Wielka Brytania
Tag
(945)1914
lipiec
- 29
- Niemcy proponują porozumienie w sprawie neutralności Wielkiej BrytaniiWieczorem 29 lipca 1914 kanclerz Bethmann Hollweg próbował zapewnić sobie neutralność Wielkiej Brytanii w razie wojny z Francją i Rosją.
- Admiralicja brytyjska wysyła „telegram ostrzegawczy” do flot29 lipca 1914 Admiralicja wysłała do okrętów Royal Navy uzgodniony wcześniej „telegram ostrzegawczy”, stawiając flotę w stan gotowości wojennej.
- War Office ogłasza „okres przygotowawczy”29 lipca 1914 brytyjskie ministerstwo wojny rozesłało telegramy wprowadzające „okres przygotowawczy”: straże przy mostach, obsadzenie fortów, odwołanie urlopów.
sierpień
- 02
- Wielka Brytania gwarantuje ochronę francuskich wybrzeży2 sierpnia 1914 brytyjski rząd obiecał Francji, że Royal Navy obroni jej wybrzeża przed niemiecką flotą na Morzu Północnym i w kanale La Manche.
- Wielka Brytania ogłasza moratorium2 sierpnia 1914 w Wielkiej Brytanii ogłoszono moratorium na spłatę weksli, by uchronić londyńskie City przed falą bankructw.
- 03
- Wielka Brytania zapowiada obronę neutralności Belgii3 sierpnia 1914 Edward Grey przedstawił w Izbie Gmin brytyjskie zobowiązania wobec Belgii i Francji. Londyn zapowiedział wsparcie dla Belgów.
- Wielka Brytania zarządza mobilizację armii3 sierpnia 1914 brytyjski rząd zdecydował o mobilizacji armii. Proklamacje powołujące rezerwistów i Siły Terytorialne wydano 4 sierpnia.
- Wielka Brytania zezwala na rekwizycję statków3 sierpnia 1914 proklamacja królewska upoważniła rząd do rekwizycji brytyjskich statków handlowych na potrzeby wojny.
- 04
- Wielka Brytania stawia Niemcom ultimatum4 sierpnia 1914 Londyn zażądał od Niemiec poszanowania neutralności Belgii do północy. Kanclerz nazwał traktat „świstkiem papieru”.
- Kluczowe wydarzenieWielka Brytania wypowiada wojnę Niemcom4 sierpnia 1914 o godzinie 23 czasu londyńskiego minął termin ultimatum. Wielka Brytania i całe jej imperium znalazły się w stanie wojny z Niemcami.
- Wyznaczono sztab Brytyjskiego Korpusu Ekspedycyjnego4 sierpnia 1914 wyznaczono dowództwo Brytyjskiego Korpusu Ekspedycyjnego. Naczelnym dowódcą został marszałek sir John French.
- Wielka Brytania ogłasza listę kontrabandy wojennej4 sierpnia 1914 brytyjska proklamacja określiła towary uznawane za kontrabandę wojenną. Był to pierwszy krok ku blokadzie Niemiec.
- 06
- Lord Kitchener ministrem wojny6 sierpnia 1914 marszałek lord Kitchener objął brytyjskie ministerstwo wojny, zastępując premiera Asquitha, który kierował nim od marca 1914.
- Francusko-brytyjska konwencja morska6 sierpnia 1914 Francja i Wielka Brytania zawarły w Londynie konwencję morską. Dowództwo sił sojuszniczych na Morzu Śródziemnym objął francuski admirał.
- 08
- Brytyjczycy wkraczają do Togolandu i zajmują LoméNa początku sierpnia 1914 wojska brytyjskie ze Złotego Wybrzeża wkroczyły do niemieckiego Togolandu i zajęły jego stolicę, Lomé.
- Początek działań wojennych w Afryce Wschodniej8 sierpnia 1914 brytyjski krążownik Astraea ostrzelał Dar es Salaam w Niemieckiej Afryce Wschodniej. Zaczęła się tam wojna, która trwała aż do listopada 1918.
- 13
- Royal Flying Corps przelatuje do Francji13 sierpnia 1914 brytyjskie eskadry lotnicze przeleciały z Dover do Francji. Były to pierwsze jednostki, które przeprawiły się przez kanał drogą powietrzną.
- Alianci ruszają na Kaminę w Togolandzie13 sierpnia 1914 wojska brytyjskie i francuskie wyruszyły z Lomé w głąb Togolandu. Ich celem była niemiecka radiostacja w Kaminie.
- 23
- Kluczowe wydarzenieBitwa pod Mons23 sierpnia 1914 Brytyjski Korpus Ekspedycyjny stoczył pod Mons swoją pierwszą bitwę. Zadał Niemcom ciężkie straty, ale musiał rozpocząć odwrót.
- Generał Dobell dowódcą wyprawy do Kamerunu23 sierpnia 1914 generał Charles Dobell został wyznaczony na dowódcę alianckich sił lądowych przeciw Kamerunowi Niemieckiemu.
- 24
- Brytyjczycy wycofują się spod Mons24 sierpnia 1914 Brytyjski Korpus Ekspedycyjny rozpoczął odwrót spod Mons. Tylne straże stoczyły ciężkie walki pod Elouges i Audregnies.
- Indyjski Korpus Ekspedycyjny wyrusza do Francji24 sierpnia 1914 z Indii wypłynęły pierwsze oddziały Indyjskiego Korpusu Ekspedycyjnego „A”. Najpierw skierowano je do Egiptu, a potem do Francji.
- 25
- Pierwszy lotniczy patrol nad odwrotem Brytyjczyków25 sierpnia 1914 brytyjscy lotnicy patrolowali niebo nad wycofującą się armią i zmusili do lądowania niemiecki samolot. To jedna z pierwszych walk w powietrzu.
- Brytyjczycy przekraczają granicę Kamerunu od strony Nigerii25 sierpnia 1914 brytyjskie kolumny z Nigerii przekroczyły granicę Kamerunu Niemieckiego. Zaczęła się lądowa kampania przeciw niemieckiej kolonii.
- Potyczka pod Tepe. Francuzi wkraczają do Kamerunu od strony Czadu25 sierpnia 1914 Brytyjczycy wyparli Niemców z posterunku Tepe nad Benue, a Francuzi z Czadu zaatakowali niemiecki fort w Kousséri.
- 26
- Kluczowe wydarzenieBitwa pod Le Cateau26 sierpnia 1914 II Korpus Smith-Dorriena stanął do walki pod Le Cateau wbrew woli dowództwa. Zapłacił wysoką cenę, ale powstrzymał pościg Niemców.
- Kapitulacja Niemców w Togolandzie26 sierpnia 1914 niemieckie siły w Togolandzie skapitulowały przed wojskami brytyjsko-francuskimi. Niemcy straciły pierwszą kolonię w tej wojnie.
- Delcassé ministrem spraw zagranicznych Francji26 sierpnia 1914 Théophile Delcassé, twórca Entente cordiale, zastąpił Gastona Doumergue'a na stanowisku ministra spraw zagranicznych Francji.
- 27
- Brytyjscy marines lądują w Ostendzie27 sierpnia 1914 w belgijskiej Ostendzie wylądowała brygada Royal Marines. Towarzyszyła jej eskadra lotnicza Royal Naval Air Service Charlesa Samsona.
- Pierwszy atak na Morę27 sierpnia 1914 oddział brytyjski z Nigerii zaatakował niemiecką placówkę na górze Mora w północnym Kamerunie. Atak odparto, a Mora broniła się do 1916 roku.
wrzesień
- 01
- Lord Kitchener przybywa do Francji1 września 1914 lord Kitchener spotkał się w Paryżu z marszałkiem Johnem Frenchem i zatrzymał plan wycofania Brytyjczyków z frontu za Sekwanę.
- Pierwszy oddział indyjski przybywa do Mombasy1 września 1914 do Mombasy dotarł pierwszy oddział Indyjskiego Korpusu Ekspedycyjnego „C”, wysłany na pomoc słabym siłom Brytyjskiej Afryki Wschodniej.
- Generał Stewart dowódcą w Afryce Wschodniej1 września 1914 dowodzenie siłami brytyjskimi w Afryce Wschodniej objął generał brygady James Marshall Stewart, dowódca Indyjskiego Korpusu Ekspedycyjnego „C”.
- 05
- Koniec odwrotu spod Mons5 września 1914 Brytyjski Korpus Ekspedycyjny zakończył odwrót spod Mons. Po prawie dwóch tygodniach marszu stanął na południe od Marny, pod Paryżem.
- Obrona Abercorn5 września 1914 wojska z Niemieckiej Afryki Wschodniej przekroczyły granicę Rodezji Północnej. Mała załoga Abercorn obroniła się do nadejścia odsieczy.
- Pakt londyński5 września 1914 Wielka Brytania, Francja i Rosja zobowiązały się w Londynie, że nie zawrą odrębnego pokoju. Ententa stała się formalnym sojuszem wojennym.
- 09
- Walki pod Karongą9 września 1914 wojska brytyjskie odparły niemiecki atak na Karongę w Niasie, dziś Malawi. Było to pierwsze poważne starcie wojny w tej części Afryki.
- Koniec obrony Abercorn9 września 1914 do Abercorn w Rodezji Północnej dotarła odsiecz. Wzmocniona załoga odparła kolejny niemiecki atak, a napastnicy wycofali się za granicę.
- Wojska indyjskie przybywają do SuezuWe wrześniu 1914 do Suezu dotarły pierwsze oddziały Indyjskiego Korpusu Ekspedycyjnego „A”. Część została w Egipcie, reszta popłynęła do Francji.
- 19
- Wojska indyjskie wypływają z Egiptu do Marsylii19 września 1914 z Egiptu wypłynęły do Francji pierwsze oddziały Indyjskiego Korpusu Ekspedycyjnego „A”. Tydzień później zeszły na ląd w Marsylii.
- Wielka Brytania i Francja gwarantują nienaruszalność kolonii belgijskich19 września 1914 Wielka Brytania i Francja zapewniły Belgię, że po wojnie zachowa swoje kolonie, przede wszystkim Kongo Belgijskie.
- 22
- Pierwszy brytyjski nalot na Niemcy22 września 1914 lotnicy Royal Naval Air Service wystartowali z Antwerpii, by zbombardować hangary sterowców w Düsseldorfie i Kolonii. Przeszkodziła im mgła.
- Pierwsza łączność radiowa samolotu z artyleriąWe wrześniu 1914 lotnicy Royal Flying Corps nad Aisne po raz pierwszy kierowali ogniem artylerii przez radio. To początek lotniczej obserwacji artyleryjskiej.
październik
- 03
- Brytyjska piechota morska przybywa do Antwerpii3 października 1914 do Antwerpii przyjechał Winston Churchill. W nocy dotarła tam Brygada Piechoty Morskiej, która zajęła pozycje nad Nete pod Lier.
- Pierwszy kontyngent kanadyjski wypływa do Anglii3 października 1914 z Zatoki Gaspé wypłynął do Anglii konwój z ponad 30 tysiącami Kanadyjczyków. Dołączył do nich pierwszy oddział z Nowej Fundlandii.
- Brytyjczycy stawiają miny u wybrzeży BelgiiNa początku października 1914 Royal Navy postawiła pierwsze pole minowe na otwartym morzu, między Goodwin Sands a Belgią, by chronić szlaki przez kanał.
- 16
- Nowozelandczycy wypływają na wojnę16 października 1914 z Wellington wypłynęło około 8,5 tysiąca żołnierzy Nowej Zelandii. Mieli walczyć w Europie, ale ostatecznie trafili do Egiptu.
- Indyjski Korpus Ekspedycyjny „B” wypływa do Afryki16 października 1914 z Bombaju wypłynął Indyjski Korpus Ekspedycyjny „B” gen. Aitkena. Około 8 tysięcy żołnierzy miało zdobyć Niemiecką Afrykę Wschodnią.
- Indyjski Korpus Ekspedycyjny „D” wypływa nad Zatokę Perską16 października 1914 z Bombaju wypłynęła 16 Brygada Indyjska gen. Delamaina. Miała chronić brytyjską ropę w Persji na wypadek wojny z Turcją.
- 26
- Francuzi zajmują Edeę26 października 1914 wojska francuskie pułkownika Mayera zajęły Edeę nad Sanagą w Kamerunie. Pomagali im Brytyjczycy, a Niemcy wycofali się w głąb kolonii.
- Wolfe Murray szefem Imperialnego Sztabu Generalnego26 października 1914 szefem Imperialnego Sztabu Generalnego został gen. sir James Wolfe Murray. W cieniu Kitchenera nie odegrał znaczącej roli.
- 29
- Wielka Brytania zaostrza zasady kontrabandy29 października 1914 Wielka Brytania ogłosiła nowe listy kontrabandy i nowe zarządzenie o stosowaniu deklaracji londyńskiej, zastępujące sierpniowe.
- Ludwik Battenberg ustępuje z Admiralicji29 października 1914 Pierwszy Lord Morski książę Ludwik Battenberg ustąpił ze stanowiska. Padł ofiarą antyniemieckich nastrojów.
- 30
- Ultimatum aliantów wobec Turcji30 października 1914 Londyn dał Turcji 12 godzin na wydalenie niemieckich misji i załóg Goebena i Breslau. W przeciwnym razie groził zerwaniem stosunków.
