marzec

• 01

  • Początek rozszerzonej wojny podwodnejOd 1 marca 1916 niemieckie okręty podwodne mogły bez ostrzeżenia atakować uzbrojone statki handlowe Ententy. Statki pasażerskie miały być oszczędzane.
  • Początek wojny z sułtanem DarfuruNa początku marca 1916 gubernator Sudanu Reginald Wingate postanowił uderzyć na sułtana Darfuru Alego Dinara, który w 1915 roku stanął po stronie Turcji.
• 02

  • Rosjanie zdobywają BitlisNa początku marca 1916 rosyjska kolumna generała Abacjewa nocnym atakiem na bagnety, w śnieżycy, zdobyła Bitlis, bramę z Armenii ku Mezopotamii.
• 03

  • Tymczasowy podział KamerunuNa początku marca 1916 Londyn i Paryż uzgodniły tymczasowy podział zdobytego Kamerunu. Linia Picota oddała Francji niemal całą kolonię z Dualą.
• 04

  • Möwe wraca z pierwszego rejsu4 marca 1916 Niemcy ogłosili powrót rajdera Möwe z ponad dwumiesięcznego rejsu. Zatopił lub zdobył 15 statków, a jego miny zatopiły brytyjski pancernik.
  • Rosyjski desant pod Atiną4 marca 1916 rosyjscy płastuni wylądowali o świcie pod Atiną, na tyłach tureckiej pozycji nad Morzem Czarnym. Turcy uciekli, a droga na Rize stanęła otworem.
• 05

  • Kluczowe wydarzeniePoczątek ofensywy kilimandżarskiej5 marca 1916 z Longido ruszyła na południe 1 Dywizja gen. Stewarta. Miała obejść Kilimandżaro od zachodu i odciąć Niemcom drogę odwrotu.
  • Dymisja FarmanfarmyNa przełomie lutego i marca 1916 upadł rząd księcia Farmanfarmy, najbliższego przyjaciela Brytyjczyków w Teheranie. Przetrwał nieco ponad dwa miesiące.
  • Dymisja ministra spraw zagranicznych PersjiWraz z rządem Farmanfarmy w marcu 1916 odszedł szef perskiej dyplomacji Moszawer ol-Mamalek, a nie, jak podaje chronologia, Mohtaszam os-Saltane.
• 06

  • Newton Baker sekretarzem wojny USA6 marca 1916 Wilson ogłosił, że nowym sekretarzem wojny USA zostanie Newton Baker, były burmistrz Clevelandu, uważany za pacyfistę. Zastąpił L. Garrisona.
  • Sepahsalar premierem PersjiNa początku marca 1916 premierem Persji został Mohammad Wali Chan Tonekaboni, Sepahsalar, bohater rewolucji 1909 roku i zwolennik zgody z Rosją.
  • Sarem od-Dole ministrem spraw zagranicznych PersjiNa początku marca 1916 szefem perskiej dyplomacji został książę Akbar Mirza, Sarem od-Dole, wnuk szacha Naser ad-Dina, wykształcony w Anglii.
• 08

  • Klęska pod Dudżajlą8 marca 1916 Korpus Tygrysu po nocnym marszu zaatakował redutę Dudżajla pod Al-Kutem. Szturm się załamał, a garnizon Townshenda na próżno czekał na odsiecz.
• 09

  • Kluczowe wydarzenieNiemcy wypowiadają wojnę Portugalii9 marca 1916 niemiecki poseł Friedrich Rosen wręczył w Lizbonie notę, w której Niemcy uznały się za będące w stanie wojny z Portugalią.
• 10

  • Brytyjczycy zajmują Tavetę10 marca 1916 konnica południowoafrykańska wyparła Niemców z Tavety pod Kilimandżaro. Przygraniczna osada wróciła w ręce brytyjskie po półtora roku.
• 11

  • Początek walk pod Latema Nek11 marca 1916 wojska gen. Tighe'a zaatakowały od czoła Niemców na wzgórzach Latema i Reata za Tavetą. Dzienne szturmy odparto, nocą ruszył atak na bagnety.
  • Początek piątej bitwy nad Isonzo11 marca 1916 włoska artyleria otworzyła ogień na całym froncie nad Soczą. Cadorna zaczął ograniczoną ofensywę, by na prośbę Francji odciążyć Verdun.
• 12

  • Koniec walk pod Latema Nek12 marca 1916 o świcie Brytyjczycy zobaczyli swoich żołnierzy na grzbiecie Latemy. Niemcy w nocy opuścili przełęcz i cofnęli się ku Kahe.
  • Doniesienia o zajęciu KerenduWedług źródeł brytyjskich 12 marca 1916 Rosjanie zajęli Kerend na drodze z Kermanszahu do Bagdadu. Nie utrzymali go: w kwietniu bronili się tam Turcy.
  • Trzecia konferencja w Chantilly12 marca 1916 w Chantilly dowódcy sprzymierzonych postanowili, że wspólna ofensywa ruszy jak najszybciej, by ulżyć Verdun, a armia w Salonikach zostanie.
• 13

  • Brytyjczycy zajmują MoshiW dniach 13–14 marca 1916 konnica van Deventera doszła do Moshi, końcowej stacji kolei z Tangi. Miasto było puste, Niemcy cofnęli się na południe.
• 14

  • Brytyjczycy odzyskują As-Sallum14 marca 1916 wojska generała Peytona weszły bez walki do As-Sallum, a samochody pancerne księcia Westminsteru rozbiły uchodzące siły bractwa Sanusijja.
  • Dymisja Alfreda von TirpitzaW połowie marca 1916 wielki admirał Alfred von Tirpitz, twórca niemieckiej floty wojennej, odszedł z urzędu po przegranym sporze o wojnę podwodną.
• 15

