Austro-Węgry
Tag
(343)1914
czerwiec
lipiec
sierpień
- 12
- Kluczowe wydarzenieWielka Brytania i Francja wypowiadają wojnę Austro-Węgrom12 sierpnia 1914 Wielka Brytania i Francja wypowiedziały wojnę Austro-Węgrom. Mocarstwa Ententy walczyły odtąd z obydwoma państwami centralnymi.
- Austriacy przekraczają Sawę i zajmują Šabac12 sierpnia 1914 wojska austro-węgierskie przekroczyły Sawę i zajęły serbskie miasto Šabac. Rozpoczęła się pierwsza inwazja na Serbię.
- 25
- Koniec bitwy pod Kraśnikiem25 sierpnia 1914 austro-węgierska 1 Armia zajęła Kraśnik, a rosyjska 4 Armia zaczęła odwrót w stronę Lublina. Było to pierwsze zwycięstwo Austro-Węgier.
- Koniec pierwszej inwazji na SerbięPod koniec sierpnia 1914 Serbowie odzyskali Šabac, a ostatnie oddziały austro-węgierskie wycofały się za Drinę i Sawę. Pierwsza inwazja zakończyła się klęską.
- Japonia zrywa stosunki dyplomatyczne z Austro-Węgrami25 sierpnia 1914 Japonia zerwała stosunki dyplomatyczne z Austro-Węgrami. Ambasador baron Ladislaus Müller von Szentgyörgy opuścił Tokio.
- Japonia ogłasza stan wojny z Austro-Węgrami25 sierpnia 1914 Japonia i Austro-Węgry znalazły się w stanie wojny. Powodem był austro-węgierski krążownik Kaiserin Elisabeth stacjonujący w Tsingtao.
- 26
- Początek bitwy nad Złotą Lipą26 sierpnia 1914 austro-węgierska 3 Armia uderzyła na wschód od Lwowa i zderzyła się z dużo silniejszymi armiami Ruzskiego i Brusiłowa.
- Początek bitwy pod Komarowem26 sierpnia 1914 austro-węgierska 4 Armia Auffenberga zaatakowała pod Zamościem rosyjską 5 Armię Plehwego. Zaczęła się bitwa pod Komarowem.
wrzesień
- 08
- Druga inwazja Austro-Węgier na SerbięW nocy z 7 na 8 września 1914 armie Potiorka ponownie przekroczyły Drinę. Austro-Węgry chciały odciągnąć Serbów ze Sremu i pomścić klęskę na górze Cer.
- Początek bitwy nad Driną8 września 1914 wojska austro-węgierskie sforsowały Drinę. W górach zachodniej Serbii zaczęła się bitwa, która przerodziła się w wojnę okopową.
- Początek bitwy pod Gródkiem i Rawą Ruską8 września 1914 Conrad rzucił armie austro-węgierskie do natarcia na Lwów przez Gródek Jagielloński. Od północy groziła im rosyjska 5 Armia spod Rawy Ruskiej.
- 10
- Serbowie zajmują Zemun10 września 1914 wojska serbskie przeprawiły się przez Sawę i zajęły Zemun, austro-węgierskie miasto naprzeciw Belgradu. Wjechał do niego regent Aleksander.
- Wydalenie przedstawicieli Niemiec i Austro-Węgier z EgiptuWe wrześniu 1914 władze Egiptu, pod naciskiem Brytyjczyków, wydaliły z kraju przedstawicieli dyplomatycznych i konsularnych Niemiec oraz Austro-Węgier.
- 11
- Koniec bitwy pod Gródkiem i Rawą Ruską11 września 1914 załamała się austro-węgierska próba odbicia Lwowa. Rosjanie przełamali front pod Rawą Ruską, a Conrad nakazał odwrót za San.
- Wielki odwrót Austro-Węgier w Galicji11 września 1914 Conrad nakazał armiom austro-węgierskim odwrót za San, a potem za Dunajec. Rosjanie zajęli większą część Galicji i oblegli Przemyśl.
- Serbowie wycofują się ze Sremu11 września 1914 wojewoda Putnik przerwał ofensywę w Sremie. Serbska 1 Armia wróciła za Sawę, by bronić kraju przed drugą inwazją austro-węgierską.
- 17
- Serbowie opuszczają ZemunPod 17 września 1914 brytyjska chronologia notuje wycofanie Serbów ze Sremu i ewakuację Zemunu. Do miasta wrócili Austro-Węgrzy, a z nimi represje.