- Ententa zrywa stosunki z Turcją30 października 1914 ambasadorowie Rosji, Wielkiej Brytanii i Francji zażądali w Konstantynopolu paszportów. Do wojny z Turcją zostały już tylko dni.
- Katastrofa statku szpitalnego Rohilla30 października 1914 brytyjski statek szpitalny Rohilla rozbił się w sztormie pod Whitby. Akcja ratunkowa trwała trzy dni. Zginęło około 85 osób.
- Fisher wraca do Admiralicji30 października 1914 73-letni admirał John Fisher ponownie został Pierwszym Lordem Morskim. Zastąpił księcia Ludwika Battenberga.
- 31
- Admiralicja nakazuje działania przeciw Turcji31 października 1914 brytyjska Admiralicja poleciła okrętom natychmiast rozpocząć działania wojenne przeciw Turcji, choć wojny jeszcze nie wypowiedziano.
- Indyjski Korpus Ekspedycyjny „B” pod Mombasą31 października 1914 w Mombasie dowództwo Korpusu „B” ustaliło plan ataku na Tangę. Żołnierze po dwóch tygodniach rejsu nie zeszli na ląd.
- Aitken zastępuje StewartaPod koniec października 1914 gen. Arthur Aitken objął naczelne dowództwo w Afryce Wschodniej. Gen. Stewart i jego Korpus „C” znaleźli się pod jego rozkazami.
- Kitchener pisze do szarifa Mekki31 października 1914 lord Kitchener obiecał szarifowi Mekki ochronę i pomoc, jeśli Arabowie poprą Wielką Brytanię w wojnie z Turcją.
listopad
- 01
- Brytyjczycy rozpoczynają działania przeciw Turcji1 listopada 1914 brytyjskie okręty zaatakowały Turków w Zatoce Smyrneńskiej i w Akabie, choć wojny Imperium Osmańskiemu jeszcze nie wypowiedziano.
- Stan wojenny w EgipcieNa początku listopada 1914 generał John Maxwell ogłosił w Egipcie stan wojenny. Brytyjczycy zapewnili, że nie wezwą Egipcjan do walki.
- 02
- Indyjski Korpus Ekspedycyjny „F” wypływa do EgiptuNa początku listopada 1914 z Indii wypłynęły do Egiptu trzy nowe brygady indyjskie. Miały bronić Kanału Sueskiego przed Turkami.
- Indie gwarantują nietykalność świętych miejsc islamu2 listopada 1914 wicekról Indii ogłosił, że Brytyjczycy nie zaatakują świętych miejsc Arabii i Mezopotamii ani Dżuddy, jeśli Turcy nie utrudnią pielgrzymek.
- Morze Północne strefą wojenną2 listopada 1914 Admiralicja ogłosiła całe Morze Północne obszarem wojskowym. Od 5 listopada statki neutralne miały płynąć przez kanał La Manche.
- Początek bitwy pod Tangą2 listopada 1914 brytyjski krążownik ostrzegł Niemców w Tandze o zerwaniu rozejmu. Wieczorem Korpus „B” zaczął desant na plażach na wschód od miasta.
- 05
- Kluczowe wydarzenieWielka Brytania i Francja wypowiadają wojnę Turcji5 listopada 1914 Wielka Brytania i Francja wypowiedziały wojnę Turcji. Londyn porzucił wiekową politykę obrony Imperium Osmańskiego przed Rosją.
- Wielka Brytania anektuje Cypr5 listopada 1914 Wielka Brytania anektowała Cypr, którym od 1878 roku zarządzała w imieniu sułtana. Wyspa formalnie przestała należeć do Turcji.
- Koniec bitwy pod Tangą5 listopada 1914 pobity Korpus „B” wrócił na statki spod Tangi, zostawiając na brzegu broń i amunicję. Klęska kosztowała gen. Aitkena dowództwo.
- 13
- Holandia protestuje przeciw zmianom deklaracji londyńskiej13 listopada 1914 rząd Holandii zaprotestował przeciw zmianom deklaracji londyńskiej, które zaostrzały alianckie kontrole handlu neutralnych.
- Barrett obejmuje dowództwo w MezopotamiiW połowie listopada 1914 nad Szatt al-Arab przybył gen. Arthur Barrett z 18 Brygadą. Objął dowództwo i otrzymał rozkaz zajęcia Basry.
- 14
- Umiera lord Roberts14 listopada 1914 w Saint-Omer zmarł na zapalenie płuc marszałek polny lord Roberts, bohater wojen w Afganistanie i Afryce Południowej.
- Japonia nie wyśle wojsk do EuropyW połowie listopada 1914 rząd Japonii odrzucił prośby aliantów, zwłaszcza Francji, o wysłanie wojsk do Europy. Japońska armia nie walczyła na Zachodzie.
- 22
- War Office przejmuje kampanię w Afryce Wschodniej22 listopada 1914, po klęsce pod Tangą, kierownictwo brytyjskich działań w Afryce Wschodniej przejęło od India Office Ministerstwo Wojny w Londynie.
- Brytyjczycy zajmują Basrę22 listopada 1914 wojska brytyjskie i indyjskie weszły do opuszczonej przez Turków Basry. Dzień później uroczyście ogłoszono zajęcie miasta.
- 23
- Powstaje Holenderski Zamorski TrustW listopadzie 1914 holenderscy kupcy, armatorzy i bankierzy założyli NOT, prywatną spółkę gwarantującą aliantom, że towary zza morza nie trafią do Niemiec.
- Portugalia zapowiada współpracę z Wielką Brytanią23 listopada 1914 portugalski parlament upoważnił rząd do udziału w wojnie u boku Wielkiej Brytanii, „kiedy i jak uzna to za konieczne”.
grudzień
- 04
- Początek walk o Al-Kurnę4 grudnia 1914 wojska indyjskie wylądowały pod Al-Kurną i wyparły Turków z wioski Muzaira, ale nie zdołały przeprawić się przez Tygrys i wróciły do obozu.
- Wapshare zastępuje AitkenaPo klęsce pod Tangą gen. Arthur Aitken został odwołany. Dowództwo wojsk brytyjskich w Afryce Wschodniej przejął gen. Richard Wapshare.
- 19
- Detronizacja Abbasa II Hilmiego19 grudnia 1914 Brytyjczycy ogłosili detronizację chedywa Abbasa II Hilmiego. Nowym władcą Egiptu, z tytułem sułtana, został jego stryj Husajn Kamil.
- Wielka Brytania uznaje traktat feski19 grudnia 1914 Wielka Brytania uznała francuski protektorat nad Marokiem z 1912 roku. W zamian Francja uznała brytyjski protektorat nad Egiptem.
- 21
- Pierwszy niemiecki nalot na Anglię21 grudnia 1914 niemiecki wodnosamolot z Zeebrugge zrzucił dwie bomby do morza w pobliżu portu w Dover. Był to pierwszy niemiecki nalot na Anglię.
- Brytyjczycy zajmują JasinPod koniec grudnia 1914 wojska gen. Michaela Tighe'a oczyściły pogranicze Brytyjskiej Afryki Wschodniej z Niemców i zajęły Jasin nad rzeką Umba.
1915
styczeń
- 19
- Kluczowe wydarzeniePierwszy nalot sterowców na Anglię19 stycznia 1915 sterowce L 3 i L 4 zbombardowały Great Yarmouth, King’s Lynn i wsie Norfolku. Zginęły cztery osoby. Był to pierwszy nalot sterowców na Anglię.
- Niemcy zdobywają JasinRankiem 19 stycznia 1915 bez amunicji i wody garnizon Jasinu skapitulował przed Lettow-Vorbeckiem. Do niewoli trafiło 276 żołnierzy indyjskich i afrykańskich.
- 24
- Murray odchodzi ze sztabu BEF24 stycznia 1915 John French odesłał na urlop zdrowotny szefa sztabu BEF, gen. Archibalda Murraya. Nazajutrz zażądał jego dymisji.
- Robertson przestaje być kwatermistrzem BEF24 stycznia 1915 gen. William Robertson ustąpił ze stanowiska kwatermistrza generalnego BEF, by objąć kierownictwo sztabu po Murrayu.
- 26
- Turecki marsz na Kanał SueskiPod koniec stycznia 1915 armia osmańska Dżemala Paszy przeszła pustynię Synaj. 26 stycznia jej oddziały starły się z Brytyjczykami pod Kantarą.
- Porozumienie londyńskie obejmuje TurcjęWedług brytyjskiej chronologii 26 stycznia 1915 Ententa uznała, że zakaz odrębnego pokoju z paktu londyńskiego obowiązuje także w wojnie z Turcją.
luty
- 02
- Tureckie straże przednie nad Kanałem Sueskim2 lutego 1915 czołowe oddziały tureckie podeszły pod Ismailię. W burzy piaskowej starły się z Hindusami i okopały kilka kilometrów od kanału.
- Turcy wkraczają do protektoratu Adenu2 lutego 1915 wojska osmańskie z Jemenu uderzyły na sułtanat Al-Bajda na pograniczu protektoratu Adenu. Miejscowe plemiona odparły atak.
- 03
- Początek walk nad Kanałem SueskimPrzed świtem 3 lutego 1915 Turcy próbowali przeprawić się na pontonach przez Kanał Sueski pod Tussum. Hindusi, Egipcjanie i okręty odparli atak.
- Umowa o granicy Ugandy i Konga3 lutego 1915 Wielka Brytania i Belgia podpisały w Londynie umowę, która ostatecznie potwierdziła przebieg granicy między Ugandą a Kongiem Belgijskim.
- 11
- Nota USA w sprawie neutralnych bander11 lutego 1915 ambasador USA w Londynie przekazał notę wzywającą Brytyjczyków, by ich statki nie podnosiły amerykańskiej bandery w strefie wojennej.
- Dacia wypływa do BremyW lutym 1915 parowiec Dacia, kupiony od niemieckiego armatora przez Amerykanina, ruszył przez Atlantyk z bawełną przeznaczoną dla Bremy.
- 15
- Bunt w Singapurze15 lutego 1915 zbuntowała się część indyjskiego 5 Pułku Lekkiej Piechoty w Singapurze. Zanim bunt stłumiono, zginęło ponad 30 żołnierzy i cywilów.
- Brytyjsko-francuska umowa pryzowa15 lutego 1915 Londyn i Paryż zaczęły uzgadniać uzupełnienie konwencji pryzowej, by sądy jednego sojusznika mogły konfiskować ładunki ze statków drugiego.
- 16
- Brytyjska dywizja dla Dardaneli16 lutego 1915 brytyjscy ministrowie postanowili wysłać 29 Dywizję na Lemnos, by wsparła flotę pod Dardanelami. Trzy dni później Kitchener się wycofał.
- Rozszerzenie zakazu handlu z wrogiem16 lutego 1915 proklamacja króla Jerzego V objęła zakazem handlu z wrogiem ziemie okupowane przez Niemców, a zdobyte kolonie zrównała z terytorium aliantów.
marzec
- 01
- Blokada Niemieckiej Afryki Wschodniej1 marca 1915 Wielka Brytania ogłosiła blokadę całego wybrzeża Niemieckiej Afryki Wschodniej. Miała odciąć kolonię od dostaw i osaczyć Königsberga.
- Brytyjsko-francuska deklaracja przeciw handlowi Niemiec1 marca 1915 Londyn i Paryż w odwecie za niemiecką strefę wojenną zapowiedziały zatrzymywanie statków z towarami płynącymi do Niemiec lub z Niemiec.
- 09
- Koniec bombardowania Smyrny9 marca 1915 do brytyjskiego admirała przybył wysłannik gubernatora Smyrny. Ostrzał wstrzymano, a strony zawarły rozejm do rana 11 marca.
- Brytyjska odpowiedź w sprawie Lemnos9 marca 1915 Londyn odpowiedział na grecką prośbę o wyjaśnienia w sprawie zajęcia wyspy Lemnos, powołując się na konieczność wojskową.
- 12
- Holandia ostrzega przed nadużywaniem swojej bandery12 marca 1915 Holandia ogłosiła, że obce statki udające w jej portach i wodach jednostki holenderskie, np. pod jej banderą, nie będą mogły ich opuścić.
- Londyn godzi się na rosyjski Konstantynopol12 marca 1915 Wielka Brytania zgodziła się, by po wojnie Rosja otrzymała Konstantynopol i cieśniny. W zamian chciała m.in. neutralnej strefy Persji.
- Ian Hamilton dowódcą sił śródziemnomorskich12 marca 1915 Kitchener powierzył generałowi Ianowi Hamiltonowi dowództwo wojsk lądowych, które miały wesprzeć flotę atakującą Dardanele.
- 17
- Francja zgłasza roszczenia do Syrii i CylicjiW połowie marca 1915 Francja zażądała dla siebie po wojnie Syrii i Cylicji. Była to jej cena za zgodę na rosyjskie panowanie nad Konstantynopolem.
- Hamilton obejmuje dowództwo nad Dardanelami17 marca 1915 generał Ian Hamilton przybył na Tenedos i naradził się z admirałem de Robeckiem. Flota chciała jeszcze spróbować sforsować cieśninę sama.
