Wojna po wojnie 1919–1923

W skrócie

Na wschodzie Wielka Wojna nie skończyła się wraz z rozejmem: 14 lutego 1919 roku po raz pierwszy starły się regularne oddziały Wojska Polskiego i Armii Czerwonej. 16 lutego 1919 roku w Trewirze alianci nakazali Niemcom wstrzymać ataki na Polaków w Poznańskiem, a 28 czerwca w Wersalu Polska odzyskała Wielkopolskę i Pomorze. 17 lipca 1919 roku ustały walki z Ukraińcami i cała Galicja Wschodnia znalazła się w rękach polskich.

Wojnę z bolszewikami przesądził rok 1920: po wyprawie kijowskiej z 25 kwietnia front Tuchaczewskiego uderzył 4 lipca i zmusił Polaków do odwrotu, aż 16 sierpnia grupa Piłsudskiego ruszyła znad Wieprza na tyły armii sowieckich nacierających na Warszawę. Pokój podpisany w Rydze 18 marca 1921 roku zakończył wojnę i wyznaczył wschodnią granicę Polski. O Górny Śląsk zdecydowały plebiscyt z 20 marca 1921 roku i trzy powstania, a 20 października 1921 roku Rada Ambasadorów dała Polsce 29 procent obszaru i większość kopalń i hut.

W Rosji wojna domowa skończyła się klęską białych: 7 lutego 1920 roku bolszewicy rozstrzelali admirała Kołczaka, a 14 listopada ostatnie statki białych opuściły Sewastopol. 6 grudnia 1921 roku Irlandia podpisała traktat, który czynił ją dominium, a 9 września 1922 roku turecka kawaleria wjechała do Smyrny. Wątek zamyka 15 marca 1923 roku: Rada Ambasadorów uznała wschodnie granice Polski z Rosją i Litwą oraz polską suwerenność nad Galicją Wschodnią i Wileńszczyzną.