Wapshare zastępuje Aitkena

Brytyjska chronologia wojny notuje pod 4 grudnia 1914 roku, że generał Richard Wapshare zastąpił generała majora Arthura Aitkena na stanowisku dowódcy wojsk brytyjskich w Afryce Wschodniej, a Aitkena odwołano do kraju. Zmiana była następstwem klęski pod Tangą, gdzie na początku listopada Indyjski Korpus Ekspedycyjny „B” przegrał z wielokrotnie mniej licznymi wojskami podpułkownika Paula von Lettow-Vorbecka.

Daty tej zmiany różnią się w źródłach, bo przekazanie dowództwa trwało kilka tygodni. Część zestawień podaje, że Wapshare dowodził już od 22 listopada, gdy kierowanie kampanią przejęło Ministerstwo Wojny w Londynie. Według innych relacji rozkaz odwołania Aitkena nadszedł kilka dni później. Gdy Wapshare dowiedział się o nominacji i awansie na generała majora, Aitken leżał w szpitalu chory na malarię. Do Anglii odpłynął dopiero 17 grudnia.

Aitken, który pod koniec października objął naczelne dowództwo w Afryce Wschodniej, zapłacił za Tangę całą karierą. Lekceważył przeciwnika, nie przeprowadził rozpoznania i uprzedził Niemców o zerwaniu lokalnego rozejmu. Po powrocie do kraju czekały go lata niełaski. W 1915 roku cofnięto go do stopnia pułkownika. Dopiero po wojnie uznano, że zrobiono z niego kozła ofiarnego, i przywrócono mu honorowy stopień generała brygady.

Jego następca, urodzony w 1860 roku w Indiach, był oficerem kawalerii armii indyjskiej. Pod Tangą dowodził 27 Brygadą (Bangalore), której słabo wyszkolone bataliony indyjskie załamały się w decydującym dniu walk. Wapshare był lubiany, ale uchodził bardziej za dobrego administratora niż za dowódcę liniowego. Kapitan Richard Meinertzhagen, oficer wywiadu korpusu, pisał o nim, że brak mu wojskowego instynktu i boi się wszelkiej odpowiedzialności.

Nowy dowódca nie miał zresztą prowadzić ofensywy. Londyn zgodził się, by wojska w Afryce Wschodniej przeszły do obrony. Oba korpusy indyjskie połączono. Sztab przeniesiono z wybrzeża do Nairobi, stolicy Brytyjskiej Afryki Wschodniej, a kolonię podzielono na dwa obszary: Nairobi pod komendą generała brygady Jamesa Stewarta i Mombasę pod komendą generała brygady Michaela Tighe’a. Głównym zadaniem wojsk była osłona kolei z Mombasy w głąb lądu przed niemieckimi wypadami. Wapshare dowodził w Afryce Wschodniej do kwietnia 1915 roku, gdy zastąpił go Tighe.