- 18
- John Nixon dowódcą w Mezopotamii18 marca 1915 gen. Sir John Nixon został dowódcą wojsk brytyjskich w Mezopotamii. Korpus „D” miał się rozrosnąć do dwóch dywizji.
- Porozumienie w sprawie amerykańskiej bawełnyW marcu 1915 Londyn uzgodnił z amerykańskimi eksporterami, że zakontraktowaną bawełnę przepuści lub wykupi. Kontrabandą stała się dopiero w sierpniu.
kwiecień
- 12
- Początek bitwy pod Szuajbą12 kwietnia 1915 wojska tureckie i arabscy sprzymierzeńcy Süleymana Askerîego uderzyli na brytyjski obóz pod Szuajbą koło Basry. Ataki odparto.
- Pierwszy marsz na JaundeW kwietniu 1915 kolumny płk. Mayera wyruszyły z Edei w stronę Jaunde, stolicy Kamerunu Niemieckiego. 14 kwietnia wywalczyły przeprawy przez rzekę Kele.
- 14
- Koniec bitwy pod Szuajbą14 kwietnia 1915 Brytyjczycy i Hindusi zdobyli tureckie okopy pod lasem Bardżisijja. Turcy uciekli spod Basry, a ich dowódca Süleyman Askerî się zastrzelił.
- Harcourt obiecuje dominiom głos w sprawie pokoju14 kwietnia 1915 minister kolonii Lewis Harcourt ogłosił w Izbie Gmin, że rząd brytyjski zasięgnie rady dominiów, gdy przyjdzie czas na rozmowy o pokoju.
- Japonia ujawnia niemieckie sondaże pokojoweWedług brytyjskiej chronologii 14 kwietnia 1915 Japonia powiadomiła Londyn o niemieckich próbach nakłonienia jej do odrębnego pokoju.
- 17
- Alianci ruszają na GaruęW kwietniu 1915 płk Cunliffe przyprowadził pod Garuę posiłki i działo okrętowe. Alianci zaczęli zaciskać pierścień wokół niemieckiej twierdzy w Kamerunie.
- Potyczka pod Hafiz KorW połowie kwietnia 1915 plemiona Mohmandów wtargnęły na terytorium Indii Brytyjskich pod Śabkadarem. Wojska z Peszawaru odparły je pod Hafiz Kor.
- 28
- Pierwszy atak na Kritię28 kwietnia 1915 Brytyjczycy i Francuzi uderzyli spod Helles na wieś Kritia i wzgórze Achi Baba. Wyczerpane wojska zatrzymał turecki opór.
- Brytyjski układ z IdrisimPod koniec kwietnia 1915 Brytyjczycy zawarli traktat z Muhammadem al-Idrisim, władcą Asiru. Idrisi zobowiązał się walczyć z Turkami w zamian za broń i ochronę.
maj
- 07
- Kluczowe wydarzenieZatopienie Lusitanii7 maja 1915 U-20 storpedował u wybrzeży Irlandii brytyjski liniowiec Lusitania. W 18 minut zginęło prawie 1200 osób, w tym ponad stu Amerykanów.
- Japońskie ultimatum wobec Chin7 maja 1915 Japonia dała Chinom 51 godzin na przyjęcie swoich żądań. Najdalej idącą piątą grupę w większości odłożyła na później.
- 27
- Churchill odchodzi z AdmiralicjiPod koniec maja 1915 Winston Churchill przestał być pierwszym lordem Admiralicji. Obwiniany za Dardanele, został kanclerzem Księstwa Lancaster.
- Wybuch stawiacza min Princess Irene27 maja 1915 na Medway pod Sheerness wyleciał w powietrze stawiacz min Princess Irene. Zginęło około 350 ludzi, w tym kilkudziesięciu stoczniowców.
- 28
- Arthur Balfour pierwszym lordem AdmiralicjiPod koniec maja 1915 były premier Arthur Balfour zastąpił Churchilla na czele Admiralicji. Był jedynym konserwatystą z realnym wpływem na prowadzenie wojny.
- Henry Jackson pierwszym lordem morskimPod koniec maja 1915 admirał Henry Jackson, pionier radiotelegrafii i planista wypraw zamorskich, zastąpił Fishera jako zawodowy szef Royal Navy.
- 31
- Początek oblężenia Garui31 maja 1915 wojska brytyjskie i francuskie zaczęły ostrzał niemieckiej twierdzy Garua w Kamerunie. Ciężkie działa szybko uciszyły jej artylerię.
- Kluczowe wydarzeniePierwszy nalot sterowca na LondynW nocy z 31 maja na 1 czerwca 1915 niemiecki sterowiec LZ 38 zbombardował wschodni Londyn. Zginęło siedem osób, w tym dzieci, a 35 zostało rannych.
- Początek drugiej bitwy pod Al-Kurną31 maja 1915 dywizja Townshenda zaatakowała w arabskich łodziach po zalanych mokradłach tureckie posterunki na północ od Al-Kurny i zdobyła je przed południem.
czerwiec
- 03
- Brytyjczycy zajmują Al-Amarę3 czerwca 1915 kilka brytyjskich kutrów z Townshendem dopłynęło Tygrysem do Al-Amary. Ponad tysiąc tureckich żołnierzy poddało się garstce marynarzy.
- Pierwsza konferencja aliantów w sprawie wojny gospodarczej3 czerwca 1915 w Paryżu zebrali się delegaci Francji, Wielkiej Brytanii, Rosji i Włoch, by wspólnie uzgodnić walkę z kontrabandą płynącą do Niemiec.
- 07
- Pierwsze posiedzenie Komitetu Dardanelskiego7 czerwca 1915 po raz pierwszy obradował Komitet Dardanelski. Kitchener przekonał go, by wysłać Hamiltonowi trzy dywizje Nowej Armii i nowe okręty.
- Alianci rezygnują z marszu na Jaunde7 czerwca 1915 gen. Dobell, wciąż bez wieści o kolumnach Aymericha, nakazał wstrzymać marsz na Jaunde. Wojska płk. Mayera miały się cofnąć nad rzekę Ndupe.
- 28
- Początek walk o wąwóz Gully28 czerwca 1915 Brytyjczycy i Gurkhowie zdobyli pod Helles pięć linii tureckich okopów nad wąwozem Gully. Szkocka brygada obok straciła połowę ludzi.
- Koniec pierwszego marszu na Jaunde28 czerwca 1915 ustały ataki Niemców na wojska płk. Mayera wycofane na linię Kele. Nieudany marsz na Jaunde kosztował aliantów ponad 300 zabitych i rannych.
- Alianci zajmują Ngaundere28 czerwca 1915 kolumna ppłk. Webb-Bowena wdarła się w burzy na płaskowyż pod Ngaundere w Kamerunie. Nazajutrz alianci zajęli miasto bez walki.
lipiec
- 02
- Koniec walk o wąwóz Gully2 lipca 1915 Turcy uderzyli przez otwarte pole na utracone okopy nad wąwozem Gully pod Helles. Ogień brytyjskich baterii i niszczyciela rozbił natarcie.
- Ustawa o amunicji wojennej2 lipca 1915 weszła w życie brytyjska ustawa o amunicji wojennej. Zakazała strajków w przemyśle zbrojeniowym i oddała fabryki pod kontrolę państwa.
- Ministerstwo AmunicjiOd 2 lipca 1915 Ministerstwo Amunicji Lloyd George’a, działające od kilku tygodni, mogło przejmować kontrolę nad fabrykami i kierować robotników do pracy.
- 14
- Borden na posiedzeniu brytyjskiego gabinetu14 lipca 1915 premier Kanady Robert Borden wziął udział w posiedzeniu brytyjskiego gabinetu. Londyńska prasa uznała to za precedens największej wagi.
- Szarif Mekki rozpoczyna rozmowy z Brytyjczykami14 lipca 1915 z Mekki wysłano do Kairu list, w którym szarif Husajn żądał uznania niepodległości Arabów. Tak zaczęła się korespondencja z McMahonem.
- 25
- Brytyjczycy zdobywają An-Nasirijję25 lipca 1915 wojska gen. Gorringe'a weszły do An-Nasirijji, którą Turcy opuścili nocą po przegranej bitwie. Cały wilajet Basry był w rękach brytyjskich.
- Wielka Brytania obiecuje Grecji MitylenęWedług brytyjskiej chronologii 25 lipca 1915 Londyn zagwarantował Grecji, że po wojnie Turcja zrzeknie się Lesbos, na której Brytyjczycy mieli bazę.
sierpień
- 10
- Koniec bitwy o Sari Bair10 sierpnia 1915 o świcie Turcy pod wodzą Mustafy Kemala odbili Chunuk Bair i zepchnęli Brytyjczyków z grzbietu Sari Bair. Ofensywa spod Anzac się skończyła.
- Utrata sterowca L 12W nocy z 9 na 10 sierpnia 1915 artyleria w Dover trafiła sterowiec L 12. Spadł do morza, został wholowany do Ostendy, a tam bombardowali go lotnicy RNAS.
- Ōkuma tymczasowym ministrem spraw zagranicznych10 sierpnia 1915 premier Japonii Shigenobu Ōkuma przebudował rząd i sam objął tekę ministra spraw zagranicznych. Pełnił tę funkcję do połowy października.
- 15
- Koniec lądowania w zatoce Suvla15 sierpnia 1915 Hamilton odwołał gen. Stopforda z dowództwa IX Korpusu pod Suvlą. Tego dnia Irlandczycy zdobyli szczyt grzbietu Kiretch Tepe.
- Dzień rejestracji narodowejW niedzielę 15 sierpnia 1915 Brytyjczycy w wieku 15–65 lat wypełniali formularze rejestru narodowego. Rozdano ich około 29 milionów.
- 21
- Atak na wzgórze Scimitar21 sierpnia 1915 Brytyjczycy zaatakowali wzgórza nad zatoką Suvla. Dwa razy zdobyli szczyt Scimitar Hill, ale stracili 5300 ludzi i wrócili na pozycje.
- Ostrzelanie szalup statku Ruel21 sierpnia 1915 niemiecki okręt podwodny zatopił brytyjski parowiec Ruel i ostrzelał szalupy z załogą. Jeden marynarz zginął, kapitan został ranny.
wrzesień
- 28
- Brytyjczycy wygrywają pod Al-Kutem28 września 1915 dywizja Townshenda obeszła nocą mokradła i zdobyła tureckie reduty pod Es-Sinn. W nocy Turcy porzucili pozycję i odeszli w górę Tygrysu.
- Subwencja dla Persji28 września 1915 Wielka Brytania i Rosja zgodziły się na prośbę Persji o comiesięczną subwencję. Pieniądze miały utrzymać rząd w Teheranie przy Entencie.
październik
- 13
- Nalot sterowców na dzielnicę teatrówWieczorem 13 października 1915 sterowiec L 15 zbombardował londyńską dzielnicę teatrów. W nalocie pięciu sterowców zginęło 71 osób, a 128 zostało rannych.
- Wielka Brytania zrywa stosunki z BułgariąW połowie października 1915 Wielka Brytania zerwała stosunki dyplomatyczne z Bułgarią. Bułgarski poseł opuścił Londyn, a armia bułgarska ruszyła na Serbię.
- Kikujirō Ishii ministrem spraw zagranicznych13 października 1915 ambasador w Paryżu Kikujirō Ishii został ministrem spraw zagranicznych Japonii. Zwolennik zbliżenia z Ententą, przejął resort od Ōkumy.
- 15
- Wielka Brytania wypowiada wojnę Bułgarii15 października 1915 Foreign Office ogłosiło, że od 22.00 Wielka Brytania jest w stanie wojny z Bułgarią, sojusznikiem państw centralnych walczącym z Serbią.
- Charles Monro następcą Hamiltona15 października 1915 Kitchener zawiadomił gen. Iana Hamiltona, że rząd odwołuje go z Gallipoli. Jego następcą miał zostać gen. Charles Monro.
- 28
- Bryan Mahon dowódcą wojsk brytyjskich na Bałkanach28 października 1915 gen. Bryan Mahon został dowódcą wojsk brytyjskich na Bałkanach. Jego Irlandczycy z Salonik dopiero szykowali się do wyjścia do Serbii.
- Charles Monro obejmuje dowództwo na Gallipoli28 października 1915 gen. Charles Monro objął na Imbros dowództwo wojsk na Gallipoli. Po trzech dniach zalecił Londynowi ewakuację półwyspu.
listopad
- 03
- Pierwsze posiedzenie Komitetu Wojennego3 listopada 1915 zebrał się nowy Komitet Wojenny brytyjskiego rządu. Nie zdecydował o ewakuacji Gallipoli i wysłał nad Dardanele Kitchenera.
- Komitet Wykonawczy Portów i Tranzytu3 listopada 1915 Asquith powołał komitet z władzą wykonawczą, który miał rozładować zatory w brytyjskich portach i przyspieszyć obrót statków.
- 04
- Atak na górę Banyo4 listopada 1915 we mgle cztery kompanie nigeryjskie gen. Cunliffe'a ruszyły na ufortyfikowaną górę Banyo w Kamerunie. Wieczorem Niemcy rzucili w nie dynamit.
- Kitchener wyjeżdża nad DardaneleW nocy z 4 na 5 listopada 1915 lord Kitchener wyjechał z Londynu, by na miejscu zdecydować o losie Gallipoli. Ministerstwem Wojny pokierował Asquith.
