Wielka Brytania
Wielka Brytania w I wojnie światowej →Tag
(967)1916
styczeń
- 08
- Kluczowe wydarzenieKoniec ewakuacji GallipoliW nocy z 8 na 9 stycznia 1916 ostatni żołnierze brytyjscy odpłynęli spod Helles. Po ośmiu miesiącach walk kampania gallipolijska skończyła się klęską Ententy.
- Koniec bitwy pod Szejk Saad8 stycznia 1916 wyczerpane wojska Aylmera nie ponowiły ataku pod Szejk Saad. W nocy Turcy się wycofali, a Brytyjczycy stracili około 4000 ludzi.
- 14
- Walki nad Wadi14 stycznia 1916 Brytyjczycy zastali puste tureckie okopy nad Wadi. Turcy wymknęli się nocą do przesmyku Hanna, a Korpus Tygrysu stracił ponad 1600 ludzi.
- Percy Lake mianowany dowódcą w Mezopotamii14 stycznia 1916 szef sztabu armii w Indiach gen. Percy Lake został mianowany dowódcą w Mezopotamii w miejsce ciężko chorego gen. Johna Nixona.
- 15
- Publikacja dokumentów PapenaW połowie stycznia 1916 ujawniono papiery Papena zabrane mu przez Brytyjczyków w Falmouth. Odcinki jego czeków wskazywały opłacanych agentów.
- Król Piotr opuszcza Saloniki15 stycznia 1916 król Serbii Piotr I odpłynął z Salonik na francuskim okręcie. Udał się na kurację do uzdrowiska Edipsos na greckiej wyspie Eubea.
- 27
- Komitet Kontroli Żeglugi27 stycznia 1916 Asquith powołał Komitet Kontroli Żeglugi pod przewodnictwem lorda Curzona. Miał dzielić brakujący tonaż między kraj, wojsko i sojuszników.
- Kluczowe wydarzenieWielka Brytania wprowadza pobór27 stycznia 1916 ustawa o służbie wojskowej otrzymała sankcję królewską. Nieżonaci mężczyźni od 18 do 41 lat w Wielkiej Brytanii zostali poborowymi.
- 31
- Smith-Dorrien rezygnuje z dowództwa w Afryce WschodniejPod 31 stycznia 1916 chronologia wojny notuje rezygnację gen. Smith-Dorriena z dowództwa w Afryce Wschodniej. Ciężka choroba zatrzymała go w Kapsztadzie.
- Nalot sterowców na MidlandsW nocy z 31 stycznia na 1 lutego 1916 dziewięć sterowców marynarki, wysłanych na Liverpool, zbombardowało Midlands. Zginęło 70 osób, 113 zostało rannych.
luty
- 15
- Porozumienie z Bachtiarami15 lutego 1916 Brytyjczycy zawarli porozumienie z chanami Bachtiarów o współpracy w ochronie perskich pól naftowych Anglo-Persian Oil Company.
- Rozszerzenie licencji żeglugowych15 lutego 1916 brytyjskie zarządzenie objęło licencjami prawie każdy rejs oceaniczny statku z Wysp. Rząd chciał lepiej wykorzystać brakujący tonaż.
- 16
- Ministerstwo Wojny przejmuje obronę przeciwlotniczą16 lutego 1916 obrona przeciwlotnicza Londynu przeszła z Admiralicji pod dowództwo marszałka Johna Frencha, a wkrótce potem obrona całego kraju.
- Ministerstwo Wojny przejmuje kampanię mezopotamskąW połowie lutego 1916 kierowanie działaniami w Mezopotamii przeszło z rąk rządu Indii i India Office do brytyjskiego Ministerstwa Wojny w Londynie.
- 21
- Dymisja Henry'ego Sclatera21 lutego 1916 gen. Henry Sclater przestał być generałem adiutantem armii brytyjskiej. Jego miejsce w ministerstwie wojny zajął Nevil Macready.
- Macready odchodzi ze sztabu BEF21 lutego 1916 gen. Nevil Macready przestał być generałem adiutantem BEF. Odpowiadał za ludzi w korpusie od pierwszych dni wojny we Francji.
- 22
- Fowke adiutantem generalnym BEF22 lutego 1916 gen. George Fowke, dotąd inżynier naczelny, został generałem adiutantem BEF. Odpowiadał za ludzi w armii Haiga do końca wojny.
