917Egzekucja Maty Hari15 października 1917 w Vincennes rozstrzelano Matę Hari, holenderską tancerkę skazaną za szpiegostwo na rzecz Niemiec. Dowody jej winy do dziś budzą spory.
  41. 24 października 1917Początek bitwy pod Caporetto24 października 1917 po ostrzale gazowym Niemcy i Austriacy uderzyli nad górną Soczą. Do wieczora rozerwali front włoskiej 2 Armii i zajęli Caporetto.
  42. 26 października 1917Brazylia wypowiada wojnę Niemcom26 października 1917 brazylijski Kongres uznał, że Niemcy narzuciły Brazylii stan wojny. Bezpośrednim powodem było zatopienie parowca Macau.
  43. 26 października 1917Początek drugiej bitwy pod Passchendaele26 października 1917 Kanadyjczycy w deszczu uderzyli na grzbiet Passchendaele. Po ciężkiej walce zdobyli odnogę Bellevue, o którą rozbili się Nowozelandczycy.
  44. 31 października 1917Szarża pod Beer Szewą31 października 1917 Brytyjczycy zdobyli Beer Szewę. O zmierzchu dwa pułki australijskiej Lekkiej Konnicy wpadły galopem do miasta i ocaliły jego studnie.
  45. 2 listopada 1917Deklaracja Balfoura2 listopada 1917 Arthur Balfour zapewnił lorda Rothschilda, że Wielka Brytania popiera utworzenie w Palestynie siedziby narodowej dla narodu żydowskiego.
  46. 7 listopada 1917Rewolucja październikowa7 listopada 1917 bolszewicy przejęli Piotrogród i obalili Rząd Tymczasowy. W nocy padł Pałac Zimowy, a Zjazd Rad ogłosił przejęcie całej władzy.
  47. 20 listopada 1917Bitwa pod Cambrai20 listopada 1917 setki brytyjskich czołgów bez wcześniejszego ostrzału przełamały pod Cambrai Linię Hindenburga. Wzięto ponad 4 tysiące jeńców.
  48. 7 grudnia 1917Stany Zjednoczone wypowiadają wojnę Austro-Węgrom7 grudnia 1917 Kongres na wniosek Wilsona uznał, że Stany Zjednoczone są w stanie wojny z Austro-Węgrami. Przeciw głosował tylko jeden poseł.
  49. 9 grudnia 1917Kapitulacja Jerozolimy9 grudnia 1917 po nocnej ucieczce Turków burmistrz Jerozolimy wyszedł z białą flagą do Brytyjczyków. Miasto poddano bez walki i bez zniszczeń.
  50. 10 grudnia 1917Panama wypowiada wojnę Austro-Węgrom10 grudnia 1917 Zgromadzenie Narodowe Panamy jednogłośnie ogłosiło stan wojny z Austro-Węgrami, trzy dni po decyzji Kongresu Stanów Zjednoczonych.
  51. 15 grudnia 1917Rozejm w Brześciu Litewskim15 grudnia 1917 w Brześciu Litewskim Rosja Sowiecka i państwa centralne podpisały rozejm na froncie od Bałtyku po Morze Czarne. Rosja w praktyce wyszła z wojny.
  52. 16 grudnia 1917Kuba wypowiada wojnę Austro-Węgrom16 grudnia 1917 Kuba ogłosiła stan wojny z Austro-Węgrami. Wniosek prezydenta Menocala przeszedł przez obie izby Kongresu w kilka dni.

1918

  1. 8 stycznia 1918Czternaście punktów Wilsona8 stycznia 1918 Wilson przedstawił Kongresowi czternaście punktów programu pokoju. W trzynastym zażądał niepodległej Polski z dostępem do morza.
  2. 19 stycznia 1918Rozpędzenie Konstytuanty19 stycznia 1918 o świcie warta przerwała obrady Konstytuanty, a wieczorem władza radziecka ją rozwiązała. Pierwszy wolno wybrany parlament Rosji obradował raz.