- Monro i Birdwood otrzymują nowe dowództwa4 listopada 1915 Kitchener powierzył gen. Birdwoodowi dowództwo na Gallipoli, a gen. Monro, który zalecił ewakuację, przeniósł do Salonik.
- 10
- Korpus Indyjski opuszcza Francję10 listopada 1915 Korpus Indyjski został ostatecznie zluzowany na froncie we Francji. Jego dwie dywizje piechoty ruszyły przez Marsylię do Mezopotamii.
- Kitchener przybywa nad Dardanele10 listopada 1915 lord Kitchener naradzał się w Mudros nad losem Gallipoli. Po obejrzeniu przyczółków skłonił się ku częściowej ewakuacji.
- Wielka Brytania wprowadza licencje dla statków10 listopada 1915 brytyjskie statki od 500 ton zaczęły potrzebować licencji, by wozić ładunki między portami obcymi. Miały wrócić do obsługi kraju.
- Rekwizycja statków do przewozu żywności10 listopada 1915 Zarząd Handlu otrzymał prawo kierowania statków po zboże. Komitet do spraw przewozu żywności miał zwiększyć dostawy pszenicy.
- 17
- Brytyjsko-francuska konferencja w Paryżu17 listopada 1915 w Paryżu brytyjscy i francuscy ministrowie omówili Grecję i Saloniki, odrzucili plan Kitchenera i zgodzili się na wspólną radę wojenną.
- Zatonięcie statku szpitalnego Anglia17 listopada 1915 statek szpitalny Anglia z rannymi z Francji wszedł pod Folkestone na minę postawioną przez UC-5. Zginęło od ok. 130 do ponad 160 osób.
- 22
- Początek bitwy pod Ktezyfonem22 listopada 1915 dywizja Townshenda zdobyła pierwszą linię tureckich okopów pod Ktezyfonem, ale kontratak zatrzymał ją przed drugą. Straty były ogromne.
- Smith-Dorrien dowódcą w Afryce Wschodniej22 listopada 1915 Londyn wybrał gen. Horace'a Smith-Dorriena na dowódcę wyprawy przeciw Niemieckiej Afryce Wschodniej. Choroba nie dała mu objąć funkcji.
- 23
- Brytyjczycy opuszczają As-Sallum23 listopada 1915 egipski garnizon opuścił As-Sallum i odpłynął do Marsa Matruh. Tam zbierały się Siły Zachodniej Granicy do walki z bractwem Sanusijja.
- Nota Ententy do Grecji23 listopada 1915 posłowie czterech mocarstw Ententy zażądali od Grecji zapewnienia, że nie rozbroi ich wojsk. Obiecali zwrot zajętych ziem i odszkodowania.
- 24
- Grecja przyjmuje żądania Ententy24 listopada 1915 rząd Skuludisa odpowiedział na notę Ententy. Zapewnił, że wojska greckie nie rozbroją ani nie internują żołnierzy sprzymierzonych.
- Porozumienie z duńskimi kupcamiW listopadzie 1915 duńscy kupcy i przemysłowcy zagwarantowali Londynowi, że sprowadzane towary nie trafią do Niemiec. W zamian blokada miała ich omijać.
- 25
- Odwrót spod KtezyfonuWieczorem 25 listopada 1915 Townshend wycofał wykrwawioną dywizję spod Ktezyfonu do Lajj. Marsz na Bagdad się skończył, a odwrót zaprowadził go do Al-Kutu.
- Międzysojusznicza organizacja produkcji amunicjiW listopadzie 1915 ministrowie amunicji Ententy uzgodnili w Londynie wspólne biuro amunicyjne. Pomysł Alberta Thomasa nie wyszedł jednak poza papier.
- Monro naczelnym dowódcą na Morzu ŚródziemnymPod koniec listopada 1915 gen. Monro objął dowództwo wojsk brytyjskich na wschodzie Morza Śródziemnego, a gen. Birdwood – Armię Dardanelską.
grudzień
- 06
- Brytyjska presja gospodarcza na Grecję6 grudnia 1915 Wielka Brytania objęła Grecję ograniczeniami eksportowymi. Wstrzymane dostawy i zatrzymane statki miały zmusić Ateny do ustępstw.
- Druga konferencja w Chantilly6–8 grudnia 1915 w kwaterze Joffre'a w Chantilly dowódcy sprzymierzonych uzgodnili na 1916 rok jednoczesne ofensywy na wszystkich głównych frontach.
- 07
- Kluczowe wydarzeniePoczątek oblężenia Al-Kutu7 grudnia 1915 wojska osmańskie zaczęły otaczać Al-Kut, w którym broniła się dywizja Townshenda. Nureddin wezwał Brytyjczyków do kapitulacji.
- Walki pod Kosturino7 grudnia 1915 Bułgarzy w gęstej mgle przełamali front brytyjskiej 10 Dywizji pod Kosturino. Zaczął się odwrót Brytyjczyków z serbskiej Macedonii.
- 11
- Bułgarzy zajmują Dojran i Gewgeliję11 i 12 grudnia 1915 Francuzi i Brytyjczycy wycofali się za grecką granicę, a Bułgarzy weszli do Dojranu i Gewgeliji. Na granicy pościg się zatrzymał.
- Grecja odrzuca żądanie Ententy11 grudnia 1915 do Salonik dotarła odpowiedź Aten. Grecy nie oddali miasta i fortu Kara Burun, ale obiecali, że nie przeszkodzą sprzymierzonym w jego obronie.
- Yuan Shikai przyjmuje tron11 grudnia 1915 chińska Rada Stanu ogłosiła wynik głosowania za monarchią i ofiarowała Yuan Shikaiowi tron. Prezydent odmówił, a nazajutrz go przyjął.
- 13
- Starcie w Wadi SenabOd 11 do 13 grudnia 1915 kolumna z Marsa Matruh dwa razy starła się z bractwem Sanusijja. Wojska bractwa odparto, ale zginął podpułkownik Snow.
- Złagodzenie presji na Grecję13 grudnia 1915 Londyn częściowo złagodził nacisk gospodarczy na Grecję. Zwolniono greckie statki, ale dostawy towarów do Grecji nadal ograniczano.
- 15
- Ostatnie wojska Ententy opuszczają MacedonięW połowie grudnia 1915 ostatnie wojska Ententy opuściły serbską Macedonię. Bułgarzy stanęli na greckiej granicy, a sprzymierzeni cofnęli się pod Saloniki.
- Dymisja Johna Frencha15 grudnia 1915 chronologia notuje dymisję marszałka Johna Frencha. Rząd zmusił go do oddania dowództwa wojsk brytyjskich we Francji po klęsce pod Loos.
- 19
- Kluczowe wydarzeniePoczątek ewakuacji Suvli i AnzacW nocy z 18 na 19 grudnia 1915 z Suvli i Anzac odpłynęła połowa ostatnich załóg. Nazajutrz pozostali żołnierze udawali przed Turkami zwykły dzień.
- Haig dowódcą wojsk brytyjskich we Francji19 grudnia 1915 gen. Douglas Haig przejął od Johna Frencha dowództwo Brytyjskiego Korpusu Ekspedycyjnego. Miał nim dowodzić do końca wojny.
- 23
- William Robertson szefem Imperialnego Sztabu Generalnego23 grudnia 1915 gen. William Robertson został szefem Imperialnego Sztabu Generalnego. Postawił warunek, że to on, a nie Kitchener, doradza rządowi w strategii.
- Brytyjska czarna lista23 grudnia 1915 brytyjska ustawa pozwoliła zakazać handlu z firmami w krajach neutralnych związanymi z wrogiem. Ich nazwy miały trafiać na czarną listę.
- 25
- Wigilijny szturm na Al-Kut24 grudnia 1915 Turcy przypuścili największy szturm na fort w Al-Kucie. Walka trwała do nocy, a w Boże Narodzenie obrońcy wciąż trzymali ruiny fortu.
- Farmanfarma premierem PersjiPod koniec grudnia 1915 premierem Persji został książę Abdolhosejn Mirza Farmanfarma z rodu Kadżarów, od lat związany z Brytyjczykami.
- 29
- Austro-węgierski rajd na Durrës29 grudnia 1915 krążownik Helgoland i pięć niszczycieli napadły na Durrës. Dwa niszczyciele zatonęły na minach, a reszta zespołu ledwie uszła pościgowi.
- Projekt regulaminu międzysojuszniczej rady wojennej29 grudnia 1915 brytyjska chronologia notuje przyjęcie projektu regulaminu rady wojennej sprzymierzonych. Briand wykreślił z niego stały sekretariat.
1916
styczeń
- 08
- Kluczowe wydarzenieKoniec ewakuacji GallipoliW nocy z 8 na 9 stycznia 1916 ostatni żołnierze brytyjscy odpłynęli spod Helles. Po ośmiu miesiącach walk kampania gallipolijska skończyła się klęską Ententy.
- Koniec bitwy pod Szejk Saad8 stycznia 1916 wyczerpane wojska Aylmera nie ponowiły ataku pod Szejk Saad. W nocy Turcy się wycofali, a Brytyjczycy stracili około 4000 ludzi.
- 14
- Walki nad Wadi14 stycznia 1916 Brytyjczycy zastali puste tureckie okopy nad Wadi. Turcy wymknęli się nocą do przesmyku Hanna, a Korpus Tygrysu stracił ponad 1600 ludzi.
- Percy Lake mianowany dowódcą w Mezopotamii14 stycznia 1916 szef sztabu armii w Indiach gen. Percy Lake został mianowany dowódcą w Mezopotamii w miejsce ciężko chorego gen. Johna Nixona.
- 15
- Publikacja dokumentów PapenaW połowie stycznia 1916 ujawniono papiery Papena zabrane mu przez Brytyjczyków w Falmouth. Odcinki jego czeków wskazywały opłacanych agentów.
- Król Piotr opuszcza Saloniki15 stycznia 1916 król Serbii Piotr I odpłynął z Salonik na francuskim okręcie. Udał się na kurację do uzdrowiska Edipsos na greckiej wyspie Eubea.
- 27
- Komitet Kontroli Żeglugi27 stycznia 1916 Asquith powołał Komitet Kontroli Żeglugi pod przewodnictwem lorda Curzona. Miał dzielić brakujący tonaż między kraj, wojsko i sojuszników.
- Kluczowe wydarzenieWielka Brytania wprowadza pobór27 stycznia 1916 ustawa o służbie wojskowej otrzymała sankcję królewską. Nieżonaci mężczyźni od 18 do 41 lat w Wielkiej Brytanii zostali poborowymi.
- 31
- Smith-Dorrien rezygnuje z dowództwa w Afryce WschodniejPod 31 stycznia 1916 chronologia wojny notuje rezygnację gen. Smith-Dorriena z dowództwa w Afryce Wschodniej. Ciężka choroba zatrzymała go w Kapsztadzie.
- Nalot sterowców na MidlandsW nocy z 31 stycznia na 1 lutego 1916 dziewięć sterowców marynarki, wysłanych na Liverpool, zbombardowało Midlands. Zginęło 70 osób, 113 zostało rannych.
luty
- 15
- Porozumienie z Bachtiarami15 lutego 1916 Brytyjczycy zawarli porozumienie z chanami Bachtiarów o współpracy w ochronie perskich pól naftowych Anglo-Persian Oil Company.
- Rozszerzenie licencji żeglugowych15 lutego 1916 brytyjskie zarządzenie objęło licencjami prawie każdy rejs oceaniczny statku z Wysp. Rząd chciał lepiej wykorzystać brakujący tonaż.
- 16
- Ministerstwo Wojny przejmuje obronę przeciwlotniczą16 lutego 1916 obrona przeciwlotnicza Londynu przeszła z Admiralicji pod dowództwo marszałka Johna Frencha, a wkrótce potem obrona całego kraju.
- Ministerstwo Wojny przejmuje kampanię mezopotamskąW połowie lutego 1916 kierowanie działaniami w Mezopotamii przeszło z rąk rządu Indii i India Office do brytyjskiego Ministerstwa Wojny w Londynie.
- 21
- Dymisja Henry'ego Sclatera21 lutego 1916 gen. Henry Sclater przestał być generałem adiutantem armii brytyjskiej. Jego miejsce w ministerstwie wojny zajął Nevil Macready.
- Macready odchodzi ze sztabu BEF21 lutego 1916 gen. Nevil Macready przestał być generałem adiutantem BEF. Odpowiadał za ludzi w korpusie od pierwszych dni wojny we Francji.
- 22
- Fowke adiutantem generalnym BEF22 lutego 1916 gen. George Fowke, dotąd inżynier naczelny, został generałem adiutantem BEF. Odpowiadał za ludzi w armii Haiga do końca wojny.
- Macready adiutantem generalnym armii22 lutego 1916 gen. Nevil Macready został generałem adiutantem armii brytyjskiej. W ministerstwie wojny miał przede wszystkim zdobywać ludzi dla frontu.
marzec
- 06
- Sepahsalar premierem PersjiNa początku marca 1916 premierem Persji został Mohammad Wali Chan Tonekaboni, Sepahsalar, bohater rewolucji 1909 roku i zwolennik zgody z Rosją.
