Druga rosyjska inwazja na Węgry

Brytyjska chronologia wojny podaje 15 listopada 1914 roku jako początek drugiej rosyjskiej inwazji na Węgry. Nieco ponad pięć tygodni po tym, jak pierwsza wyprawa za Karpaty zakończyła się odwrotem, wojska rosyjskie znów ruszyły na przełęcze. Tym razem uderzyły dalej na zachód, na ziemie dzisiejszej wschodniej Słowacji. Sama granica Węgier została przekroczona kilka dni później. Według źródeł węgierskich i słowackich pierwsze rosyjskie oddziały zeszły na węgierską stronę gór około 20 listopada.

Odwrót w Karpaty

W październiku austro-węgierska 3 Armia generała Svetozara Boroevicia odblokowała Przemyśl i próbowała posuwać się dalej w stronę Lwowa. Po niepowodzeniu państw centralnych nad Wisłą musiała się jednak wycofać. W połowie listopada zajęła pozycje na grzbiecie Karpat, na linii od Przełęczy Użockiej po Zborov w pobliżu Bardejowa, a Rosjanie po raz drugi zamknęli pierścień wokół Przemyśla. Na przełęcze nacierała rosyjska 8 Armia generała Aleksieja Brusiłowa. Pod jej naporem 18 listopada Austriacy musieli cofnąć się jeszcze dalej, co pociągnęło za sobą odwrót kolejnych oddziałów na sąsiednich odcinkach frontu.

Rosjanie w dolinie Laborca

Główne uderzenie poszło przez Przełęcz Łupkowską i sąsiednie przełęcze w dolinę rzeki Laborec. Rosjanie zajęli Medzilaborce i ruszyli w dół doliny. 22 lub 23 listopada, według różnych źródeł, 48 Dywizja Piechoty generała Ławra Korniłowa niespodziewanie zajęła Humenné, węg. Homonna, ważny węzeł kolejowy w komitacie Zemplén. W tych tygodniach rosyjskie oddziały pojawiły się także w innych miejscowościach wschodniej Słowacji, między innymi w rejonie Bardejowa, Svidníka i Stropkova. Walki toczyły się też w dolinie Uhu, pod Przełęczą Użocką.

Kontratak

Dowództwo austro-węgierskie ściągnęło w Karpaty posiłki, w tym grupy generałów Sándora Szurmaya i Adolfa Kornhabera. Węgierska 38 Dywizja Honwedu uderzyła od strony Przełęczy Użockiej, a inne oddziały z południa, w stronę Humennego. Kontratak się powiódł. Po zaledwie pięciu dniach rosyjskiej okupacji Austriacy odbili Humenné 27 lub 28 listopada. W czasie walk miasto zostało w dużej części spalone i zniszczone. Dywizja Korniłowa wycofała się w stronę Sniny i dalej ku przełęczom.

Druga wyprawa na Węgry, podobnie jak pierwsza, nie przyniosła Rosjanom trwałych zdobyczy. Ich uwaga skupiała się wtedy na zachodzie, gdzie trwała bitwa pod Krakowem, a na początku grudnia z Karpat zaczęto zabierać oddziały na ten odcinek frontu. Walki o przełęcze trwały jednak nadal i przeciągnęły się na całą zimę 1914/1915.