Rosjanie ponownie zajmują Czerniowce

Brytyjska chronologia wojny podaje pod datą 28 października 1914 roku ponowne zajęcie Czerniowców przez wojska rosyjskie. Stolica Bukowiny zaledwie tydzień wcześniej wróciła w ręce austriackie. Około 20–21 października odbiły ją improwizowane oddziały pułkownika żandarmerii Eduarda Fischera, złożone z żandarmów, pospolitego ruszenia i ochotników.

Która data?

Źródła lokalne, bukowińskie i żydowskie, a także ukraińskie i rosyjskie opracowania historii miasta nie potwierdzają powrotu Rosjan pod koniec października. Według nich Austriacy utrzymali Czerniowce przez ponad miesiąc, a druga rosyjska okupacja zaczęła się dopiero w drugiej połowie listopada. Jej początek datuje się różnie: na 20, 26, 27 albo 28 listopada. Możliwe więc, że brytyjska kronika przesunęła o miesiąc wydarzenie z 28 listopada, a przynajmniej, że odnotowała je na podstawie przedwczesnych doniesień.

Powrót Rosjan

Obrona Bukowiny przez niewielkie siły Fischera była możliwa, dopóki główne armie rosyjskie były zajęte w Galicji i nad Wisłą. Położenie zmieniło się na przełomie października i listopada, gdy państwa centralne przegrały bitwę nad środkową Wisłą, a wojska austro-węgierskie zaczęły się cofać znad Sanu. Rosjanie mogli wtedy znów skierować siły na południe, nad Prut. Oddziały Fischera, pozbawione wsparcia regularnej armii, nie były w stanie ich zatrzymać. Pod koniec listopada opuściły Czerniowce i wycofały się na południe, w góry, a Rosjanie zajęli niemal całą Bukowinę.

Druga okupacja trwała do połowy lutego 1915 roku, gdy Austriacy znów odzyskali miasto. Ci mieszkańcy, którzy nie zdołali wcześniej uciec, ponownie znaleźli się pod rządami rosyjskiej administracji wojskowej, ostro traktującej zwłaszcza liczną w Czerniowcach ludność żydowską.