- Sarem od-Dole ministrem spraw zagranicznych PersjiNa początku marca 1916 szefem perskiej dyplomacji został książę Akbar Mirza, Sarem od-Dole, wnuk szacha Naser ad-Dina, wykształcony w Anglii.
- 12
- Doniesienia o zajęciu KerenduWedług źródeł brytyjskich 12 marca 1916 Rosjanie zajęli Kerend na drodze z Kermanszahu do Bagdadu. Nie utrzymali go: w kwietniu bronili się tam Turcy.
- Trzecia konferencja w Chantilly12 marca 1916 w Chantilly dowódcy sprzymierzonych postanowili, że wspólna ofensywa ruszy jak najszybciej, by ulżyć Verdun, a armia w Salonikach zostanie.
kwiecień
- 24
- Kluczowe wydarzenieWybuch powstania wielkanocnego24 kwietnia 1916 irlandzcy ochotnicy i Armia Obywatelska zajęli centrum Dublina. Przed gmachem poczty Patrick Pearse odczytał proklamację Republiki Irlandzkiej.
- Rejs statku JulnarW nocy z 24 na 25 kwietnia 1916 parowiec Julnar z 270 tonami żywności próbował przedrzeć się do Al-Kutu. Pod Makasis utknął na linie i wpadł w ręce Turków.
- 26
- Kluczowe wydarzeniePorozumienie Sykes-Picot26 kwietnia 1916 Rosja i Francja wymieniły tajne noty. Rosja przyjęła brytyjsko-francuski plan podziału azjatyckiej Turcji, a sobie zapewniła Armenię.
- Doniesienia o porozumieniu w sprawie jeńców w SzwajcariiBrytyjska chronologia notuje 26 kwietnia 1916 porozumienie o wysyłaniu chorych jeńców do Szwajcarii. Inne źródła wskazują na początek maja.
maj
- 09
- Brytyjsko-francuska wymiana not o Azji Mniejszej9 maja 1916 ambasador Francji Paul Cambon przesłał Greyowi notę z warunkami podziału ziem osmańskich. Był to francuski tekst umowy Sykes-Picot.
- Milne zastępuje Mahona9 maja 1916 gen. George Milne objął dowództwo brytyjskiej Armii Salonik. Bryan Mahon tego samego dnia odpłynął do Egiptu, by dowodzić na granicy z Libią.
- 15
- Blokada wybrzeża HidżazuW połowie maja 1916 brytyjskie okręty zaczęły blokować porty Hidżazu. O blokadę prosił sam szarif Mekki, który szykował powstanie przeciw Turkom.
- Rosjanie zatrzymują się przed ChanakinemW połowie maja 1916 Baratow stanął przed Chanakinem, ale miasta nie zajął. Turcy ściągali tam posiłki spod Al-Kutu, a Rosjanie dostali rozkaz, by nie atakować.
- 16
- Izba Gmin uchwala pobór żonatych16 maja 1916 Izba Gmin przyjęła 250 głosami przeciw 35 drugą ustawę o służbie wojskowej. Pobór miał objąć żonatych i kawalerów od 18 do 41 lat.
- Grey zatwierdza porozumienie Sykes-Picot16 maja 1916 Edward Grey odpowiedział na francuską notę i przyjął plan podziału ziem osmańskich, pod warunkiem że Arabowie wystąpią przeciw Turkom.
- 23
- Zajęcie Al-Faszir23 maja 1916 konnica Kelly'ego wjechała do opuszczonej stolicy Darfuru. Sułtan Ali Dinar uciekł w góry, a jego ludzi zbombardował z powietrza John Slessor.
- Wielka Brytania uznaje rosyjskie zdobycze w Azji Mniejszej23 maja 1916 Edward Grey zaproponował Rosji układ, w którym Wielka Brytania uznawała jej roszczenia do Erzurum, Trapezuntu, Wanu, Bitlisu i części Kurdystanu.
- 25
- Wojska Northeya wkraczają do Niemieckiej Afryki Wschodniej25 maja 1916 cztery kolumny generała Northeya miały otoczyć niemieckie posterunki między jeziorami Niasa i Tanganika. Niemcy wymknęli się z niemal wszystkich.
- Pobór obejmuje żonatych25 maja 1916 druga ustawa o służbie wojskowej otrzymała sankcję królewską. Pobór objął w Wielkiej Brytanii wszystkich mężczyzn od 18 do 41 lat.
czerwiec
- 05
- Kluczowe wydarzeniePoczątek powstania arabskiego5 czerwca 1916 synowie szarifa Mekki, Ali i Fajsal, ogłosili pod Medyną niezależność Arabów od Turków. Tak zaczęło się powstanie arabskie.
- Kluczowe wydarzenieŚmierć Kitchenera5 czerwca 1916 krążownik Hampshire, wiozący lorda Kitchenera do Rosji, wszedł na minę u Orkadów. Minister wojny zginął z niemal całą załogą, ocalało 12 ludzi.
- 06
- Atak na Medynę6 czerwca 1916 Arabowie Fajsala uderzyli na Medynę. Garnizon Fahreddina Paszy odparł ich ogniem artylerii, a zerwane tory Kolei Hidżaskiej szybko naprawiono.
- Pokojowa blokada Grecji6 czerwca 1916 okręty Ententy zaczęły zatrzymywać greckie statki, a w portach sprzymierzonych wstrzymano te pod grecką banderą. Nikt nie wyjaśnił Atenom powodu.
- 09
- Arabowie zdobywają Dżuddę9 czerwca 1916 Arabowie z plemienia Harb zaatakowali Dżuddę, a brytyjskie okręty ostrzelały port. Turecki garnizon skapitulował dopiero 16 czerwca.
- Walki pod Mkaramo9 czerwca 1916 kolumna Shepparda stoczyła w gęstym buszu nad Pangani walkę z oddziałami majora Krauta. Nocą Niemcy wycofali się w stronę Handeni.
- 21
- Ultimatum Ententy wobec Grecji21 czerwca 1916 posłowie Francji, Wielkiej Brytanii i Rosji zażądali od Grecji demobilizacji, rządu urzędniczego i wyborów. Ateny ustąpiły bez oporu.
- Zaimis ponownie premierem Grecji21 czerwca 1916 król Konstantyn powierzył rząd Aleksandrosowi Zaimisowi. Nowy premier przyjął wszystkie żądania Ententy i utworzył gabinet urzędniczy.
lipiec
- 01
- Kluczowe wydarzenieWybuch miny Lochnagar1 lipca 1916 o 7.28 pod La Boisselle wybuchła mina Lochnagar, największa dotąd na froncie zachodnim. Lej przetrwał, ale atak 34 Dywizji się załamał.
- Pierwsze patrole kontaktowe RFC1 lipca 1916 nad Sommą lotnicy RFC śledzili z bliska postępy piechoty, wypatrując flar i błysków lusterek. Próby takiej współpracy trwały od 1915 roku.
- 07
- Brytyjczycy zajmują Tangę7 lipca 1916 oddział indyjski wszedł bez walki do Tangi, gdzie w 1914 roku Brytyjczycy ponieśli klęskę. Niemcy wycofali się, niszcząc port i kolej.
- Lloyd George ministrem wojnyNa początku lipca 1916 David Lloyd George zastąpił Kitchenera w Ministerstwie Wojny. Na strategię miał jednak mały wpływ, bo decydował o niej gen. Robertson.
- Uchylenie deklaracji londyńskiej7 lipca 1916 Wielka Brytania i Francja przestały stosować deklarację londyńską z 1909 roku. Kontrolę handlu na morzu miało odtąd regulować prawo narodów.
- 14
- Kluczowe wydarzeniePoczątek bitwy o grzbiet Bazentin14 lipca 1916 o świcie, po nocnym podejściu i pięciu minutach ostrzału, Brytyjczycy zdobyli drugą pozycję niemiecką od Longueval po Bazentin-le-Petit.
- Brytyjczycy zajmują Mwanzę14 lipca 1916 wojska Charlesa Crewe'a, przewiezione statkami przez Jezioro Wiktorii, zajęły Mwanzę. Niemiecka załoga zdążyła się wycofać na południe.
- Międzysojusznicza konferencja finansowa w Londynie14–15 lipca 1916 w Londynie obradowali przedstawiciele Ententy w sprawie finansowania wojny. Rosja zabiegała o nowe brytyjskie kredyty na zakupy za granicą.
- 27
- Arabowie zajmują Janbu27 lipca 1916 turecki garnizon Janbu, dawnego portu Medyny nad Morzem Czerwonym, poddał się powstańcom szarifa. Medyna straciła najbliższy port.
- Egzekucja kapitana Fryatta27 lipca 1916 niemiecki sąd wojenny w Brugii skazał kapitana Charlesa Fryatta, który w 1915 roku próbował staranować U-Boota. Wieczorem go rozstrzelano.
sierpień
- 29
- Wosug od-Dole premierem PersjiPod koniec sierpnia 1916 rząd Sepahsalara ustąpił, a premierem i ministrem spraw zagranicznych Persji został Wosug od-Dole, polityk bliski Brytyjczykom.
- Brytyjczycy zajmują Iringę29 sierpnia 1916 policjanci z kolumny Murraya, części wojsk Northeya, weszli do opuszczonej Iringi. Niemcy odeszli na południowy wschód, ku Mahenge.
wrzesień
- 01
- Rosyjsko-brytyjskie porozumienie o Azji Mniejszej1 września 1916 ambasador Rosji w Londynie potwierdził w nocie do Greya brytyjsko-rosyjski układ o podziale azjatyckiej Turcji. Zgłosił jedno zastrzeżenie.
- Wejście w życie poboru w Nowej Zelandii1 września 1916 gubernator Nowej Zelandii ogłosił zapis do rezerwy sił ekspedycyjnych. Ustawa o służbie wojskowej zaczęła działać w praktyce.
- Alianci przejmują niemieckie statki w Pireusie1 września 1916 eskadra Ententy stanęła pod Salaminą i zajęła niemieckie i austriackie statki w Pireusie. Nazajutrz posłowie zażądali kontroli telegrafów.
- 03
- Kluczowe wydarzeniePoczątek bitwy pod Guillemont3 września 1916 Brytyjczycy i Irlandczycy w niespełna trzy godziny zdobyli nad Sommą Guillemont, o które od końca lipca walczono bez skutku.
- Koniec bitwy o las Delville3 września 1916 skończyła się według brytyjskiego nazewnictwa bitwa o las Delville. Natarcie na wschodni skraj lasu, wsparte atakiem na Ginchy, się nie udało.
- 26
- Kluczowe wydarzeniePoczątek bitwy o grzbiet Thiepval26 września 1916 Armia Rezerwowa uderzyła nad Sommą na grzbiet Thiepval. 18 Dywizja wdarła się do wsi Thiepval, a 11 Dywizja zdobyła wreszcie farmę Mouquet.
- Rząd tymczasowy Wenizelosa na Krecie26 września 1916 Wenizelos i admirał Kunduriotis wylądowali na Krecie i utworzyli w Chanii rząd tymczasowy, przeciwny rządowi w Atenach.
październik
- 01
- Kluczowe wydarzeniePoczątek bitwy o wzgórza nad Ancre1 października 1916 Kanadyjczycy uderzyli nad Sommą na okop Regina za grzbietem Thiepval. Nieprzecięte zasieki i piechota morska odparły prawie całe natarcie.
- Zestrzelenie sterowca L 31W nocy z 1 na 2 października 1916 lotnik Wulstan Tempest zestrzelił pod Potters Bar L 31. Zginął Heinrich Mathy, najsłynniejszy dowódca niemieckich sterowców.
- 09
- Wenizelos w Salonikach9 października 1916 Elefterios Wenizelos przybył do Salonik i wraz z admirałem Kunduriotisem i generałem Danglisem stanął na czele rządu Obrony Narodowej.
- Terauchi premierem Japonii9 października 1916 marszałek Masatake Terauchi, generalny gubernator Korei, zastąpił Ōkumę na czele rządu Japonii. Jego gabinet nie opierał się na partiach.
listopad
- 11
- Koniec bitwy o wzgórza nad AncreW nocy z 10 na 11 listopada 1916 Kanadyjczycy z 4 Dywizji zdobyli resztę okopu Regina. Po sześciu tygodniach cały grzbiet Thiepval był w rękach brytyjskich.
- Brytyjczycy zajmują Sziraz11 listopada 1916 kolumna Percy'ego Sykesa po marszu z Isfahanu wkroczyła do Szirazu, rok po tym, jak proniemieccy żandarmi wyrzucili stąd Brytyjczyków.
- 15
- Konferencje w Paryżu i Chantilly15–16 listopada 1916 w Chantilly dowódcy sprzymierzonych ułożyli plan wojny na 1917 rok, a obradujący równocześnie w Paryżu politycy w praktyce go przyjęli.
- Początek brytyjskiego marszu na Al-AriszChronologia datuje na 15 listopada 1916 umowny początek marszu przez Synaj ku Al-Arisz. Nie było jednego wydarzenia: tempo wyznaczały kolej i wodociąg.
- Czwarta potyczka pod Hafiz Kor15 listopada 1916 artyleria i samoloty rozbiły zbiorowisko Mohmandów pod Hafiz Kor. Plemiona próbowały przeszkodzić w budowie linii blokady ich kraju.