- Macready adiutantem generalnym armii22 lutego 1916 gen. Nevil Macready został generałem adiutantem armii brytyjskiej. W ministerstwie wojny miał przede wszystkim zdobywać ludzi dla frontu.
marzec
- 06
- Sepahsalar premierem PersjiNa początku marca 1916 premierem Persji został Mohammad Wali Chan Tonekaboni, Sepahsalar, bohater rewolucji 1909 roku i zwolennik zgody z Rosją.
- Sarem od-Dole ministrem spraw zagranicznych PersjiNa początku marca 1916 szefem perskiej dyplomacji został książę Akbar Mirza, Sarem od-Dole, wnuk szacha Naser ad-Dina, wykształcony w Anglii.
- 12
- Doniesienia o zajęciu KerenduWedług źródeł brytyjskich 12 marca 1916 Rosjanie zajęli Kerend na drodze z Kermanszahu do Bagdadu. Nie utrzymali go: w kwietniu bronili się tam Turcy.
- Trzecia konferencja w Chantilly12 marca 1916 w Chantilly dowódcy sprzymierzonych postanowili, że wspólna ofensywa ruszy jak najszybciej, by ulżyć Verdun, a armia w Salonikach zostanie.
kwiecień
- 24
- Kluczowe wydarzenieWybuch powstania wielkanocnego24 kwietnia 1916 irlandzcy ochotnicy i Armia Obywatelska zajęli centrum Dublina. Przed gmachem poczty Patrick Pearse odczytał proklamację Republiki Irlandzkiej.
- Rejs statku JulnarW nocy z 24 na 25 kwietnia 1916 parowiec Julnar z 270 tonami żywności próbował przedrzeć się do Al-Kutu. Pod Makasis utknął na linie i wpadł w ręce Turków.
- 26
- Kluczowe wydarzeniePorozumienie Sykes-Picot26 kwietnia 1916 Rosja i Francja wymieniły tajne noty. Rosja przyjęła brytyjsko-francuski plan podziału azjatyckiej Turcji, a sobie zapewniła Armenię.
- Doniesienia o porozumieniu w sprawie jeńców w SzwajcariiBrytyjska chronologia notuje 26 kwietnia 1916 porozumienie o wysyłaniu chorych jeńców do Szwajcarii. Inne źródła wskazują na początek maja.
maj
- 09
- Brytyjsko-francuska wymiana not o Azji Mniejszej9 maja 1916 ambasador Francji Paul Cambon przesłał Greyowi notę z warunkami podziału ziem osmańskich. Był to francuski tekst umowy Sykes-Picot.
- Milne zastępuje Mahona9 maja 1916 gen. George Milne objął dowództwo brytyjskiej Armii Salonik. Bryan Mahon tego samego dnia odpłynął do Egiptu, by dowodzić na granicy z Libią.
- 15
- Blokada wybrzeża HidżazuW połowie maja 1916 brytyjskie okręty zaczęły blokować porty Hidżazu. O blokadę prosił sam szarif Mekki, który szykował powstanie przeciw Turkom.
- Rosjanie zatrzymują się przed ChanakinemW połowie maja 1916 Baratow stanął przed Chanakinem, ale miasta nie zajął. Turcy ściągali tam posiłki spod Al-Kutu, a Rosjanie dostali rozkaz, by nie atakować.
- 16
- Izba Gmin uchwala pobór żonatych16 maja 1916 Izba Gmin przyjęła 250 głosami przeciw 35 drugą ustawę o służbie wojskowej. Pobór miał objąć żonatych i kawalerów od 18 do 41 lat.
- Grey zatwierdza porozumienie Sykes-Picot16 maja 1916 Edward Grey odpowiedział na francuską notę i przyjął plan podziału ziem osmańskich, pod warunkiem że Arabowie wystąpią przeciw Turkom.
- 23
- Zajęcie Al-Faszir23 maja 1916 konnica Kelly'ego wjechała do opuszczonej stolicy Darfuru. Sułtan Ali Dinar uciekł w góry, a jego ludzi zbombardował z powietrza John Slessor.