  3. 9 lutego 1918Pokój brzeski z Ukrainą9 lutego 1918 państwa centralne podpisały w Brześciu pokój z Ukraińską Republiką Ludową. W zamian za zboże obiecały jej Chełmszczyznę, co wzburzyło Polaków.
  4. 18 lutego 1918Początek operacji Faustschlag18 lutego 1918 w południe wygasł rozejm na froncie wschodnim. Niemcy ruszyli naprzód i jeszcze tego dnia, prawie bez walki, zajęli Dźwińsk i Łuck.
  5. 3 marca 1918Traktat brzeski3 marca 1918 Rosja Radziecka podpisała w Brześciu pokój z państwami centralnymi. Straciła Polskę, Litwę, Kurlandię, Inflanty, Estonię, Finlandię i Ukrainę.
  6. 21 marca 1918Początek operacji Michael21 marca 1918 po pięciogodzinnym ostrzale i w gęstej mgle trzy armie niemieckie przerwały front brytyjski nad Sommą. Brytyjczycy stracili ponad 38 tys. ludzi.
  7. 24 marca 1918Niemcy zdobywają Bapaume i Péronne24 marca 1918 Niemcy szli przez pobojowisko znad Sommy. Péronne już mieli, Brytyjczycy nocą oddali Bapaume, a w Dury Pétain zaniepokoił Haiga.
  8. 25 marca 1918Niemcy zdobywają Noyon25 marca 1918 armia Hutiera rozbiła francuskie posiłki nad Oise i wieczorem weszła do Noyon. Luka między Francuzami a Brytyjczykami rosła.
  9. 26 marca 1918Konferencja w Doullens26 marca 1918 w ratuszu w Doullens Francuzi i Brytyjczycy powierzyli gen. Fochowi koordynację działań armii sojuszniczych na froncie zachodnim.
  10. 27 marca 1918Walki pod Rosières27 marca 1918 sześć wyczerpanych dywizji brytyjskiego XIX Korpusu odpierało przed Rosières natarcie jedenastu niemieckich na drodze do Amiens.
  11. 28 marca 1918Niemiecki atak pod Arras28 marca 1918 Niemcy uderzyli pod Arras w operacji Mars. Brytyjska obrona wytrzymała, a wieczorem Ludendorff odwołał natarcie i zwrócił się ku Amiens.
  12. 4 kwietnia 1918Walki nad Avre4 kwietnia 1918 w deszczu Niemcy uderzyli na Amiens. Pod wieczór stanęli pod Villers-Bretonneux, ale kontratak Australijczyków odrzucił ich od miasteczka.
  13. 5 kwietnia 1918Walki nad Ancre5 kwietnia 1918 Niemcy uderzyli nad Ancre. Australijczycy pod Dernancourt stracili nasyp, ale utrzymali grzbiet. Wieczorem Ludendorff przerwał operację Michael.
  14. 9 kwietnia 1918Początek bitwy nad Lys9 kwietnia 1918 we mgle niemiecka 6 Armia uderzyła nad Lys. Portugalska 2 Dywizja poszła w rozsypkę, ale Brytyjczycy utrzymali Givenchy i linię rzek.
  15. 10 kwietnia 1918Niemcy zdobywają Messines10 kwietnia 1918 niemiecka 4 Armia uderzyła we mgle na północ od Armentières i zdobyła Messines. Wieczorem Południowoafrykańczycy na chwilę odbili wieś.
  16. 12 kwietnia 1918Początek bitwy pod Hazebrouck12 kwietnia 1918 niemiecka 6 Armia ruszyła na węzeł Hazebrouck. Przełamała front pod Pacaut i Doulieu, ale Gwardia i 5 Dywizja zatrzymały ją przed lasem Nieppe.