- 21
- Zatonięcie statku szpitalnego Britannic21 listopada 1916 statek szpitalny Britannic, siostrzany statek Titanica, wszedł na minę u wyspy Kea i zatonął w 55 minut. Zginęło 30 osób.
- Motono ministrem spraw zagranicznych Japonii21 listopada 1916 premier Terauchi oddał resort spraw zagranicznych wicehrabiemu Ichirō Motono, od dziesięciu lat przedstawicielowi Japonii w Rosji.
grudzień
- 08
- Blokada Grecji8 grudnia 1916 o ósmej rano Ententa zaczęła blokadę wybrzeży królewskiej Grecji, ogłoszoną dzień wcześniej. Miała trwać do czasu zadośćuczynienia za Ateny.
- Otwarcie kolei murmańskiej8 grudnia 1916 oficjalnie otwarto kolej murmańską. Zbudowana w niespełna dwa lata, także rękami jeńców, połączyła Piotrogród z niezamarzającym portem.
- 15
- Grecja przyjmuje grudniowe ultimatum15 grudnia 1916 rząd w Atenach przyjął ultimatum Ententy i zaczął wycofywać wojska z Tesalii na Peloponez. Blokada wybrzeży trwała jednak dalej.
- Wielka Brytania uznaje Husajna królem HidżazuW grudniu 1916 Wielka Brytania, Francja i Rosja uznały szarifa Husajna za króla Hidżazu, ale nie za króla Arabów, jak sam się tytułował.
- 19
- Pierwsze przemówienie Lloyda George'a jako premiera19 grudnia 1916 Lloyd George odrzucił w Izbie Gmin niemiecką ofertę pokojową, zapowiedział powszechną służbę narodową i zwołanie konferencji imperialnej.
- Wielka Brytania uznaje rząd Wenizelosa19 grudnia 1916 Lloyd George ogłosił w Izbie Gmin, że Wielka Brytania przyjmie przedstawicieli rządu Wenizelosa. Za Londynem poszła Francja.
- 30
- Ententa odrzuca niemiecką ofertę pokojową30 grudnia 1916 dziesięć państw Ententy wspólną notą odrzuciło ofertę państw centralnych. Nazwały ją raczej manewrem wojennym niż propozycją pokoju.
- Chińscy robotnicy we FrancjiPod koniec 1916 Brytyjczycy, idąc śladem Francuzów, sięgnęli po robotników z Chin. Do 1918 roku na tyłach frontu we Francji pracowało ich ponad 100 tysięcy.
1917
styczeń
- 03
- Brytyjsko-portugalska konwencja wojskowa3 stycznia 1917 Portugalia i Wielka Brytania podpisały konwencję o korpusie dla Francji, który miał walczyć pod brytyjskim dowództwem. Pierwsi przybyli w lutym.
- Początek walk pod Beho-Beho3 stycznia 1917 kolumny Smutsa dopadły Niemców pod Beho-Beho, na północ od Rufidżi, a brygada Bevesa przeszła rzekę. Kocioł zaczął się zamykać.
- 24
- Grecja przeprasza aliantówW dniach 24–25 stycznia 1917 rząd grecki zdymisjonował generała Kallarisa i formalnie przeprosił posłów Ententy za 1 grudnia. 29 stycznia oddano honory flagom.
- Konferencja morska w Londynie23–24 stycznia 1917 admiralicje Wielkiej Brytanii, Francji i Włoch radziły w Londynie o obronie żeglugi na Morzu Śródziemnym. Wiele mówiono o braku statków.
luty
- 01
- Początek nieograniczonej wojny podwodnej1 lutego 1917 niemieckie okręty podwodne zaczęły zatapiać bez ostrzeżenia statki wokół Wysp Brytyjskich. Neutralni armatorzy zatrzymali swoje statki w portach.
- Konferencja piotrogrodzka1 lutego 1917 w Piotrogrodzie zebrała się konferencja Rosji, Wielkiej Brytanii, Francji i Włoch. Miała uzgodnić ofensywy 1917 roku i dostawy broni dla Rosji.
- 25
- Początek pościgu do Bagdadu25 lutego 1917 wojska Maude'a i kanonierki ruszyły w górę Tygrysu za Turkami cofającymi się spod Al-Kutu. Pod Imam Mahdi zatrzymała je turecka straż tylna.
- Rajd na Margate i BroadstairsW nocy 25 lutego 1917 niemieckie torpedowce z Flandrii ostrzelały nadmorskie miasta Kentu. Według Admiralicji zginęła kobieta i dziecko.
marzec
kwiecień
- 09
- Kluczowe wydarzeniePoczątek bitwy pod Arras (1917)9 kwietnia 1917, w Poniedziałek Wielkanocny, Brytyjczycy i Kanadyjczycy uderzyli pod Arras. W jeden dzień posunęli się o 5 km i wzięli tysiące jeńców.
- Kluczowe wydarzenieSzturm na grzbiet Vimy9 kwietnia 1917 w śnieżycy cztery dywizje kanadyjskie ruszyły na grzbiet Vimy. Do wieczora zdobyły niemal cały grzbiet, poza najwyższym wzgórzem 145.
- 17
- Początek drugiej bitwy o Gazę17 kwietnia 1917 brytyjska piechota przekroczyła Wadi Ghazze i bez większych strat zajęła grzbiety Szajch Abbas i Mansura, skąd miała szturmować Gazę.
- Zatopienie Lanfranca i Donegala17 kwietnia 1917 niemieckie okręty podwodne zatopiły na kanale La Manche dwa statki z rannymi z Hawru. Na Lanfrancu płynęło też 167 rannych jeńców niemieckich.
- 24
- Brytyjczycy zajmują Samarrę23–24 kwietnia 1917 Brytyjczycy zajęli stację i miasto Samarrę, kraniec kolei z Bagdadu. Upał zakończył wiosenną kampanię Maude'a w Mezopotamii.
- Początek bitwy pod DojranemWieczorem 24 kwietnia 1917 Brytyjczycy zaatakowali bułgarskie pozycje na zachód od jeziora Dojran. Bułgarzy, uprzedzeni, odparli większość natarcia.
maj
czerwiec
lipiec
- 06
- Arabowie zdobywają Akabę6 lipca 1917 arabscy powstańcy szarifa Nasira, Audy Abu Tajji i Lawrence'a weszli do Akaby od strony lądu. Powstanie zyskało port blisko frontu w Palestynie.
- Kanadyjska Izba Gmin uchwala pobórNad ranem 6 lipca 1917 kanadyjska Izba Gmin przyjęła w drugim czytaniu ustawę o poborze, 118 głosami przeciw 55. Wniosek Lauriera o referendum przepadł.
- 19
- Bitwa pod Narungombe19 lipca 1917 kolumny z Kilwy cały dzień szturmowały niemieckie okopy pod Narungombe. Niemcy odeszli w nocy, ale Brytyjczycy stracili ponad 600 ludzi.
- Carson opuszcza AdmiralicjęW lipcu 1917 Edward Carson przeszedł z Admiralicji do Gabinetu Wojennego. Pierwszym Lordem Admiralicji został kolejarz i organizator Eric Geddes.
sierpień
wrzesień
- 04
- Pierwszy nocny nalot Gothów na LondynW nocy 4 września 1917 Gothy po raz pierwszy zbombardowały Londyn po zmroku. Bomba trafiła tramwaj przy Igle Kleopatry. W stolicy zginęło 16 osób.
- Ostrzał Scarborough w 1917 rokuWieczorem 4 września 1917 niemiecki okręt podwodny UB-21 ostrzelał z działa Scarborough w Yorkshire. Zginęły trzy osoby, a kilka zostało rannych.
październik
- 19
- Koniec bitwy pod Mahiwą19 października 1917 pod Mahiwą ucichły walki. Brytyjczycy stracili około 2700 ludzi, a zwycięski Lettow-Vorbeck nie miał czym uzupełnić strat i amunicji.
- Cichy nalotW nocy 19 października 1917 jedenaście sterowców ruszyło na Anglię. Bomba spadła na Piccadilly Circus, a wichura zniosła cztery z nich nad Francję.
listopad
- 07
- Brytyjczycy zdobywają Gazę7 listopada 1917 Brytyjczycy weszli do opuszczonej przez Turków Gazy, a pod Tall asz-Szari’a przerwali ich front. Zaczął się pościg na północ.
- Konferencja w Rapallo5–7 listopada 1917 premierzy Wielkiej Brytanii, Francji i Włoch obradowali w Rapallo nad ratowaniem Włoch po Caporetto i powołali Najwyższą Radę Wojenną.
- 15
- Alzacja i Lotaryngia celem wojny15 listopada 1917 lord Robert Cecil zapewnił w Izbie Gmin, że zwrot Alzacji i Lotaryngii Francji był dla Wielkiej Brytanii celem wojny od jej początku.
- Japonia odmawia wysłania krążowników liniowych15 listopada 1917 Tokio odrzuciło brytyjską prośbę, by dwa japońskie krążowniki liniowe typu Kongō dołączyły do Grand Fleet na Morzu Północnym.
- 29
- Wielka konferencja międzysojusznicza w Paryżu29 listopada 1917 w Paryżu zebrała się wielka konferencja międzysojusznicza. Po raz pierwszy zasiedli w niej Amerykanie. Clemenceau rzucił hasło „do pracy”.
- Ustawa o siłach powietrznych29 listopada 1917 brytyjska ustawa o siłach powietrznych otrzymała sankcję królewską. Otwierała drogę do połączenia lotnictwa armii i floty w RAF.
- 30
- Niemieckie kontrnatarcie pod Cambrai30 listopada 1917 niemiecka 2 Armia uderzyła na brytyjski występ pod Cambrai. Na południu zajęła Gouzeaucourt i 158 dział, pod Bourlon została odparta.
- Sojusznicza Rada Morska29–30 listopada 1917 sojusznicza konferencja morska w Paryżu postanowiła powołać stałą Sojuszniczą Radę Morską do koordynowania wojny na morzu.
grudzień
- 03
- Koniec bitwy pod Cambrai3 grudnia 1917 Niemcy zdobyli La Vacquerie i zakole kanału pod Marcoing, a Haig nakazał oddać występ z lasem Bourlon i cofnąć się na grzbiet Flesquières.
- Sojusznicza Rada Transportu Morskiego3 grudnia 1917 konferencja w Paryżu postanowiła, że sprzymierzeni będą wspólnie rozdzielać statki. Tak powstała Sojusznicza Rada Transportu Morskiego.
- 21
- Początek bitwy pod JafąW nocy na 21 grudnia 1917 szkocka 52 Dywizja przeprawiła się przez Jarkon na północ od Jafy. Zaskoczeni Turcy oddali do świtu wszystkie wzgórza nad rzeką.
- Utworzenie Rady Sił Powietrznych21 grudnia 1917 rozporządzenie króla Jerzego V określiło skład Rady Sił Powietrznych, która miała kierować lotnictwem niezależnym od armii i floty.
- 22
- Koniec bitwy pod Jafą22 grudnia 1917 XXI Korpus ruszył za Jarkon i bez większego oporu zepchnął Turków aż pod Arsuf. Jafa i jej port wyszły z zasięgu tureckiej artylerii.
- Zmiany w sztabie Haiga22 grudnia 1917 ustąpił kwatermistrz generalny BEF Ronald Maxwell, a dzień później zastąpił go Travers Clarke. Po Cambrai rząd zmusił Haiga do zmian w sztabie.
- 30
- Koniec obrony Jerozolimy30 grudnia 1917 Brytyjczycy zajęli Bajtin na północ od Jerozolimy, a generał Chetwode wstrzymał natarcie. Kampania palestyńska 1917 roku dobiegła końca.
- Zatopienie transportowca Aragon30 grudnia 1917 UC-34 storpedował pod Aleksandrią transportowiec Aragon z posiłkami dla Palestyny i ratujący rozbitków niszczyciel Attack. Zginęło ok. 620 osób.
1918
styczeń
- 04
- Zatopienie statku szpitalnego Rewa4 stycznia 1918 U-55 storpedował w Kanale Bristolskim oświetlony statek szpitalny Rewa, wiozący rannych z Morza Śródziemnego. Zginęło 4 ludzi z maszynowni.
- Przesłanie HogarthaW styczniu 1918 komandor David Hogarth zapewnił w Dżuddzie króla Husajna, że żydowskie osadnictwo w Palestynie nie naruszy wolności jej mieszkańców.
- Żądanie wydania statków holenderskich4 stycznia 1918 Brytyjczycy przedstawili Holendrom propozycję oddania aliantom w czarter 600 tysięcy ton statków w zamian za zboże, paszę i węgiel.
- 28
- Arabowie zdobywają flotyllę na Morzu MartwymO świcie 28 stycznia 1918 beduini Abdullaha al-Faira napadli na przystań Al-Mazraa, zatopili turecką flotyllę zbożową na Morzu Martwym i wzięli 60 jeńców.
- Koniec działań o At-Tafilę28 stycznia 1918 skończyły się działania o At-Tafilę. Arabowie trzymali miasto i przerwali żeglugę na Morzu Martwym, ale śnieg zatrzymał ich marsz na północ.
luty
- 15
- Rajd niemieckich niszczycieli w Cieśninie KaletańskiejW nocy 14/15 lutego 1918 niemieckie torpedowce wpadły na brytyjską zaporę w Cieśninie Kaletańskiej. Zatopiły 7 dryfterów i trawler, zginęło 89 ludzi.