- Wielka Brytania uznaje rosyjskie zdobycze w Azji Mniejszej23 maja 1916 Edward Grey zaproponował Rosji układ, w którym Wielka Brytania uznawała jej roszczenia do Erzurum, Trapezuntu, Wanu, Bitlisu i części Kurdystanu.
- 25
- Wojska Northeya wkraczają do Niemieckiej Afryki Wschodniej25 maja 1916 cztery kolumny generała Northeya miały otoczyć niemieckie posterunki między jeziorami Niasa i Tanganika. Niemcy wymknęli się z niemal wszystkich.
- Pobór obejmuje żonatych25 maja 1916 druga ustawa o służbie wojskowej otrzymała sankcję królewską. Pobór objął w Wielkiej Brytanii wszystkich mężczyzn od 18 do 41 lat.
czerwiec
- 05
- Kluczowe wydarzeniePoczątek powstania arabskiego5 czerwca 1916 synowie szarifa Mekki, Ali i Fajsal, ogłosili pod Medyną niezależność Arabów od Turków. Tak zaczęło się powstanie arabskie.
- Kluczowe wydarzenieŚmierć Kitchenera5 czerwca 1916 krążownik Hampshire, wiozący lorda Kitchenera do Rosji, wszedł na minę u Orkadów. Minister wojny zginął z niemal całą załogą, ocalało 12 ludzi.
- 06
- Atak na Medynę6 czerwca 1916 Arabowie Fajsala uderzyli na Medynę. Garnizon Fahreddina Paszy odparł ich ogniem artylerii, a zerwane tory Kolei Hidżaskiej szybko naprawiono.
- Pokojowa blokada Grecji6 czerwca 1916 okręty Ententy zaczęły zatrzymywać greckie statki, a w portach sprzymierzonych wstrzymano te pod grecką banderą. Nikt nie wyjaśnił Atenom powodu.
- 09
- Arabowie zdobywają Dżuddę9 czerwca 1916 Arabowie z plemienia Harb zaatakowali Dżuddę, a brytyjskie okręty ostrzelały port. Turecki garnizon skapitulował dopiero 16 czerwca.
- Walki pod Mkaramo9 czerwca 1916 kolumna Shepparda stoczyła w gęstym buszu nad Pangani walkę z oddziałami majora Krauta. Nocą Niemcy wycofali się w stronę Handeni.
- 21
- Ultimatum Ententy wobec Grecji21 czerwca 1916 posłowie Francji, Wielkiej Brytanii i Rosji zażądali od Grecji demobilizacji, rządu urzędniczego i wyborów. Ateny ustąpiły bez oporu.
- Zaimis ponownie premierem Grecji21 czerwca 1916 król Konstantyn powierzył rząd Aleksandrosowi Zaimisowi. Nowy premier przyjął wszystkie żądania Ententy i utworzył gabinet urzędniczy.
lipiec
- 01
- Kluczowe wydarzenieWybuch miny Lochnagar1 lipca 1916 o 7.28 pod La Boisselle wybuchła mina Lochnagar, największa dotąd na froncie zachodnim. Lej przetrwał, ale atak 34 Dywizji się załamał.
- Pierwsze patrole kontaktowe RFC1 lipca 1916 nad Sommą lotnicy RFC śledzili z bliska postępy piechoty, wypatrując flar i błysków lusterek. Próby takiej współpracy trwały od 1915 roku.
- 07
- Brytyjczycy zajmują Tangę7 lipca 1916 oddział indyjski wszedł bez walki do Tangi, gdzie w 1914 roku Brytyjczycy ponieśli klęskę. Niemcy wycofali się, niszcząc port i kolej.
- Lloyd George ministrem wojnyNa początku lipca 1916 David Lloyd George zastąpił Kitchenera w Ministerstwie Wojny. Na strategię miał jednak mały wpływ, bo decydował o niej gen. Robertson.
- Uchylenie deklaracji londyńskiej7 lipca 1916 Wielka Brytania i Francja przestały stosować deklarację londyńską z 1909 roku. Kontrolę handlu na morzu miało odtąd regulować prawo narodów.
- 14
- Kluczowe wydarzeniePoczątek bitwy o grzbiet Bazentin14 lipca 1916 o świcie, po nocnym podejściu i pięciu minutach ostrzału, Brytyjczycy zdobyli drugą pozycję niemiecką od Longueval po Bazentin-le-Petit.
