Alianci w Sewastopolu

Brytyjska chronologia wojny notuje pod 26 listopada 1918 roku przybycie floty sojuszniczej do Sewastopola. Daty w źródłach się różnią. Według rosyjskich opracowań 24 listopada do Sewastopola zawinął na rekonesans brytyjski lekki krążownik, a główna eskadra przypłynęła dzień później. Inne prace, także brytyjskie, podają 26 listopada. Na czele szły brytyjskie drednoty „Superb” i „Temeraire”, za nimi francuskie pancerniki, w tym „Justice”, oraz krążowniki i niszczyciele, a także okręty włoskie i greckie. Rosyjscy autorzy liczą razem 22 okręty.

Droga na Morze Czarne stanęła przed aliantami otworem po rozejmie w Mudros. 13 listopada ich flota stanęła przed Konstantynopolem, a stamtąd przez Bosfor mogła płynąć dalej na północ. Podstawę prawną dawał rozejm w Compiègne. Niemcy zobowiązali się w nim opuścić wszystkie porty czarnomorskie i oddać aliantom wszystkie zajęte tam rosyjskie okręty wojenne.

W Sewastopolu, który Niemcy zajęli w maju, stało ich sporo. Były tam stare pancerniki i krążowniki, które wiosną nie zdołały odpłynąć, a także okręty, które w czerwcu wróciły z Noworosyjska, wśród nich najcenniejszy, drednot „Wola”. Niemcy nigdy nie wcielili go formalnie do swojej floty, choć jesienią próbowali go w morzu. Gdy po rewolucji w Niemczech i rozejmie ich garnizon zaczął się szykować do odejścia, pozwolili rosyjskim oficerom wrócić na dawne okręty. 24 listopada na „Woli” i innych jednostkach podniesiono znów rosyjskie bandery świętego Andrzeja. Rosjanie liczyli, że flota wróci do nich i posłuży białym w walce z bolszewikami.

Alianci mieli jednak inne plany. Okręty przejmowali jako zdobycz z rąk Niemców, a nie jako własność sojusznika. Brytyjczycy zażądali opuszczenia rosyjskich bander i podniesienia brytyjskich. „Wolę” obsadziła brytyjska załoga i odprowadziła do Izmitu nad Morzem Marmara. Pozostali alianci też domagali się swojej części przejętych okrętów.

Sewastopol stał się bazą aliancką na Morzu Czarnym. Krymem rządził od połowy listopada nowy rząd krajowy Solomona Kryma, który zastąpił proniemiecki gabinet generała Macieja Sulkiewicza i liczył na ochronę aliantów przed bolszewikami. Według podziału stref Wielka Brytania miała zająć się Kaukazem, więc na Krymie zostały głównie okręty i wojska francuskie i greckie. W następnych tygodniach wylądowali w Sewastopolu brytyjscy i francuscy żołnierze. Wojska niemieckie opuszczały półwysep jeszcze przez kilka tygodni. „Wola” wróciła do Sewastopola dopiero w 1919 roku, oddana białym, którzy nazwali ją „Generał Aleksiejew”.