- Ustanowienie Sojuszniczej Rady Transportu Morskiego15 lutego 1918 przedstawiciele czterech mocarstw ustalili w Foreign Office, jak ma działać Sojusznicza Rada Transportu Morskiego, i zwołali ją na marzec.
- 21
- Brytyjczycy zajmują Jerycho21 lutego 1918 australijscy jeźdźcy wjechali do opuszczonego przez Turków Jerycha. Wojska osmańskie wycofały się za Jordan, a Brytyjczycy stanęli nad rzeką.
- Ministerstwo Informacji21 lutego 1918 Bonar Law ogłosił w Izbie Gmin skład nowego Ministerstwa Informacji lorda Beaverbrooka. Propagandę w krajach wroga objął lord Northcliffe.
marzec
- 07
- Nalot gigantów na LondynW nocy 7 marca 1918 niemieckie olbrzymie bombowce zaatakowały Londyn bez światła księżyca. Bomba ważąca tonę zburzyła domy przy Warrington Crescent.
- Nota w sprawie statków holenderskich7 marca 1918 Brytyjczycy zażądali, by Holendrzy oddali aliantom statki bez ograniczeń co do wód, i dali im czas do 18 marca. Haga odpowiedziała warunkowo.
- 21
- Kluczowe wydarzeniePoczątek operacji Michael21 marca 1918 po pięciogodzinnym ostrzale i w gęstej mgle trzy armie niemieckie przerwały front brytyjski nad Sommą. Brytyjczycy stracili ponad 38 tys. ludzi.
- Przeprawa przez JordanW nocy z 21 na 22 marca 1918 londyńscy pływacy przeciągnęli liny przez wezbrany Jordan pod Hadżlą. Do 23 marca Brytyjczycy zbudowali pięć mostów na rzece.
- 24
- Kluczowe wydarzenieNiemcy zdobywają Bapaume i Péronne24 marca 1918 Niemcy szli przez pobojowisko znad Sommy. Péronne już mieli, Brytyjczycy nocą oddali Bapaume, a w Dury Pétain zaniepokoił Haiga.
- Walki pod As-Salt24–25 marca 1918 londyńska piechota przełamała słabą obronę u stóp gór Moabu, a wieczorem 25 marca australijscy jeźdźcy bez walki wjechali do As-Saltu.
- Brytyjczycy zajmują Kermanszah24 marca 1918 do Kermanszahu dotarł pierwszy brytyjski oddział, pięćdziesięciu strzelców pułku Hampshire z podpułkownikiem Capperem i konsulem Kennionem.
- 26
- Niemcy zajmują Albert, Chaulnes i Roye26 marca 1918 Niemcy zajęli Roye i Chaulnes na południe od Sommy, a wieczorem wkroczyli do ruin Albert ze słynną „pochyloną Madonną” na wieży bazyliki.
- Walki pod Chan al-Baghdadi26 marca 1918 piechota 15 Dywizji zdobyła tureckie okopy pod Chan al-Baghdadi nad Eufratem, a kawaleria i samochody pancerne zamknęły Turkom drogę odwrotu.
- 27
- Kluczowe wydarzenieWalki pod Rosières27 marca 1918 sześć wyczerpanych dywizji brytyjskiego XIX Korpusu odpierało przed Rosières natarcie jedenastu niemieckich na drodze do Amiens.
- Niemcy zajmują Montdidier27 marca 1918 francuskie korpusy na styku z Brytyjczykami cofnęły się, a niemiecka 18 Armia bez walki weszła do Montdidier, na południe od Amiens.
- Atak na Amman27–30 marca 1918 jeźdźcy z Australii i Nowej Zelandii, Brygada Wielbłądzia i londyńska piechota szturmowali Amman. W deszczu i błocie nie zdobyli miasta.
- 28
- Kluczowe wydarzenieNiemiecki atak pod Arras28 marca 1918 Niemcy uderzyli pod Arras w operacji Mars. Brytyjska obrona wytrzymała, a wieczorem Ludendorff odwołał natarcie i zwrócił się ku Amiens.
- Brytyjczycy zajmują Anę28 marca 1918 brytyjskie samochody pancerne bez walki wjechały do Any nad Eufratem, a za miastem odbiły dwóch oficerów wziętych przez Turków do niewoli.
- Dymisja Gougha28 marca 1918 gen. Hubert Gough przekazał dowództwo cofającej się 5 Armii gen. Henry'emu Rawlinsonowi. Rząd uczynił go kozłem ofiarnym za klęskę nad Sommą.
kwiecień
- 01
- Rosjanie opuszczają Enzeli1 kwietnia 1918 ostatnie regularne wojska rosyjskie opuściły perski port Enzeli. Rządził nim dalej komitet bolszewików, a okolice trzymali dżangalijczycy.
- Powstanie RAF1 kwietnia 1918 z połączenia Royal Flying Corps i Royal Naval Air Service powstały Królewskie Siły Powietrzne, samodzielne obok armii i floty.
- 05
- Kluczowe wydarzenieWalki nad Ancre5 kwietnia 1918 Niemcy uderzyli nad Ancre. Australijczycy pod Dernancourt stracili nasyp, ale utrzymali grzbiet. Wieczorem Ludendorff przerwał operację Michael.
- Desant we Władywostoku5 kwietnia 1918 po zabójstwie Japończyka japońscy marynarze zeszli na ląd we Władywostoku, a po nich Brytyjczycy. Był to pierwszy krok interwencji na Syberii.
- 10
- Kluczowe wydarzenieNiemcy zdobywają Messines10 kwietnia 1918 niemiecka 4 Armia uderzyła we mgle na północ od Armentières i zdobyła Messines. Wieczorem Południowoafrykańczycy na chwilę odbili wieś.
- Trzecia ustawa o służbie wojskowej10 kwietnia 1918 Izba Gmin przyjęła w drugim czytaniu ustawę, która podnosiła wiek poborowy do 51 lat i pozwalała objąć poborem Irlandię.
- 11
- Niemcy zajmują Armentières i Merville11 kwietnia 1918 Niemcy weszli do opuszczonego przez Brytyjczyków Armentières, a wieczorem wdarli się do Merville. Front nad Lys cofał się ku Hazebrouck.
- Rozkaz „Plecami do muru”11 kwietnia 1918 Douglas Haig wydał rozkaz dzienny, w którym kazał walczyć „plecami do muru” i bronić każdej pozycji do ostatniego człowieka.
- 12
- Kluczowe wydarzeniePoczątek bitwy pod Hazebrouck12 kwietnia 1918 niemiecka 6 Armia ruszyła na węzeł Hazebrouck. Przełamała front pod Pacaut i Doulieu, ale Gwardia i 5 Dywizja zatrzymały ją przed lasem Nieppe.
- Ostatni nalot sterowców z ofiaramiW nocy z 12 na 13 kwietnia 1918 pięć niemieckich sterowców zbombardowało środkową Anglię. W Wigan zginęło 7 osób. Był to ostatni nalot sterowców z ofiarami.
- 15
- Niemcy zdobywają Bailleul15 kwietnia 1918 Niemcy zdobyli grzbiet Ravelsberg na wschód od Bailleul. W nocy Brytyjczycy opuścili miasto, które w kolejnych miesiącach legło w gruzach.
- Koniec bitwy pod Hazebrouck15 kwietnia 1918 front przed Hazebrouck ustabilizował się na skraju lasu Nieppe. Niemieckie próby ataku na 5 Dywizję i Australijczyków rozbił ogień artylerii.
maj
- 03
- Samsam os-Saltane premierem PersjiWedług brytyjskiej chronologii 3 maja 1918 premierem Persji został wódz Bachtiarów Samsam os-Saltane, nieprzychylny Ententcie. 31 maja podał się do dymisji.
- Desant w Peczendze3 maja 1918 brytyjski krążownik Cochrane wysadził marynarzy i piechotę morską w Peczendze nad Oceanem Arktycznym, by bronić jej przed fińskimi białymi.
- 19
- Ostatni nalot na LondynW nocy 19 maja 1918 ponad 40 niemieckich bombowców zaatakowało Londyn. Zginęło 49 osób, Niemcy stracili siedem maszyn. Był to ich ostatni nalot na Anglię.
- Nalot na ÉtaplesW nocy 19 maja 1918 Niemcy zbombardowali most kolejowy w Étaples. Bomby spadły na szpitale i obozy, zginęły 182 osoby, w tym kanadyjska pielęgniarka.
czerwiec
lipiec
- 20
- Ostatni nalot samolotów na Wielką Brytanię20 lipca 1918 niemiecki samolot pojawił się na krótko nad Deal w Kent i nie zrzucił bomb. Był to ostatni lot niemieckiego samolotu nad Anglię w tej wojnie.
- Obrona Rasztu20 lipca 1918 około 2500 dżangalijczyków Kuczika Chana zaatakowało Brytyjczyków w Raszcie. Żołnierze z Hampshire i Gurkhowie odparli natarcie.
- 26
- Francuzi w Murmańsku26 lipca 1918 do Murmańska przypłynął francuski batalion piechoty kolonialnej. Na niego czekał gen. Poole, by ruszyć na Archangielsk.
- Upadek Komuny Bakijskiej25 lipca 1918 Rada Baku przegłosowała wezwanie Brytyjczyków. Bolszewicy oddali władzę, a 1 sierpnia rządy objęła Dyktatura Centrokaspijska.
- Brytyjskie zapewnienie dla RosjiPod koniec lipca 1918 rząd brytyjski oświadczył, że nie zamierza naruszać integralności terytorialnej Rosji, a jego celem jest wyparcie z niej Niemców.
sierpień
- 03
- Brytyjczycy lądują we Władywostoku3 sierpnia 1918 do Władywostoku przypłynął z Hongkongu 25 Batalion Pułku Middlesex. Był to pierwszy sojuszniczy oddział lądowy interwencji na Syberii.
- Zatopienie „Warildy”3 sierpnia 1918 UC-49 storpedował na kanale La Manche transportowiec sanitarny Warilda, płynący z rannymi z Hawru. Zginęło 123 ludzi.
- 04
- Brytyjczycy w Baku4 sierpnia 1918 do Baku dotarł z Enzeli pierwszy, kilkudziesięcioosobowy oddział brytyjski. Nazajutrz obrońcy miasta odparli turecki szturm.
- Aresztowanie komitetu w EnzeliNa początku sierpnia 1918 Brytyjczycy aresztowali bolszewicki komitet rewolucyjny w Enzeli, oskarżając go o współpracę z dżangalijczykami.
- 13
- Kluczowe wydarzenieCzechosłowacy wypowiadają wojnę Niemcom13 sierpnia 1918 według brytyjskiej chronologii Czechosłowacy ogłosili stan wojny także z Niemcami. Walczyli już trzema armiami: w Rosji, Francji i Włoszech.
- Wielka Brytania uznaje Czechosłowaków13 sierpnia 1918 ogłoszono deklarację Balfoura z 9 sierpnia. Wielka Brytania uznała Czechosłowaków za naród sprzymierzony, a ich Radę Narodową za zalążek rządu.
- 15
- Koniec bitwy pod Montdidier15 sierpnia 1918 Haig przekonał Focha, by nie atakować frontalnie Roye. Francuska 1 Armia odwołała natarcie i wróciła pod rozkazy Pétaina.
- Bitwa pod BajramałyW połowie sierpnia 1918 bolszewicy rozbili pod Bajramały wojska rządu zakaspijskiego. Ich odwrót osłaniały indyjskie karabiny maszynowe.
- 18
- Kluczowe wydarzenieZdobycie grzbietu Outtersteene18 sierpnia 1918 w południe szkocka 9 Dywizja zaskoczyła Niemców pod Bailleul i zdobyła grzbiet Outtersteene. Zaczęło się wyzwalanie klinu nad Lys.
- Bolszewicy zajmują MerwW sierpniu 1918 bolszewicy z Taszkentu odebrali rządowi zakaspijskiemu Merw i jego oazę. Aszchabad stracił główne źródło żywności.
- 26
- Kluczowe wydarzeniePoczątek bitwy nad Scarpe26 sierpnia 1918 o trzeciej w nocy Kanadyjczycy uderzyli na wschód od Arras i przed ósmą rano odbili Monchy-le-Preux. Ofensywa aliantów objęła front 1 Armii.
- Początek obrony Baku26 sierpnia 1918 Turcy zdobyli Błotny Wulkan pod Baku. Kompania z North Staffordshire walczyła bez wsparcia Ormian i straciła ponad połowę ludzi.
- 30
- Koniec bitwy nad Scarpe30 sierpnia 1918 Kanadyjczycy zdobyli resztę linii Fresnes–Rouvroy pod Vis-en-Artois. Horne i Currie odłożyli szturm na linię Drocourt–Quéant do 2 września.
- Brytyjczycy odbijają Bailleul30 sierpnia 1918 brytyjskie patrole weszły do opuszczonego przez Niemców Bailleul. Miasto, stracone w kwietniu, leżało w gruzach. Niemcy cofali się znad Lys.