  17. 13 kwietnia 1918Początek bitwy pod Bailleul13 kwietnia 1918 Niemcy uderzyli na wzgórza między Bailleul a Neuve-Église. Brytyjczycy oddali wysunięty łuk, ale utrzymali grzbiet Ravelsberg.
  18. 14 kwietnia 1918Foch naczelnym wodzem14 kwietnia 1918 gen. Foch otrzymał tytuł naczelnego wodza armii sojuszniczych we Francji. Tego dnia w Abbeville odmówił Haigowi zluzowania brytyjskich dywizji.
  19. 17 kwietnia 1918Początek pierwszej bitwy o wzgórze Kemmel17 kwietnia 1918 Niemcy uderzyli na wzgórza Flandrii pod Kemmel i na Belgów pod Merkem. Brytyjczycy, Australijczycy, Francuzi i Belgowie odparli ataki.
  20. 18 kwietnia 1918Walki pod Béthune18 kwietnia 1918 sześć dywizji niemieckich uderzyło na Givenchy, Festubert i kanał La Bassée. Brytyjczycy odparli atak, a Béthune pozostało w ich rękach.
  21. 23 kwietnia 1918Rajd na ZeebruggeW noc świętego Jerzego, 23 kwietnia 1918, Royal Navy zaatakowała Zeebrugge i Ostendę, by zamknąć Niemcom wyjście z Brugii. W Zeebrugge zatopiono dwa blokowce.
  22. 23 kwietnia 1918Gwatemala wypowiada wojnę Niemcom23 kwietnia 1918 prezydent Estrada Cabrera ogłosił dekret, którym Gwatemala przyjęła wobec Niemiec tę samą postawę wojującą co Stany Zjednoczone.
  23. 24 kwietnia 1918Walki pod Villers-Bretonneux24 kwietnia 1918 Niemcy z czołgami zdobyli Villers-Bretonneux, a pod Cachy po raz pierwszy walczyły czołgi z czołgami. W nocy Australijczycy odbili miasteczko.
  24. 25 kwietnia 1918Niemcy zdobywają wzgórze Kemmel25 kwietnia 1918 po ostrzale gazowym Alpenkorps w nieco ponad godzinę zdobył broniony przez Francuzów Kemmelberg. Brytyjczycy utrzymali skrzydło pod Ypres.
  25. 29 kwietnia 1918Walki o Scherpenberg29 kwietnia 1918 Niemcy uderzyli na wzgórza Scherpenberg i Mont Rouge. Francuzi i Brytyjczycy odparli atak, a wieczorem Ludendorff wstrzymał ofensywę.
  26. 7 maja 1918Pokój w Bukareszcie7 maja 1918 w Bukareszcie rząd Marghilomana podpisał pokój z państwami centralnymi. Rumunia traciła Dobrudżę i przełęcze w Karpatach, Niemcy brali jej ropę.
  27. 8 maja 1918Nikaragua wypowiada wojnę Niemcom8 maja 1918 rząd Nikaragui ogłosił, że Kongres wypowiedział wojnę Niemcom i Austro-Węgrom. Prezydent Chamorro stanął otwarcie u boku Stanów Zjednoczonych.
  28. 11 maja 1918Walki pod KaniowemW nocy z 10 na 11 maja 1918 Niemcy uderzyli pod Kaniowem na II Korpus Polski. Polacy bronili się cały dzień, ale z braku amunicji przyjęli kapitulację.
  29. 23 maja 1918Kostaryka wypowiada wojnę Niemcom23 maja 1918 nieuznawany przez Waszyngton rząd Federica Tinoca wypowiedział wojnę Niemcom. Kongres ustąpił dopiero pod groźbą rozwiązania.
  30. 27 maja 1918Początek trzeciej bitwy nad Aisne27 maja 1918 po ostrzale ponad tysiąca baterii Niemcy zdobyli w kilka godzin Chemin des Dames, rozbili IX Korpus brytyjski, przeszli Aisne i doszli do Vesle.
