Austriacka kontrofensywa w Albanii

Wczesnym rankiem 22 sierpnia 1918 roku wojska austro-węgierskie w Albanii przeszły do generalnego natarcia na pozycje włoskiego XVI Korpusu, który w lipcu zajął Fier i Berat. Uderzenie przygotował generał pułkownik Karl von Pflanzer-Baltin, od połowy lipca dowódca wszystkich wojsk cesarsko-królewskich w Albanii. Poprzedniej nocy dwanaście austro-węgierskich i niemieckich samolotów przeprowadziło pierwszy duży nalot bombowy na Wlorę, główną bazę Włochów. Według austriackiej historii oficjalnej (Österreich-Ungarns letzter Krieg) naloty powtórzono w dwie kolejne noce.

Natarcie było drugim etapem odpowiedzi na włosko-francuską ofensywę z lipca. Już 24 lipca Austriacy przecięli w zakolu Semanu drogę z Wlory przez Fier do Beratu, a w nocy z 30 na 31 lipca generał Giacinto Ferrero wycofał główne siły korpusu średnio o około 15 km na południe, w okolice Beratu. Na początku sierpnia cofnęli się też Francuzi nad Devollem. Od 8 sierpnia na całym froncie albańskim panował spokój. Obie strony były wyczerpane: według austriackiej historii oficjalnej XIX Korpus stracił w lipcu około 6 tysięcy ludzi, w większości jeńców i chorych na malarię, a Włosi jedną trzecią stanu bojowego. Naczelne dowództwo w Baden uważało Albanię za teatr drugorzędny i nie chciało przysyłać tam więcej wojska. Pflanzer-Baltin uznał jednak, że zajmowana linia, bez rzek i dominujących wzgórz, nie nadaje się do długiej obrony. 18 sierpnia zebrał w Kuçi dowódców, którzy mieli prowadzić natarcie, i wyłożył im plan ustnie, by zachować go w tajemnicy. Nawet dowództwo 47 Dywizji Piechoty dowiedziało się dopiero w ostatniej chwili, że ma być gotowe na 21 sierpnia.

Plan opierał się na zaskoczeniu, bo Austriacy mieli mniej wojska niż przeciwnik. Główne uderzenie wykonała 47 Dywizja Piechoty marszałka polnego porucznika Weiss-Tihanyiego, a jej ostrzem była grupa podpułkownika Duicia, czyli wzmocniony Korpus Wschodni (Orientkorps), czterobatalionowy oddział utworzony pierwotnie do walki na Bliskim Wschodzie, w większości z bośniacko-hercegowińskich batalionów, i przysłany w lipcu do Albanii z frontu włoskiego. Uderzył on na słabo obsadzony środek włoskiej 38 Dywizji na południe od Kalmi, przełamał front pod Ljuari i do wieczora opanował wzgórza na północ od doliny Buvalicy. Według austriackiego historyka Schachingera wśród Włochów wybuchła panika, a Korpus Wschodni wziął tego dnia około 1600 jeńców i 6 dział przy niewiarygodnie małych stratach własnych. Na sąsiednich odcinkach poszło gorzej. Na prawym skrzydle natarcie utknęło przed włoskim przyczółkiem nad dolnym Semanem, który osłaniał Fier, a na północ od Beratu przed silnie umocnioną pozycją między Orjaną a Vrioni. Brygady 47 Dywizji posunęły się jednak w ciężkich walkach do linii Alambreci–Veteriku i zdobyły wzgórza na północny wschód od Malibarzy. Na wschodnim skrzydle, naprzeciw Francuzów, 81 Dywizja Piechoty tego dnia nie atakowała. Do natarcia włączyła się dopiero następnego dnia.

Brytyjska historia oficjalna kampanii macedońskiej (Falls) pisze, że Włosi na większości odcinków utrzymali pozycje. Mimo to po dwóch dniach walk, 24 sierpnia, Ferrero, według Fallsa zapewne z rozkazu Comando Supremo, postanowił porzucić prawie wszystkie lipcowe zdobycze i cofnąć się na pasmo Malakastry na północ od Wjosy. Włosi nie wrócili więc na samą linię rzeki, z której wyszli w lipcu, lecz zatrzymali się na wzgórzach przed nią. Francuzi musieli w ślad za nimi odgiąć swoje lewe skrzydło. Austriacy odzyskali Fier i Berat w ciągu kilku następnych dni.