- Dymisja Macready'egoPod koniec sierpnia 1918, po strajku londyńskiej policji, gen. Nevil Macready oddał stanowisko generała adiutanta armii, by objąć komendę Metropolitan Police.
- 31
- Niemcy opuszczają Kemmel31 sierpnia 1918 wojska brytyjskiej 2 Armii zajęły opuszczone przez Niemców wzgórze Kemmel, zdobyte przez nich w kwietniu. U jego stóp walczyli Amerykanie.
- Zabójstwo Cromiego31 sierpnia 1918 czekiści wtargnęli do ambasady brytyjskiej w Piotrogrodzie. Attaché morski Francis Cromie zginął, broniąc budynku z bronią w ręku.
- Kluczowe wydarzeniePoczątek drugiej bitwy pod Bapaume31 sierpnia 1918 Australijczycy uderzyli na Mont Saint-Quentin nad Péronne, a 3 Armia odpierała kontrataki za Bapaume. Zaczęła się druga bitwa pod Bapaume.
wrzesień
- 04
- Alianci zajmują Obozierską4 września 1918 sojusznicy zajęli stację Obozierska na kolei z Archangielska do Wołogdy. Jej obrona upadła, gdy pułk czerwonych przeszedł na ich stronę.
- Amerykanie w Archangielsku4 września 1918 do Archangielska przypłynęło około 4500 Amerykanów, głównie z 339 pułku piechoty. Brytyjczycy od razu wysłali ich na front.
- 11
- Bitwa pod Uchtą11 września 1918 Karelowie pułkownika Woodsa rozbili fińskich ochotników pod Uchtą w Karelii. Generał Maynard pisał o całkowitej klęsce ich głównej bazy.
- Macdonogh adiutantem generalnym11 września 1918 szef wywiadu wojskowego gen. George Macdonogh został generałem adiutantem armii brytyjskiej w miejsce Nevila Macready'ego.
- 12
- Kluczowe wydarzeniePoczątek bitwy pod Havrincourt12 września 1918 3 Armia Bynga zdobyła Havrincourt i Trescault przed Linią Hindenburga, a Nowozelandczycy bili się z elitarną Dywizją Strzelców.
- Walki pod CzamowemW połowie września 1918 Brytyjczycy, wspierani przez flotyllę rzeczną, wyparli bolszewików z Czamowa nad Dwiną. Monitor M25 unieszkodliwił czerwony parowiec.
- 18
- Kluczowe wydarzenieBitwa pod Épehy18 września 1918 w deszczu i mgle Brytyjczycy i Australijczycy uderzyli na przedpole Linii Hindenburga. Wzięli ponad 9 tysięcy jeńców i zdobyli Épehy.
- Początek bitwy pod Dojranem18 września 1918 Brytyjczycy i Grecy uderzyli na bułgarskie umocnienia nad jeziorem Dojran. Grecy zdobyli przednią linię, ale główne natarcie się załamało.
- 20
- Zajęcie Nazaretu i Bejsanu20 września 1918 brytyjska jazda wyszła na Dolinę Jezreel, zajęła Al-Afulę i Bejsan i wpadła do Nazaretu. Liman von Sanders uszedł z niewoli w ostatniej chwili.
- Rozstrzelanie komisarzy bakijskich20 września 1918 na pustyni za Krasnowodskiem zakaspijscy eserowcy rozstrzelali 26 przywódców Komuny Bakijskiej, wśród nich Stepana Szaumiana.
- 29
- Alianci odbijają Passchendaele29 września 1918 Belgowie umocnili się na odbitym grzbiecie Passchendaele, wzięli Moorslede i odzyskali Diksmuide, utracone w listopadzie 1914 roku.
- Kapitulacja garnizonu Ma’anu29 września 1918 pod Zizą na południe od Ammanu turecki garnizon z Ma’anu, otoczony przez Beduinów, poddał się australijskiej lekkiej kawalerii.
październik
- 01
- Koniec bitwy o Kanał du Nord1 października 1918 Kanadyjczycy ostatni raz zaatakowali na północ od Cambrai. Zyskali 1,5 km i wzgórze nad miastem, po czym Horne wstrzymał natarcie.
- Zajęcie Damaszku1 października 1918 australijscy jeźdźcy przegalopowali przez Damaszek, a za nimi weszli Arabowie Fajsala z Lawrence'em. Skończyło się 400 lat rządów Turków.
- Kanadyjczycy w Archangielsku1 października 1918 do Archangielska przypłynęła 16 Brygada Kanadyjskiej Artylerii Polowej. Tym samym konwojem przybył generał Edmund Ironside.
- 03
- Kluczowe wydarzeniePoczątek bitwy o linię Beaurevoir3 października 1918 Brytyjczycy i Australijczycy przełamali linię Beaurevoir, ostatnią pozycję Linii Hindenburga. Montbrehain zdobyto, ale Niemcy je odbili.
- Brytyjczycy ponownie odbijają ArmentièresNa początku października 1918 Niemcy opuścili Armentières, zdobyte w kwietniu nad Lys. Brytyjczycy wrócili do miasta, z którego zostały ruiny.
- Starcie nad jeziorem PiaozieroNa początku października 1918 czerwoni Finowie z Legionu Murmańskiego rozbili nad jeziorem Piaoziero w Karelii ostatni oddział białych Finów.
- Brytyjczycy zajmują Lens3 października 1918 Brytyjczycy weszli do opuszczonego przez Niemców Lens. Po czterech latach okupacji z górniczego miasta zostało pole gruzów.
- 06
- Zajęcie Sydonu6 października 1918 czołówka indyjskiej 7 Dywizji, idącej wybrzeżem z Hajfy na Bejrut, weszła do Sydonu. Zaopatrzenie dowożono jej morzem.
- Zatonięcie „Otranto”6 października 1918 u Islay transportowiec Kashmir staranował w sztormie Otranto, wiozący amerykańskich żołnierzy. Zginęło około 470 ludzi.
- 14
- Kluczowe wydarzeniePoczątek bitwy pod Kortrijk14 października 1918 Belgowie, Brytyjczycy i Francuzi ponownie uderzyli we Flandrii. Przełamali ostatnią niemiecką pozycję i odbili Roeselare.
- Ironside dowódcą w Archangielsku14 października 1918 generał Poole odpłynął z Archangielska do Anglii i już nie wrócił. Dowództwo sił sojuszniczych objął jego szef sztabu Edmund Ironside.
- Bitwa pod Duszakiem14 października 1918 Pendżabczycy i indyjscy kawalerzyści zdobyli stację Duszak w Zakaspiu. Ponieśli ciężkie straty, ale bolszewicy wkrótce się cofnęli.
- 15
- Alianci zajmują Menen15 października 1918 Brytyjczycy weszli do opuszczonego przez Niemców Menen nad Leie, a pod Comines przeprawili się przez rzekę na jej południowy brzeg.
- Zajęcie HomsuW połowie października 1918 brytyjska 5 Dywizja Kawalerii i Arabowie Fajsala zajęli opuszczony przez Turków Homs. Otworzyła się droga na Aleppo.
- Wielka Brytania uznaje Armię Polską15 października 1918 Arthur Balfour zawiadomił Komitet Narodowy Polski, że Wielka Brytania uznaje Armię Polską za autonomiczną, sprzymierzoną i współwojującą.
- 25
- Koniec bitwy nad Selle25 października 1918 zakończyła się bitwa nad Selle. Brytyjczycy stanęli nad Kanałem Sambra–Oise i pod lasem Mormal, biorąc około 20 tysięcy jeńców.
- Brytyjczycy ponownie zajmują Kirkuk25 października 1918 Turcy o zmroku opuścili Kirkuk, a kolumna generała Lewina weszła do miasta po ciemku. Brytyjczycy wrócili tam pięć miesięcy po odwrocie.
- 30
- Kluczowe wydarzenieRozejm w Mudros30 października 1918 na pancerniku „Agamemnon” w Mudros Imperium Osmańskie podpisało rozejm z Ententą. Walki ustały w południe 31 października.
- Kapitulacja pod Szarkatem30 października 1918 nad Tygrysem pod Szarkatem skapitulowała otoczona turecka Grupa Tygrysu. Ismail Hakki Bej poddał się z kilkoma tysiącami żołnierzy.
listopad
- 04
- Kluczowe wydarzeniePoczątek bitwy nad Sambrą4 listopada 1918 Brytyjczycy przeszli we mgle Kanał Sambra–Oise i las Mormal, a Nowozelandczycy zdobyli Le Quesnoy. Pod Ors zginął poeta Wilfred Owen.
- Koniec bitwy pod Vittorio Veneto4 listopada 1918 o 15.00 na froncie włoskim zamilkła broń. Przed tą godziną alianci przeszli Tagliamento, a całe dywizje austro-węgierskie szły do niewoli.
- Brytyjczycy zajmują Mosul3 listopada 1918, już po rozejmie z Turcją, brytyjska kawaleria stanęła w Mosulu. Ali Ihsan Pasza protestował, ale do 10 listopada Turcy opuścili miasto.
- 08
- Niemieccy parlamentariusze u Focha8 listopada 1918 delegacja Erzbergera stanęła przed Fochem w lesie Compiègne. Usłyszała warunki rozejmu i dostała 72 godziny na odpowiedź.
- Brytyjczycy odbijają MaubeugeW nocy z 8 na 9 listopada 1918 batalion Grenadierów Gwardii wszedł bez walki do Maubeuge, twierdzy nad Sambrą, którą Francuzi oddali Niemcom we wrześniu 1914.
- 09
- Zajęcie Aleksandretty9 listopada 1918 brytyjskie i francuskie okręty weszły do zatoki Aleksandretty. Mustafa Kemal chciał bronić portu, ale rząd w Konstantynopolu kazał mu ustąpić.
- Lettow-Vorbeck zajmuje Kasamę9 listopada 1918 czołówka Lettow-Vorbecka zajęła opuszczoną Kasamę w Rodezji Północnej. Niemcy szli dalej na południe ku składom nad rzeką Chambeshi.
- Zatopienie „Britannii”9 listopada 1918 UB-50 storpedował u wejścia do Cieśniny Gibraltarskiej pancernik Britannia. Zginęło około 50 marynarzy, ponad 700 ocalało.
- Deklaracja anglo-francuskaW pierwszych dniach listopada 1918 Wielka Brytania i Francja ogłosiły, że chcą „całkowitego wyzwolenia” ludów Syrii i Mezopotamii i rządów z ich wyboru.
- Czechosłowacy w JekaterynburguOkoło 9–10 listopada 1918 Czechosłowacy w Jekaterynburgu uroczyście świętowali narodziny swojego państwa. Pułki legionu dostały sztandary.
- 11
- Brytyjczycy odbijają MonsRankiem 11 listopada 1918 Kanadyjczycy wkroczyli do Mons, gdzie w 1914 Brytyjczycy stoczyli pierwszą bitwę. Wojna skończyła się tam, gdzie się zaczęła.
- Kluczowe wydarzenieRozejm w Compiègne11 listopada 1918 o świcie Niemcy podpisali w wagonie Focha w lesie Compiègne rozejm z Ententą. O 11.00 na froncie zachodnim ucichły działa.
- Uznanie Łotwy i Estonii11 listopada 1918 Balfour potwierdził na piśmie uznanie Łotewskiej Rady Narodowej. W Tallinnie wznowił działalność Estoński Rząd Tymczasowy.
- 20
- Kapitulacja U-Bootów20 listopada 1918 pierwsze 20 niemieckich okrętów podwodnych poddało się pod Harwich zespołowi kontradmirała Tyrwhitta. Do wiosny 1919 oddano ich 176.
- Maruszewski w ArchangielskuW listopadzie 1918 do Archangielska przybył generał Władimir Maruszewski. Objął dowództwo rosyjskich wojsk Obwodu Północnego i urząd generała gubernatora.
- 26
- Alianci na granicy NiemiecPod koniec listopada 1918 ostatni Niemcy opuścili Belgię, a wojska sprzymierzonych doszły do granicy Niemiec. 1 grudnia wszystkie ruszyły dalej, ku Renowi.
- Alianci w SewastopoluPod koniec listopada 1918 do Sewastopola wpłynęła eskadra aliancka. Przejęła od Niemców okręty dawnej Floty Czarnomorskiej, w tym drednot „Wola”.
grudzień
- 04
- Zatonięcie „Cassandry”W nocy na 5 grudnia 1918 brytyjski krążownik Cassandra, płynący z eskadrą na pomoc Estonii, wszedł koło Saremy na niemiecką minę. Zginęło 11 marynarzy.
- Początek demobilizacjiNa początku grudnia 1918 ruszyła demobilizacja armii brytyjskiej. Najpierw zwalniano ludzi potrzebnych gospodarce, co szybko wywołało gniew frontowców.
- 14
- Przedłużenie rozejmu13 grudnia 1918 w Trewirze Foch i Erzberger podpisali przedłużenie rozejmu do 17 stycznia 1919. Alianci zastrzegli sobie prawo zajęcia strefy neutralnej.
- Wybory w Wielkiej Brytanii14 grudnia 1918 w Wielkiej Brytanii po raz pierwszy głosowały kobiety. Koalicja Lloyda George’a wygrała miażdżąco, a Irlandia poparła Sinn Féin.