Bolszewicy zdobywają Narwę

28 listopada 1918 roku o wpół do szóstej rano artyleria Armii Czerwonej otworzyła ogień na Narwę i leżące na drugim brzegu rzeki przedmieście Jaanilinn (Iwangorod). Na miasto ruszyła 6 Dywizja Strzelców radzieckiej 7 Armii, a w jej składzie pułki estońskich strzelców czerwonych, sformowane w Rosji z Estończyków, którzy uciekli przed Niemcami. Jeszcze tego dnia, a według części opracowań nazajutrz, czerwoni zajęli miasto. Estończycy liczą od tego dnia początek swojej wojny o niepodległość.

Niemcy trzymali Narwę od marca, ale po rozejmie szykowali się do odejścia. Pierwszy atak czerwonych, 22 listopada, odparli jeszcze głównie sami: według estońskich opracowań w bitwie pod Kulgu zginęło około 80 estońskich strzelców czerwonych. 27 listopada estoński komitet rewolucyjny zażądał w ultimatum od niemieckiej rady żołnierskiej i mieszkańców, by wpuścili jego oddziały do miasta bez walki i nie wysadzali mostów. Tymczasem obronę przejmowali Estończycy. Od 21 listopada pułkownik Aleksander Seiman formował w Narwie 4 Pułk Piechoty Armii Ludowej, a pomagali mu członkowie Ligi Obrony, wśród nich uczniowie miejscowych szkół. Według estońskich szacunków nad rzeką stało około tysiąca Estończyków z kilkoma karabinami maszynowymi i bez artylerii oraz mniej więcej tylu samo albo nieco więcej Niemców. Atakujący mieli wyraźną przewagę: anglojęzyczne opracowania podają, że dywizja liczyła około 7 tysięcy piechurów, ponad 20 dział, pociąg pancerny i dwa samoloty.

Na wschodnim brzegu, na wzgórzu Keldrimäe przed Jaanilinnem, Niemcy i Estończycy odpierali natarcie do popołudnia. Ciężej było na zachodnim brzegu. W nocy estoński komunistyczny 2 Pułk Strzelców z Viljandi przeprawił się przez rzekę, obszedł miasto od południowego zachodu i około dziewiątej rano uderzył od tyłu na niemiecką baterię na polu Joala. Kontratak Estończyków i Niemców oraz ogień kartaczami z zawróconych dział odrzuciły go z ciężkimi stratami. Estońskie źródła mówią o 94 zabitych czerwonych, wśród nich o przewodniczącym rady estońskich strzelców czerwonych, Jaanie Sihverze.

Rozstrzygnęło uderzenie z morza. Krążownik „Oleg” i towarzyszące mu niszczyciele wysadziły w Narwa-Jõesuu, u ujścia rzeki, desant liczący według różnych źródeł od 500 do prawie 600 ludzi, który zagroził okrążeniem obrońców. Niemcy dostali rozkaz odwrotu i około 15.30 wysadzili mosty na Narwie. Za nimi, w obawie przed okrążeniem, wycofali się Estończycy generała Aleksandra Tõnissona.

29 listopada estońscy bolszewicy proklamowali w Narwie Estońską Komunę Ludu Pracującego z Jaanem Anveltem na czele. Tego samego dnia estoński rząd w Tallinnie ogłosił stan wojenny i przymusową mobilizację. Czerwoni szli dalej na zachód i w ciągu miesiąca podeszli na kilkadziesiąt kilometrów pod Tallinn. Dopiero w styczniu 1919 roku Estończycy, wspierani przez fińskich ochotników i brytyjską flotę, przeszli do kontrofensywy i odbili Narwę.