  31. 3 czerwca 1918Deklaracja wersalska3 czerwca 1918 premierzy Francji, Wielkiej Brytanii i Włoch uznali w Wersalu zjednoczoną i niepodległą Polskę z dostępem do morza za warunek pokoju.
  32. 9 czerwca 1918Początek bitwy nad Matz9 czerwca 1918 niemiecka 18 Armia uderzyła między Montdidier a Noyon. Francuzi znali godzinę ataku, ale do wieczora stracili w centrum około 10 km.
  33. 15 czerwca 1918Początek drugiej bitwy nad Piawą15 czerwca 1918 Austro-Węgry uderzyły na Asiago, Grappę i przez Piawę. W górach atak się załamał, ale nad rzeką Austriacy zdobyli Montello i przyczółki.
  34. 4 lipca 1918Australijczycy zdobywają Hamel4 lipca 1918 o 3.10 Australijczycy z czołgami Mark V i Amerykanami ruszyli na Hamel nad Sommą. W około półtorej godziny zajęli wieś, lasy i grzbiet za nimi.
  35. 12 lipca 1918Haiti wypowiada wojnę Niemcom12 lipca 1918 haitańska Rada Stanu, która zastępowała rozwiązany parlament, ogłosiła stan wojny z Niemcami. Okupowane przez USA Haiti poszło za Waszyngtonem.
  36. 15 lipca 1918Początek drugiej bitwy nad Marną15 lipca 1918 Niemcy uderzyli po obu stronach Reims. W Szampanii rozbili się o obronę Gouraud, a nad Marną przeszli rzekę pod Dormans i utknęli.
  37. 16 lipca 1918Zamordowanie rodziny carskiejW nocy z 16 na 17 lipca 1918 w Jekaterynburgu bolszewicy zamordowali byłego cara Mikołaja II, jego żonę, pięcioro dzieci i czworo ich towarzyszy.
  38. 18 lipca 1918Kontrofensywa Mangina18 lipca 1918 francuska 10 Armia Mangina z Amerykanami i setkami czołgów uderzyła bez przygotowania artyleryjskiego spod Villers-Cotterêts na skrzydło Niemców.
  39. 19 lipca 1918Honduras wypowiada wojnę Niemcom19 lipca 1918 prezydent Francisco Bertrand ogłosił dekretem stan wojny z Niemcami. Honduras był ostatnim z ośmiu państw Ameryki Łacińskiej, które to zrobiły.
  40. 23 lipca 1918Początek bitwy w Soissonnais i nad Ourcq23 lipca 1918 brytyjska 15 i 34 Dywizja, rzucone do walki prosto z marszu, zaatakowały z armią Mangina na południe od Soissons. Zyskały bardzo niewiele.
  41. 8 sierpnia 1918Początek bitwy pod Amiens8 sierpnia 1918 we mgle Kanadyjczycy, Australijczycy i czołgi przełamali front pod Amiens, biorąc ponad 15 tysięcy jeńców. Ludendorff nazwał to „czarnym dniem”.
  42. 8 sierpnia 1918Początek bitwy pod Montdidier8 sierpnia 1918 obok Brytyjczyków pod Amiens uderzyła francuska 1 Armia Debeneya. Zdobyła Moreuil i przeszła Avre, ale nie doszła do Arvillers.
  43. 13 sierpnia 1918Czechosłowacy wypowiadają wojnę Niemcom13 sierpnia 1918 według brytyjskiej chronologii Czechosłowacy ogłosili stan wojny także z Niemcami. Walczyli już trzema armiami: w Rosji, Francji i Włoszech.
  44. 14 sierpnia 1918Narada w Spa14 sierpnia 1918 rada koronna w Spa uznała, że Niemcy nie wygrają wojny militarnie. Postanowiono szukać pokoju, ale dopiero w „stosownej chwili”.
  45. 17 sierpnia 1918Początek drugiej bitwy pod Noyon17 sierpnia 1918 francuska 10 Armia Mangina zaatakowała między Oise a Aisne, by zepchnąć niemieckie oddziały wysunięte. Trzy dni później uderzyła całą siłą.