- Brytyjczycy zajmują Mwanzę14 lipca 1916 wojska Charlesa Crewe'a, przewiezione statkami przez Jezioro Wiktorii, zajęły Mwanzę. Niemiecka załoga zdążyła się wycofać na południe.
- Międzysojusznicza konferencja finansowa w Londynie14–15 lipca 1916 w Londynie obradowali przedstawiciele Ententy w sprawie finansowania wojny. Rosja zabiegała o nowe brytyjskie kredyty na zakupy za granicą.
- 27
- Arabowie zajmują Janbu27 lipca 1916 turecki garnizon Janbu, dawnego portu Medyny nad Morzem Czerwonym, poddał się powstańcom szarifa. Medyna straciła najbliższy port.
- Egzekucja kapitana Fryatta27 lipca 1916 niemiecki sąd wojenny w Brugii skazał kapitana Charlesa Fryatta, który w 1915 roku próbował staranować U-Boota. Wieczorem go rozstrzelano.
sierpień
- 29
- Wosug od-Dole premierem PersjiPod koniec sierpnia 1916 rząd Sepahsalara ustąpił, a premierem i ministrem spraw zagranicznych Persji został Wosug od-Dole, polityk bliski Brytyjczykom.
- Brytyjczycy zajmują Iringę29 sierpnia 1916 policjanci z kolumny Murraya, części wojsk Northeya, weszli do opuszczonej Iringi. Niemcy odeszli na południowy wschód, ku Mahenge.
wrzesień
- 01
- Rosyjsko-brytyjskie porozumienie o Azji Mniejszej1 września 1916 ambasador Rosji w Londynie potwierdził w nocie do Greya brytyjsko-rosyjski układ o podziale azjatyckiej Turcji. Zgłosił jedno zastrzeżenie.
- Wejście w życie poboru w Nowej Zelandii1 września 1916 gubernator Nowej Zelandii ogłosił zapis do rezerwy sił ekspedycyjnych. Ustawa o służbie wojskowej zaczęła działać w praktyce.
- Alianci przejmują niemieckie statki w Pireusie1 września 1916 eskadra Ententy stanęła pod Salaminą i zajęła niemieckie i austriackie statki w Pireusie. Nazajutrz posłowie zażądali kontroli telegrafów.
- 03
- Kluczowe wydarzeniePoczątek bitwy pod Guillemont3 września 1916 Brytyjczycy i Irlandczycy w niespełna trzy godziny zdobyli nad Sommą Guillemont, o które od końca lipca walczono bez skutku.
- Koniec bitwy o las Delville3 września 1916 skończyła się według brytyjskiego nazewnictwa bitwa o las Delville. Natarcie na wschodni skraj lasu, wsparte atakiem na Ginchy, się nie udało.
- 26
- Kluczowe wydarzeniePoczątek bitwy o grzbiet Thiepval26 września 1916 Armia Rezerwowa uderzyła nad Sommą na grzbiet Thiepval. 18 Dywizja wdarła się do wsi Thiepval, a 11 Dywizja zdobyła wreszcie farmę Mouquet.
- Rząd tymczasowy Wenizelosa na Krecie26 września 1916 Wenizelos i admirał Kunduriotis wylądowali na Krecie i utworzyli w Chanii rząd tymczasowy, przeciwny rządowi w Atenach.
październik
- 01
- Kluczowe wydarzeniePoczątek bitwy o wzgórza nad Ancre1 października 1916 Kanadyjczycy uderzyli nad Sommą na okop Regina za grzbietem Thiepval. Nieprzecięte zasieki i piechota morska odparły prawie całe natarcie.
- Zestrzelenie sterowca L 31W nocy z 1 na 2 października 1916 lotnik Wulstan Tempest zestrzelił pod Potters Bar L 31. Zginął Heinrich Mathy, najsłynniejszy dowódca niemieckich sterowców.
- 09
- Wenizelos w Salonikach9 października 1916 Elefterios Wenizelos przybył do Salonik i wraz z admirałem Kunduriotisem i generałem Danglisem stanął na czele rządu Obrony Narodowej.
- Terauchi premierem Japonii9 października 1916 marszałek Masatake Terauchi, generalny gubernator Korei, zastąpił Ōkumę na czele rządu Japonii. Jego gabinet nie opierał się na partiach.