- Wygasa austro-węgierskie natarcie nad DrinąOkoło 17 września 1914 wyczerpała się siła drugiej ofensywy Potiorka nad Driną. Ciężkie walki o wzgórza trwały jednak jeszcze tygodniami.
- 24
- Początek pierwszego oblężenia Przemyśla24 września 1914 rosyjska 3 Armia odcięła twierdzę Przemyśl od armii austro-węgierskiej. Zaczęło się pierwsze oblężenie jednej z największych twierdz Europy.
- Rosjanie wkraczają na Węgry24 września 1914 wojska rosyjskie przeszły przez przełęcze Karpat i wkroczyły do północnych Węgier. Na początku października zostały odparte.
październik
- 03
- Koniec odwrotu Austro-Węgier w GalicjiNa początku października 1914 armie austro-węgierskie zatrzymały się nad Dunajcem i Białą. Po trzech tygodniach odwrotu szykowały się do kontrofensywy.
- Rosjanie zajmują SyhotNa początku października 1914 rosyjska kawaleria, która przeszła przez przełęcze Karpat, zajęła Syhot, stolicę węgierskiego komitatu Marmarosz.
- 30
- Rosjanie zajmują StanisławówBrytyjska kronika notuje 30 października 1914 zajęcie Stanisławowa przez Rosjan. Miasto było jednak w ich rękach od początku września.
- Serbowie wycofują się znad DrinyW nocy z 30 na 31 października 1914 serbska 2 Armia opuściła okopy w Mačvie nad dolną Driną. Zaczął się odwrót, który doprowadził Serbów nad Kolubarę.
listopad
- 02
- Koniec bitwy pod Chyrowem2 listopada 1914 zakończyła się bitwa pod Chyrowem. W nocy armie austro-węgierskie zaczęły się wycofywać, a Brusiłow ruszył w pościg.
- Zatonięcie krążownika Kaiserin Elisabeth2 listopada 1914 załoga austro-węgierskiego krążownika Kaiserin Elisabeth zatopiła go w porcie Tsingtao. Marynarze walczyli dalej na lądzie.
- 15
- Początek bitwy pod KrakowemW połowie listopada 1914 Rosjanie podeszli pod twierdzę Kraków. 16 listopada austro-węgierska 4 Armia wyszła z miasta i uderzyła w bok ich 9 Armii.
- Druga rosyjska inwazja na WęgryW drugiej połowie listopada 1914 Rosjanie znów przeszli Karpaty i wkroczyli na Węgry. Pod koniec miesiąca zajęli Humenné, ale szybko ich odparto.
grudzień
- 02
- Austriacy zajmują Belgrad2 grudnia 1914 wojska austro-węgierskie bez walki zajęły opuszczony Belgrad. Tego samego dnia serbskie dowództwo wydało rozkaz do kontrofensywy.
- Koniec bitwy pod KrakowemBrytyjska chronologia kończy bitwę pod Krakowem 2 grudnia 1914. Walki na północ od twierdzy wygasły kilka dni wcześniej, a front przesunął się na południe.
1915
styczeń
luty
marzec
kwiecień
maj
- 14
- Państwa centralne zdobywają JarosławW połowie maja 1915 niemiecka Gwardia i austro-węgierski VI Korpus zdobyły rosyjski przyczółek w Jarosławiu i stanęły nad Sanem. Miasto ucierpiało od ostrzału.
- Koniec bitwy pod Sanokiem i RzeszowemW połowie maja 1915 Rosjanie wycofali się z Galicji Zachodniej za San. Państwa centralne zajęły Sanok i Rzeszów i wzięły 130–140 tysięcy jeńców.
- 23
- Koniec bitwy nad SanemDo 23 maja 1915 Niemcy i Austriacy utrzymali przyczółki za Sanem mimo rosyjskich kontrataków. Mackensen szykował natarcie na Radymno i Przemyśl.
- Kluczowe wydarzenieWłochy wypowiadają wojnę Austro-Węgrom23 maja 1915 Włochy wypowiedziały wojnę Austro-Węgrom, swojemu sojusznikowi z trójprzymierza. Stan wojny zaczął obowiązywać następnego dnia.
- 24
- Początek walk o odbicie Przemyśla24 maja 1915 armia Mackensena uderzyła pod Radymnem, by odciąć Przemyśl od wschodu. Rosjanie stracili Radymno, a tysiące ich żołnierzy poszły do niewoli.
- Początek bitwy nad Stryjem24 maja 1915 Armia Południowa zaczęła ostrzał rosyjskich pozycji przed Stryjem. Linsingen skupił siły do jednego uderzenia, ale piechota utknęła w zasiekach.