  46. 18 sierpnia 1918Zdobycie grzbietu Outtersteene18 sierpnia 1918 w południe szkocka 9 Dywizja zaskoczyła Niemców pod Bailleul i zdobyła grzbiet Outtersteene. Zaczęło się wyzwalanie klinu nad Lys.
  47. 21 sierpnia 1918Początek bitwy pod Albert21 sierpnia 1918 w gęstej mgle brytyjska 3 Armia uderzyła z czołgami na północ od Ancre, zajęła Bucquoy i Achiet-le-Petit i doszła pod kolej Albert–Arras.
  48. 26 sierpnia 1918Początek bitwy nad Scarpe26 sierpnia 1918 o trzeciej w nocy Kanadyjczycy uderzyli na wschód od Arras i przed ósmą rano odbili Monchy-le-Preux. Ofensywa aliantów objęła front 1 Armii.
  49. 30 sierpnia 1918Zamach na Lenina30 sierpnia 1918 w Moskwie ciężko raniono Lenina, a rano w Piotrogrodzie zginął szef tamtejszej Czeki Uricki. Bolszewicy odpowiedzieli czerwonym terrorem.
  50. 31 sierpnia 1918Początek drugiej bitwy pod Bapaume31 sierpnia 1918 Australijczycy uderzyli na Mont Saint-Quentin nad Péronne, a 3 Armia odpierała kontrataki za Bapaume. Zaczęła się druga bitwa pod Bapaume.
  51. 2 września 1918Przełamanie linii Drocourt-Quéant2 września 1918 Kanadyjczycy przełamali pod Arras linię Drocourt–Quéant, a w południe niemieckie dowództwo nakazało odwrót ku Linii Hindenburga.
  52. 12 września 1918Początek bitwy pod Saint-Mihiel12 września 1918 amerykańska 1 Armia Pershinga uderzyła na niemiecki występ Saint-Mihiel. W deszczu przeszła przez zasieki i posunęła się o około 8 km.
  53. 12 września 1918Początek bitwy pod Havrincourt12 września 1918 3 Armia Bynga zdobyła Havrincourt i Trescault przed Linią Hindenburga, a Nowozelandczycy bili się z elitarną Dywizją Strzelców.
  54. 18 września 1918Bitwa pod Épehy18 września 1918 w deszczu i mgle Brytyjczycy i Australijczycy uderzyli na przedpole Linii Hindenburga. Wzięli ponad 9 tysięcy jeńców i zdobyli Épehy.
  55. 19 września 1918Początek bitwy pod Megiddo19 września 1918 o świcie piechota Allenby'ego w kilka godzin przełamała front turecki nad morzem, a przez wyłom pomknęły na północ trzy dywizje jazdy.
  56. 26 września 1918Początek ofensywy Moza-Argonne26 września 1918 Amerykanie uderzyli między Mozą a Argonnami, a Francuzi w Szampanii. Pierwsza pozycja niemiecka padła, ale wzgórze Montfaucon się utrzymało.
  57. 27 września 1918Początek bitwy o Kanał du Nord27 września 1918 o 5.20 Kanadyjczycy przeszli przez suche koryto Kanału du Nord, wieczorem mieli las Bourlon, a 3 Armia wdarła się w Linię Hindenburga.
  58. 28 września 1918Początek piątej bitwy pod Ypres28 września 1918 Belgowie i Brytyjczycy pod wodzą króla Alberta I uderzyli spod Ypres. W jeden dzień odbili Passchendaele, Gheluvelt i las Houthulst.
  59. 29 września 1918Początek bitwy o Kanał Saint-Quentin29 września 1918 brytyjska 46 Dywizja przeszła we mgle Kanał Saint-Quentin, a Amerykanie i Australijczycy szturmowali Linię Hindenburga nad tunelem Bellicourt.