  • Austro-Węgry zrywają stosunki z Portugalią15 marca 1916, sześć dni po niemieckim wypowiedzeniu wojny, Austro-Węgry zerwały stosunki dyplomatyczne z Portugalią. Ich poseł opuścił Lizbonę.
  • Kluczowe wydarzenieAustro-Węgry w stanie wojny z Portugalią15 marca 1916 Austro-Węgry poszły za Niemcami i zerwały z Portugalią. Odtąd oba kraje były w stanie wojny, choć według źródeł z epoki bez osobnej deklaracji.
  • Eduard von Capelle sekretarzem marynarki15 marca 1916 ogłoszono w Berlinie, że następcą Tirpitza w Urzędzie Marynarki Rzeszy zostaje admirał Eduard von Capelle, jego wieloletni współpracownik.
  • António José de Almeida premierem Portugalii15 marca 1916 ewolucjonista António José de Almeida stanął na czele wojennego rządu „Świętej Unii”. Afonso Costa został w nim ministrem finansów.
• 16

  • Wojska sudańskie wkraczają do Darfuru16 marca 1916 konne oddziały podpułkownika Kelly'ego wyruszyły z An-Nuhud ku granicy Darfuru. Do końca miesiąca zajęły studnie Umm Szanga i Dżabal al-Hilla.
  • Roques zastępuje Gallieniego16 marca 1916 ciężko chory Gallieni ustąpił z urzędu ministra wojny. Zastąpił go generał Pierre Roques, dowódca 1 Armii i stary przyjaciel Joffre'a.
  • Rosjanie zajmują Mamahatun16 marca 1916 rosyjski oddział oskrzydlający wkroczył do Mamahatunu na drodze z Erzurum do Erzincanu, biorąc według Allena i Muratowa 800 jeńców i pięć dział.
• 17

  • Koniec piątej bitwy nad IsonzoBrytyjska chronologia kończy piątą bitwę nad Isonzo 17 marca 1916. Tego wieczoru to Austriacy zaatakowali pod Tolminem i wzięli ponad 500 jeńców.
• 18

  • Początek bitwy nad jeziorem Narocz18 marca 1916 rosyjska 2 Armia uderzyła na Niemców nad jeziorem Narocz, by odciążyć Verdun. Pierwszego dnia straciła ponad 15 tysięcy ludzi i nic nie zdobyła.
• 19

  • Murray obejmuje dowództwo wszystkich wojsk w Egipcie19 marca 1916 gen. Archibald Murray przejął od gen. Johna Maxwella wszystkie wojska w Egipcie, które przyjęły nazwę Egipskich Sił Ekspedycyjnych.
• 20

  • Denys Cochin na czele francuskiej blokadyW marcu 1916 rząd Brianda postawił ministra stanu Denysa Cochina na czele komitetu blokady. Podsekretarzem do jej spraw Cochin został dopiero w grudniu.
• 21

  • Walki pod Kahe21 marca 1916 konnica van Deventera zajęła wzgórze i stację Kahe, a piechota Shepparda utknęła nad Soko Nassai. Nocą Lettow-Vorbeck się wycofał.
  • Niemcy wycofują się spod KilimandżaroW nocy z 21 na 22 marca 1916 Lettow-Vorbeck opuścił pozycje nad Ruvu i cofnął się wzdłuż kolei usambarskiej. Region Kilimandżaro przeszedł w ręce Brytyjczyków.
• 22

  • Yuan Shikai zrzeka się tronu22 marca 1916, po buncie południowych prowincji i odmowie poparcia przez własnych generałów, Yuan Shikai odwołał monarchię. Pozostał prezydentem Chin.
• 24

  • Kluczowe wydarzenieStorpedowanie statku Sussex24 marca 1916 UB-29 storpedował bez ostrzeżenia francuski prom pasażerski Sussex w kanale La Manche. Zginęło co najmniej 50 osób, ranni byli też Amerykanie.
• 28

  • Konferencja międzysojusznicza w Paryżu27–28 marca 1916 w Paryżu obradowali przedstawiciele ośmiu państw sprzymierzonych. Ogłosili jedność działań wojskowych, gospodarczych i dyplomatycznych.
• 29

  • Szuwajew zastępuje PoliwanowaPod koniec marca 1916 car Mikołaj II zdymisjonował ministra wojny Aleksieja Poliwanowa. Jego następcą został główny intendent armii Dmitrij Szuwajew.
  • Dymisja generała OkiPod koniec marca 1916 z powodu choroby odszedł japoński minister wojny Ichinosuke Oka. Za jego urzędowania Japonia przystąpiła do wojny i zdobyła Tsingtao.
• 30

  • Zatopienie statku szpitalnego Portugal30 marca 1916 niemiecki U-33 storpedował na Morzu Czarnym pod Rize rosyjski statek szpitalny Portugal. Zginęło od 85 do 115 osób, w tym pielęgniarki.
  • Ōshima ministrem wojny Japonii30 marca 1916 wiceminister generał Ken'ichi Ōshima został ministrem wojny Japonii. Urzędował do 1918 roku, także w rządzie Masatake Terauchiego.
• 31

  • Zestrzelenie sterowca L 15Wieczorem 31 marca 1916 działa przeciwlotnicze nad Tamizą trafiły sterowiec L 15. Spadł do morza u ujścia rzeki, a jego załoga trafiła do niewoli.