- 28
- Utrata statku szpitalnego Galeka28 października 1916 brytyjski statek szpitalny Galeka wszedł pod Hawrem na minę postawioną przez UC-26. Zginęło 19 sanitariuszy, a wrak osiadł na brzegu.
- Śmierć Oswalda Boelckego28 października 1916 nad Sommą zginął Oswald Boelcke, twórca taktyki walki myśliwskiej, as z 40 zwycięstwami. W walce zderzył się z samolotem kolegi z eskadry.
listopad
- 11
- Koniec bitwy o wzgórza nad AncreW nocy z 10 na 11 listopada 1916 Kanadyjczycy z 4 Dywizji zdobyli resztę okopu Regina. Po sześciu tygodniach cały grzbiet Thiepval był w rękach brytyjskich.
- Brytyjczycy zajmują Sziraz11 listopada 1916 kolumna Percy'ego Sykesa po marszu z Isfahanu wkroczyła do Szirazu, rok po tym, jak proniemieccy żandarmi wyrzucili stąd Brytyjczyków.
- 15
- Konferencje w Paryżu i Chantilly15–16 listopada 1916 w Chantilly dowódcy sprzymierzonych ułożyli plan wojny na 1917 rok, a obradujący równocześnie w Paryżu politycy w praktyce go przyjęli.
- Początek brytyjskiego marszu na Al-AriszChronologia datuje na 15 listopada 1916 umowny początek marszu przez Synaj ku Al-Arisz. Nie było jednego wydarzenia: tempo wyznaczały kolej i wodociąg.
- Czwarta potyczka pod Hafiz Kor15 listopada 1916 artyleria i samoloty rozbiły zbiorowisko Mohmandów pod Hafiz Kor. Plemiona próbowały przeszkodzić w budowie linii blokady ich kraju.
- 21
- Zatonięcie statku szpitalnego Britannic21 listopada 1916 statek szpitalny Britannic, siostrzany statek Titanica, wszedł na minę u wyspy Kea i zatonął w 55 minut. Zginęło 30 osób.
- Motono ministrem spraw zagranicznych Japonii21 listopada 1916 premier Terauchi oddał resort spraw zagranicznych wicehrabiemu Ichirō Motono, od dziesięciu lat przedstawicielowi Japonii w Rosji.
grudzień
- 08
- Blokada Grecji8 grudnia 1916 o ósmej rano Ententa zaczęła blokadę wybrzeży królewskiej Grecji, ogłoszoną dzień wcześniej. Miała trwać do czasu zadośćuczynienia za Ateny.
- Otwarcie kolei murmańskiej8 grudnia 1916 oficjalnie otwarto kolej murmańską. Zbudowana w niespełna dwa lata, także rękami jeńców, połączyła Piotrogród z niezamarzającym portem.
- 15
- Grecja przyjmuje grudniowe ultimatum15 grudnia 1916 rząd w Atenach przyjął ultimatum Ententy i zaczął wycofywać wojska z Tesalii na Peloponez. Blokada wybrzeży trwała jednak dalej.
- Wielka Brytania uznaje Husajna królem HidżazuW grudniu 1916 Wielka Brytania, Francja i Rosja uznały szarifa Husajna za króla Hidżazu, ale nie za króla Arabów, jak sam się tytułował.
- 19
- Pierwsze przemówienie Lloyda George'a jako premiera19 grudnia 1916 Lloyd George odrzucił w Izbie Gmin niemiecką ofertę pokojową, zapowiedział powszechną służbę narodową i zwołanie konferencji imperialnej.
- Wielka Brytania uznaje rząd Wenizelosa19 grudnia 1916 Lloyd George ogłosił w Izbie Gmin, że Wielka Brytania przyjmie przedstawicieli rządu Wenizelosa. Za Londynem poszła Francja.
- 30
- Ententa odrzuca niemiecką ofertę pokojową30 grudnia 1916 dziesięć państw Ententy wspólną notą odrzuciło ofertę państw centralnych. Nazwały ją raczej manewrem wojennym niż propozycją pokoju.
- Chińscy robotnicy we FrancjiPod koniec 1916 Brytyjczycy, idąc śladem Francuzów, sięgnęli po robotników z Chin. Do 1918 roku na tyłach frontu we Francji pracowało ich ponad 100 tysięcy.