  60. 29 września 1918Ludendorff żąda rozejmu29 września 1918 w Spa Hindenburg i Ludendorff zażądali natychmiastowej prośby o rozejm. Cesarz zgodził się na apel do Wilsona i na rząd parlamentarny.
  61. 30 września 1918Rozejm w Salonikach29 września 1918 Bułgaria podpisała w Salonikach rozejm z Ententą. W południe 30 września ustały walki, a Bułgaria pierwsza z państw centralnych wyszła z wojny.
  62. 3 października 1918Początek bitwy o linię Beaurevoir3 października 1918 Brytyjczycy i Australijczycy przełamali linię Beaurevoir, ostatnią pozycję Linii Hindenburga. Montbrehain zdobyto, ale Niemcy je odbili.
  63. 4 października 1918Noty pokojowe do Wilsona4 października 1918 Niemcy i Austro-Węgry wysłały prezydentowi Wilsonowi noty z prośbą o rozejm i rokowania pokojowe na podstawie czternastu punktów.
  64. 7 października 1918Deklaracja Rady Regencyjnej7 października 1918 Rada Regencyjna w orędziu „Do Narodu Polskiego” ogłosiła wolę utworzenia niepodległej Polski i rozwiązała Radę Stanu.
  65. 8 października 1918Początek bitwy pod Cambrai8 października 1918 brytyjska 3 i 4 Armia z Amerykanami uderzyły między Sequehart a Cambrai. Pod Niergnies Niemcy kontratakowali zdobytymi czołgami.
  66. 14 października 1918Początek bitwy pod Kortrijk14 października 1918 Belgowie, Brytyjczycy i Francuzi ponownie uderzyli we Flandrii. Przełamali ostatnią niemiecką pozycję i odbili Roeselare.
  67. 17 października 1918Początek bitwy nad Selle17 października 1918 brytyjska 4 Armia z dwiema dywizjami amerykańskimi sforsowała we mgle rzekę Selle i do wieczora odbiła Le Cateau.
  68. 24 października 1918Początek bitwy pod Vittorio Veneto24 października 1918, w rocznicę Caporetto, Włosi uderzyli na Grappę. Austriacy odparli szturmy, a wezbrana Piawa opóźniła główne natarcie przez rzekę.
  69. 28 października 1918Niepodległość Czechosłowacji28 października 1918 Komitet Narodowy przejął władzę w Pradze i uchwalił pierwszą ustawę. „Samodzielne państwo czechosłowackie weszło w życie”.
  70. 30 października 1918Rozejm w Mudros30 października 1918 na pancerniku „Agamemnon” w Mudros Imperium Osmańskie podpisało rozejm z Ententą. Walki ustały w południe 31 października.
  71. 31 października 1918Wyzwolenie Krakowa31 października 1918 polscy żołnierze armii austro-węgierskiej bez jednego strzału rozbroili garnizon Krakowa. Austriacka komenda oddała władzę Polakom.
  72. 1 listopada 1918Początek bitwy pod Valenciennes1 listopada 1918 Kanadyjczycy zdobyli w niecałą godzinę wzgórze Mont Houy pod Valenciennes, wsparci ogniem, jakiego nie miała żadna inna brygada.
  73. 3 listopada 1918Rozejm w Villa Giusti3 listopada 1918 pod Padwą Austro-Węgry podpisały rozejm z aliantami. Walki ustały 4 listopada o 15.00, a monarchia Habsburgów wyszła z wojny.
  74. 4 listopada 1918Początek bitwy nad Sambrą4 listopada 1918 Brytyjczycy przeszli we mgle Kanał Sambra–Oise i las Mormal, a Nowozelandczycy zdobyli Le Quesnoy. Pod Ors zginął poeta Wilfred Owen.
  75. 9 listopada 1918Rewolucja w Berlinie9 listopada 1918 rewolucja dotarła do Berlina. Kanclerz ogłosił abdykację cesarza i oddał władzę Ebertowi, a Scheidemann proklamował republikę.