- Włosi przekraczają granicę austriacką24 maja 1915 wojska włoskie przekroczyły granicę Austro-Węgier niemal na całej długości. Austriacy cofali się za Soczę, wysadzając za sobą mosty.
czerwiec
- 03
- Państwa centralne odbijają Przemyśl3 czerwca 1915 nad ranem wojska niemieckie i austro-węgierskie weszły do opuszczonego przez Rosjan Przemyśla. Rosyjskie rządy w mieście trwały 73 dni.
- Rzekoma wojna San Marino z Austro-WęgramiWedług brytyjskiej chronologii 3 czerwca 1915 San Marino wypowiedziało wojnę Austro-Węgrom. Republika nie zrobiła tego jednak i formalnie była neutralna.
- Koniec bitew pod Stryjem i DrohobyczemDo 3 czerwca 1915 Rosjanie wycofali się spod Stryja i Drohobycza w stronę Dniestru. Zagłębie naftowe było wolne, ale nad rzeką trzymali jeszcze przyczółek.
- 11
- Koniec bitwy o PrzemyślBrytyjska chronologia zamyka bitwę o Przemyśl 11 czerwca 1915. Po upadku twierdzy front stanął pod Mościskami, a Mackensen szykował uderzenie na Lwów.
- Koniec bitwy nad Stryjem11 czerwca 1915 Armia Południowa, odparta wcześniej za Dniestr, znów nacierała pod Żydaczowem. Brytyjska chronologia zamyka tego dnia bitwę nad Stryjem.
- 22
- Austro-Węgrzy odbijają Lwów22 czerwca 1915 do Lwowa wkroczyły wojska austro-węgierskiej 2 Armii. Po 293 dniach skończyła się rosyjska okupacja stolicy Galicji.
- Koniec bitwy pod Żydaczowem22 czerwca 1915 skończyła się bitwa pod Żydaczowem. Rosjanie, zagrożeni od północy, oddali południowy brzeg Dniestru, a Armia Południowa szykowała przeprawę.
- 29
- Początek pierwszej bitwy nad IsonzoBrytyjska chronologia datuje początek pierwszej bitwy nad Isonzo na 29 czerwca 1915. Włosi atakowali jednak nad Soczą już od 23 czerwca.
- Koniec bitwy nad Gniłą Lipą29 czerwca 1915 wojska państw centralnych przeszły Gniłą Lipę, ale trafiły na silny opór. Rosjanie cofnęli się nad Złotą Lipę dopiero w nocy na 2 lipca.
lipiec
- 18
- Początek drugiej bitwy nad Isonzo18 lipca 1915 Włosi po raz drugi uderzyli nad Soczą. Przy znacznie silniejszej artylerii atakowali Monte San Michele i wzgórze Sei Busi na Krasie.
- Zatopienie krążownika Giuseppe Garibaldi18 lipca 1915 austro-węgierski okręt podwodny U-4 zatopił koło Cavtatu włoski krążownik pancerny Giuseppe Garibaldi, ostrzeliwujący kolej w Dalmacji.
- 21
- Państwa centralne otaczają Iwangród21 lipca 1915 wojska Woyrscha stanęły pod twierdzą Iwangród. Austro-Węgrzy Kövessa zamknęli ją od zachodu, a Niemcy szykowali się do przejścia Wisły.
- Koniec drugiej bitwy pod Iwangrodem21 lipca 1915 śląska landwehra przełamała front pod Zwoleniem. Rosjanie oddali przedpole Iwangrodu i cofnęli się ku Wiśle, na linię Kozienice–Gniewoszów.
sierpień
wrzesień
październik
listopad
grudzień
- 06
- Austro-węgierska eskadra ostrzeliwuje Durrës6 grudnia 1915 krążownik Helgoland z niszczycielami zatopił żaglowce z zaopatrzeniem dla Serbów, m.in. w Durrës. Dzień wcześniej Novara napadła na Medua.
- Zdobycie PećiNa początku grudnia 1915 Austro-Węgrzy zdobyli czarnogórską Peć, przez którą cofały się główne siły serbskie. Znaleźli tam blisko sto ukrytych dział.
1916
styczeń
- 22
- Austriacy zajmują Bar22 stycznia 1916 wojska austro-węgierskie zajęły Bar (Antivari), jedyny ważny port Czarnogóry. Całe czarnogórskie wybrzeże znalazło się w rękach wroga.
