Początek bitwy pod Komarowem

26 sierpnia 1914 roku na Zamojszczyźnie rozpoczęła się bitwa pod Komarowem. Austro-węgierska 4 Armia generała Moritza von Auffenberga starła się z rosyjską 5 Armią generała Pawła Plehwego na ziemiach Królestwa Polskiego, między Zamościem, Komarowem a Tomaszowem Lubelskim.

Dwie armie w marszu

Po zwycięstwie pod Kraśnikiem szef austro-węgierskiego sztabu Franz Conrad von Hötzendorf rozkazał 4 Armii nacierać na północ, w stronę Chełma. Jednocześnie z przeciwnej strony, od Chełma i Hrubieszowa, maszerowała na południe rosyjska 5 Armia. Żadna ze stron nie znała dokładnie położenia głównych sił przeciwnika. Auffenberg, wzmocniony tyrolskim korpusem arcyksięcia Józefa Ferdynanda, postanowił oskrzydlić Rosjan z obu stron.

Pierwszy dzień

Pierwszy cios spadł na rosyjski XXV Korpus pod Zamościem. Austro-węgierski II Korpus z Wiednia zadał mu ciężkie straty i zmusił do odwrotu na północ, w kierunku Krasnegostawu. Kolejne rosyjskie korpusy nadchodziły jednak od wschodu i w następnych dniach walki objęły cały front od Zamościa po Tomaszów, a położenie Austriaków stało się chwilami groźne.

Co przyniosły kolejne dni

Bitwa trwała do 2 września. Austro-Węgrzy niemal okrążyli armię Plehwego, lecz Rosjanie w ostatniej chwili wymknęli się za Bug, tracąc wielu żołnierzy i jeńców. Auffenberg odniósł zwycięstwo, za które później otrzymał tytuł barona z przydomkiem „von Komarów”. Nie zmieniło ono jednak losów całej kampanii, bo na wschodzie Galicji Rosjanie w tym samym czasie spychali słabsze armie austro-węgierskie ku Lwowowi.

Walki toczyły się na ziemiach polskich, a w obu armiach służyli Polacy. Sześć lat później, w 1920 roku, w tej samej okolicy rozegrała się inna bitwa pod Komarowem, tym razem między polską kawalerią a Armią Konną Budionnego.