  76. 11 listopada 1918Rozejm w Compiègne11 listopada 1918 o świcie Niemcy podpisali w wagonie Focha w lesie Compiègne rozejm z Ententą. O 11.00 na froncie zachodnim ucichły działa.
  77. 11 listopada 1918Odzyskanie niepodległości przez Polskę11 listopada 1918 Rada Regencyjna oddała Piłsudskiemu dowództwo nad wojskiem, a Warszawa rozbrajała Niemców. Ten dzień stał się Świętem Niepodległości.
  78. 1 grudnia 1918Zgromadzenie w Alba Iulia1 grudnia 1918 Wielkie Zgromadzenie Narodowe w Alba Iulia ogłosiło połączenie Siedmiogrodu, Banatu i ziem rumuńskich na Węgrzech z Królestwem Rumunii.
  79. 1 grudnia 1918Proklamacja Królestwa SHS1 grudnia 1918 w Belgradzie regent Aleksander przyjął adres delegacji Rady Narodowej z Zagrzebia i proklamował Królestwo Serbów, Chorwatów i Słoweńców.
  80. 27 grudnia 1918Wybuch powstania wielkopolskiego27 grudnia 1918 po niemieckiej demonstracji w Poznaniu padły strzały przed hotelem Bazar. Polacy zaatakowali Prezydium Policji i zajęli dworzec i pocztę.

1919

  1. 14 lutego 1919Początek wojny polsko-bolszewickiej14 lutego 1919 pod Mostami nad Niemnem i pod Berezą Kartuską po raz pierwszy starły się regularne oddziały Wojska Polskiego i Armii Czerwonej.
  2. 19 kwietnia 1919Polacy zdobywają Wilno19 kwietnia 1919 kawaleria ppłk. Beliny-Prażmowskiego wdarła się do Wilna i opanowała większość miasta. Do 21 kwietnia Polacy wyparli z niego bolszewików.
  3. 28 czerwca 1919Polska podpisuje traktat wersalski28 czerwca 1919 Paderewski i Dmowski podpisali w Wersalu traktat pokojowy z Niemcami. Polska odzyskała Wielkopolskę i Pomorze, Gdańsk został Wolnym Miastem.
  4. 17 lipca 1919Koniec wojny polsko-ukraińskiejW połowie lipca 1919 Ukraińska Armia Halicka wycofała się za Zbrucz, a 17 lipca walki ustały. Cała Galicja Wschodnia znalazła się w rękach polskich.

1920

  1. 13 sierpnia 1920Początek Bitwy Warszawskiej13 sierpnia 1920 Armia Czerwona uderzyła na przedmoście warszawskie i zdobyła Radzymin, około 20 kilometrów od stolicy. Zaczęła się Bitwa Warszawska.

1921

  1. 18 marca 1921Pokój ryski18 marca 1921 Polska oraz Rosja i Ukraina Radziecka podpisały w Rydze traktat pokoju. Kończył on wojnę polsko-bolszewicką i wyznaczał wschodnią granicę Polski.
  2. 2 maja 1921Wybuch trzeciego powstania śląskiegoW nocy z 2 na 3 maja 1921 saperzy grupy Wawelberga wysadzili mosty na Odrze, a 40 tysięcy powstańców ruszyło do walki. Korfanty został dyktatorem powstania.
  3. 20 października 1921Rada Ambasadorów dzieli Górny Śląsk20 października 1921 Rada Ambasadorów przyjęła podział Górnego Śląska według projektu Ligi Narodów. Polska dostała 29 procent obszaru i większość kopalń i hut.

1923

  1. 15 marca 1923Rada Ambasadorów uznaje wschodnią granicę Polski15 marca 1923 roku Rada Ambasadorów uznała wschodnie granice Polski z Rosją i Litwą oraz polską suwerenność nad Galicją Wschodnią i Wileńszczyzną.