- Doniesienia o rozmowach Rumunii z RosjąBrytyjska chronologia notuje 22 stycznia 1916 początek rumuńsko-rosyjskich rozmów o pomocy wojskowej. Inne źródła tego dnia nie potwierdzają.
- 23
- Austriacy zajmują SzkodręWieczorem 23 stycznia 1916 austro-węgierski oddział bez walki wszedł do Szkodry, kończąc półroczne rządy Czarnogóry w głównym mieście północnej Albanii.
- Austriacy zajmują PodgoricęOkoło 23 stycznia 1916 Austriacy weszli do Podgoricy, największego miasta Czarnogóry. W zamęcie tych dni zginął tam albański przywódca Isa Boletini.
luty
marzec
- 15
- Austro-Węgry zrywają stosunki z Portugalią15 marca 1916, sześć dni po niemieckim wypowiedzeniu wojny, Austro-Węgry zerwały stosunki dyplomatyczne z Portugalią. Ich poseł opuścił Lizbonę.
- Kluczowe wydarzenieAustro-Węgry w stanie wojny z Portugalią15 marca 1916 Austro-Węgry poszły za Niemcami i zerwały z Portugalią. Odtąd oba kraje były w stanie wojny, choć według źródeł z epoki bez osobnej deklaracji.
kwiecień
maj
czerwiec
lipiec
sierpień
- 17
- Traktat Rumunii z Ententą17 sierpnia 1916 Brătianu podpisał w Bukareszcie tajny traktat i konwencję wojskową z Ententą. Rumunia obiecała do 28 sierpnia uderzyć na Austro-Węgry.
- Koniec szóstej bitwy nad Isonzo17 sierpnia 1916 Cadorna wstrzymał natarcie nad Soczą. Po zdobyciu Gorycji Włosi przez tydzień bez skutku szturmowali nową linię obrony Austriaków.
- Wygasanie ofensywy BrusiłowaW połowie sierpnia 1916 natarcia Brusiłowa na Kowel utknęły. 17 sierpnia wyznaczył swoim armiom nowe cele, ale ofensywa traciła już impet.
wrzesień
październik
listopad
grudzień
1917
styczeń
marzec
kwiecień
maj
czerwiec
lipiec
- 22
- Początek bitwy pod Mărăști22 lipca 1917 artyleria rumuńskiej 2 Armii Averescu otworzyła ogień na niemieckie pozycje w krainie Vrancea. Była to pierwsza od pół roku ofensywa Rumunów.
- Kluczowe wydarzenieSyjam wypowiada wojnę Niemcom i Austro-Węgrom22 lipca 1917 król Vajiravudh wypowiedział wojnę Niemcom i Austro-Węgrom. O świcie Syjamczycy internowali Niemców i zajęli dziewięć niemieckich statków.
sierpień
wrzesień
- 12
- Koniec jedenastej bitwy nad Isonzo12 września 1917 ostatni wielki szturm Włochów na Monte San Gabriele załamał się. Tego dnia Austriacy dostali rozkazy do wspólnej z Niemcami ofensywy.
- Kluczowe wydarzeniePatent o Radzie Regencyjnej12 września 1917 Niemcy i Austro-Węgry wydały patent, który oddawał władzę w Królestwie Polskim trzyosobowej Radzie Regencyjnej. Pod ścisłą kontrolą okupantów.
październik
listopad
grudzień
1918
styczeń
luty
marzec
kwiecień
maj
czerwiec
lipiec
sierpień
- 13
- Kluczowe wydarzenieCzechosłowacy wypowiadają wojnę Niemcom13 sierpnia 1918 według brytyjskiej chronologii Czechosłowacy ogłosili stan wojny także z Niemcami. Walczyli już trzema armiami: w Rosji, Francji i Włoszech.
- Wielka Brytania uznaje Czechosłowaków13 sierpnia 1918 ogłoszono deklarację Balfoura z 9 sierpnia. Wielka Brytania uznała Czechosłowaków za naród sprzymierzony, a ich Radę Narodową za zalążek rządu.
wrzesień
październik
- 05
- Serbowie odbijają VranjeNa początku października 1918 serbska 1 Armia odrzuciła austro-węgierską 9 Dywizję i odzyskała Vranje, pierwsze duże miasto w dolinie Morawy.
- Rada Narodowa w Zagrzebiu5 października 1918 w Zagrzebiu zebrali się przedstawiciele Słoweńców, Chorwatów i Serbów z Austro-Węgier, by utworzyć wspólną Radę Narodową.
