Wosug od-Dole premierem Persji

Brytyjska chronologia wojny notuje pod 29 sierpnia 1916 roku, że premier Persji Sepahsalar podał się do dymisji, a jego następcą został Wosug od-Dole, który objął także ministerstwo spraw zagranicznych. Perskie zestawienia rządów potwierdzają tę datę: kończą premierostwo Sepahsalara, a zaczynają urzędowanie Wosuga 7 szahriwara 1295 roku według kalendarza irańskiego, czyli właśnie 29 sierpnia. Niektóre perskie opracowania podają jednak wcześniejszy początek jego rządów, 18 mordada, czyli 9 sierpnia. W resorcie spraw zagranicznych Wosug zastąpił księcia Sarema od-Dole.

Zmiana w złą godzinę

Gabinet Sepahsalara, utworzony na początku marca, przez pół roku utrzymywał wobec Ententy „życzliwą neutralność”, jak pisał brytyjski generał Percy Sykes. 3 i 5 sierpnia wymienił z posłami Wielkiej Brytanii i Rosji, Charlesem Marlingiem i Etterem, noty o rozbudowie Perskiej Brygady Kozackiej na północy do 11 tysięcy ludzi i o utworzeniu równie licznej siły pod brytyjskimi oficerami na południu, przyszłych South Persia Rifles. Oba mocarstwa miały pożyczyć Persji na ich utrzymanie 200 tysięcy tomanów. Rząd obiecał przedstawić te ustalenia parlamentowi, ale Madżlis od listopada 1915 roku nie obradował.

Tymczasem na zachodzie kraju wojna obróciła się przeciw sprzymierzonym. Turcy odbili Kermanszah, a 10 sierpnia zajęli Hamadan. Rosjanie generała Nikołaja Baratowa cofnęli się na drogę do Kazwinu, a poselstwa w Teheranie liczyły się z ewakuacją. W tej sytuacji na czele rządu stanął polityk uchodzący za zwolennika współpracy z Wielką Brytanią.

Kim był Wosug od-Dole

Hasan Wosug, noszący tytuł Wosug od-Dole, pochodził z wpływowego rodu urzędników z Asztianu. Jego młodszym bratem był Ahmad Ghawam, późniejszy wielokrotny premier. W 1906 roku zasiadł w pierwszym parlamencie, wybranym po rewolucji konstytucyjnej, i był jego wiceprzewodniczącym. Jako minister spraw zagranicznych w 1911 roku należał do rządu, który przyjął rosyjskie ultimatum i wydalił z kraju amerykańskiego doradcę finansowego Morgana Shustera. W sierpniu 1914 roku ustąpił ze stanowiska, a w sierpniu 1915 roku wrócił do rządu jako minister finansów.

Nowy premier kontynuował politykę poprzednika. Sykes wspominał, że gabinet Wosuga utrzymał „życzliwą neutralność” wobec Wielkiej Brytanii. 12 września rosyjski poseł przesłał mu tekst sierpniowych ustaleń o siłach wojskowych, a w marcu 1917 roku rząd perski oficjalnie uznał South Persia Rifles. Gabinet podał się do dymisji pod koniec maja 1917 roku, a jego następcy cofnęli to uznanie. Wosug wrócił do władzy w sierpniu 1918 roku. Rok później zawarł z Wielką Brytanią układ, który przeciwnicy uważali za próbę podporządkowania Persji Londynowi. Oskarżany o przyjęcie brytyjskich pieniędzy, opuścił kraj, a układ nigdy nie wszedł w życie.