- 18
- Odpowiedź Wilsona dla Austro-WęgierW październiku 1918 Wilson odrzucił prośbę Austro-Węgier o rozejm. Autonomia narodów monarchii już nie wystarczała, o swoim losie miały zdecydować one same.
- Deklaracja waszyngtońska18 października 1918 Masaryk wręczył w Waszyngtonie deklarację niepodległości Czechosłowacji. Ogłaszała republikę i zrywała z Habsburgami.
- 24
- Kluczowe wydarzeniePoczątek bitwy pod Vittorio Veneto24 października 1918, w rocznicę Caporetto, Włosi uderzyli na Grappę. Austriacy odparli szturmy, a wezbrana Piawa opóźniła główne natarcie przez rzekę.
- Ostateczna dymisja Wekerlego23 października 1918 premier Węgier Sándor Wekerle ogłosił dymisję rządu po wieściach o buncie chorwackiego pułku w Fiume. Węgry szły ku zerwaniu z Wiedniem.
- Andrássy ministrem spraw zagranicznych24 października 1918 Buriána zastąpił hrabia Gyula Andrássy młodszy, syn twórcy sojuszu z Niemcami i ostatni wspólny minister spraw zagranicznych.
- 29
- Włosi zajmują San Giovanni di MeduaPod koniec października 1918 Włosi zajęli Lezhę i port San Giovanni di Medua w północnej Albanii. Austriacy cofali się ku Szkodrze i Czarnogórze.
- Niepodległość Państwa SHS29 października 1918 chorwacki Sabor zerwał więzi z Austro-Węgrami, a władzę w nowym Państwie Słoweńców, Chorwatów i Serbów objęła Rada Narodowa.
- 31
- Włosi zajmują Szkodrę31 października 1918 Włosi po walce weszli do starej Szkodry. Dzień wcześniej nową część miasta zajęli Serbowie, co wywołało spór między sojusznikami.
- Rewolucja w Wiedniu i Budapeszcie31 października 1918 w Budapeszcie władzę objął Mihály Károlyi, a żołnierze zastrzelili Istvána Tiszę. W Wiedniu powstał pierwszy rząd Austrii Niemieckiej.
- Flota dla Państwa SHS31 października 1918 w Puli Horthy przekazał flotę austro-węgierską delegatom Rady Narodowej Słoweńców, Chorwatów i Serbów. Dowództwo objął Janko Vuković.
- Kluczowe wydarzenieWyzwolenie Krakowa31 października 1918 polscy żołnierze armii austro-węgierskiej bez jednego strzału rozbroili garnizon Krakowa. Austriacka komenda oddała władzę Polakom.
listopad
- 01
- Serbowie ponownie odbijają Belgrad1 listopada 1918 serbska 1 Armia wkroczyła do Belgradu, który ostatnie wojska państw centralnych opuściły tego dnia za Sawą i Dunajem, wysadzając mosty.
- Zatopienie „Viribus Unitis”1 listopada 1918 dwaj Włosi podłożyli w Puli minę pod drednot Viribus Unitis, przekazany dzień wcześniej Państwu SHS. Zginął admirał Vuković i setki marynarzy.
- 03
- Kluczowe wydarzenieRozejm w Villa Giusti3 listopada 1918 pod Padwą Austro-Węgry podpisały rozejm z aliantami. Walki ustały 4 listopada o 15.00, a monarchia Habsburgów wyszła z wojny.
- Włosi zajmują Triest3 listopada 1918 po południu w Trieście przybił włoski niszczyciel Audace. Generał Petitti di Roreto objął miasto w posiadanie w imieniu króla Włoch.
- 05
- Foch naczelnym wodzem przeciw NiemcomPo kapitulacji Austro-Węgier przywódcy Ententy powierzyli Fochowi kierownictwo strategiczne wojny z Niemcami na wszystkich frontach, w tym włoskim i bałkańskim.
- Włosi w Fiume4 listopada 1918 do portu w Fiume wpłynęły włoskie okręty z pancernikiem „Emanuele Filiberto”. Miastem wciąż rządzili jednak Chorwaci.
- 07
- Konferencja genewska6–9 listopada 1918 w Genewie Pašić, Korošec i Trumbić uzgodnili wspólny rząd Serbii i Państwa SHS. Belgrad wkrótce odrzucił to porozumienie.
- Rząd lubelskiW nocy z 6 na 7 listopada 1918 lewica niepodległościowa powołała w Lublinie Tymczasowy Rząd Ludowy Republiki Polskiej z Ignacym Daszyńskim na czele.