Oś czasu
(2624)1916
wrzesień
- 01
- Kluczowe wydarzenieBułgaria wypowiada wojnę Rumunii1 września 1916 Bułgaria wypowiedziała wojnę Rumunii, by odzyskać Dobrudżę utraconą w 1913 roku. Car Ferdynand wzywał do walki z „podstępnym sąsiadem”.
- Rumuni pod Sybinem1 września 1916 rumuńskie oddziały stały kilka kilometrów od niemal bezbronnego Sybina, a mieszczanie proponowali poddanie miasta. Rumuni nie weszli do niego.
- Rosyjsko-brytyjskie porozumienie o Azji Mniejszej1 września 1916 ambasador Rosji w Londynie potwierdził w nocie do Greya brytyjsko-rosyjski układ o podziale azjatyckiej Turcji. Zgłosił jedno zastrzeżenie.
- Wejście w życie poboru w Nowej Zelandii1 września 1916 gubernator Nowej Zelandii ogłosił zapis do rezerwy sił ekspedycyjnych. Ustawa o służbie wojskowej zaczęła działać w praktyce.
- Alianci przejmują niemieckie statki w Pireusie1 września 1916 eskadra Ententy stanęła pod Salaminą i zajęła niemieckie i austriackie statki w Pireusie. Nazajutrz posłowie zażądali kontroli telegrafów.
- 02
- Państwa centralne wkraczają do DobrudżyW nocy z 1 na 2 września 1916 bułgarska 3 Armia Toszewa przekroczyła granicę Dobrudży na całej długości i rozdzieliła rumuńskie garnizony.
- Kluczowe wydarzenieNalot sterowców i zestrzelenie SL 11W nocy z 2 na 3 września 1916 na Londyn ruszyło 16 sterowców. Porucznik Leefe Robinson zestrzelił nad Cuffley SL 11, a reszta wyprawy się załamała.
- 03
- Kluczowe wydarzeniePoczątek bitwy pod Guillemont3 września 1916 Brytyjczycy i Irlandczycy w niespełna trzy godziny zdobyli nad Sommą Guillemont, o które od końca lipca walczono bez skutku.
- Koniec bitwy o las Delville3 września 1916 skończyła się według brytyjskiego nazewnictwa bitwa o las Delville. Natarcie na wschodni skraj lasu, wsparte atakiem na Ginchy, się nie udało.
- Koniec bitwy o grzbiet Pozières3 września 1916 Australijczycy po raz ostatni zaatakowali farmę Mouquet. Zajęli ją na kilka godzin, ale utrzymali tylko odcinek okopu na grzbiecie.
- 04
- Brytyjczycy zajmują Dar es Salaam4 września 1916 Dar es Salaam, stolica Niemieckiej Afryki Wschodniej, poddało się bez walki brytyjskiej eskadrze i kolumnom, które nadeszły z Bagamoyo.
- Rumuni zajmują Orszowę4 września 1916 Austriacy opuścili zachodni brzeg Cerny, a rumuńska 1 Dywizja generała Dragaliny zajęła Orszowę nad Dunajem, przełamawszy obronę 1 września.
- 06
- Bułgarzy zdobywają Tutrakan6 września 1916 skapitulowała rumuńska twierdza Turtucaia (Tutrakan). Komendant uciekł przez Dunaj, a do niewoli trafiło około 28 tysięcy żołnierzy.
- Koniec bitwy pod Guillemont6 września 1916 skończyła się bitwa pod Guillemont. Brytyjczycy zdobyli farmę Falfemont i las Leuze, połączyli się z Francuzami, ale nie wzięli Ginchy.
- 07
- Walka pod Kisaki7–8 września 1916 dwie kolumny Smutsa uderzyły osobno na Niemców pod Kisaki, na południe od gór Uluguru. Obie odparto, a pościg za Lettow-Vorbeckiem utknął.
- Brytyjczycy zajmują Kilwę7 września 1916 brytyjskie okręty wysadziły wojsko w Kilwa Kisiwani i Kilwa Kivinje na południe od Dar es Salaam. Oba porty zajęto prawie bez walki.
- 11
- Dymisja Zaimisa11 września 1916 premier Grecji Aleksandros Zaimis podał się do dymisji. Rozmowy o przystąpieniu do wojny utknęły, a nacisk Francji na Ateny wciąż rósł.
- Kapitulacja greckiego IV Korpusu w Kawali11 września 1916 grecki IV Korpus, otoczony w Kawali, oddał się w ręce Niemców, by nie trafić do bułgarskiej niewoli. Następnego dnia Bułgarzy zajęli miasto.
- 15
- Kluczowe wydarzeniePoczątek bitwy pod Flers-Courcelette15 września 1916 nad Sommą do boju po raz pierwszy weszły czołgi. Brytyjczycy zdobyli Flers, Martinpuich i High Wood, a Kanadyjczycy wieczorem Courcelette.
- Współpraca lotnictwa z czołgami15 września 1916 lotnicy RFC śledzili nad Sommą pierwsze czołgi w boju. Od nich pochodził słynny meldunek o czołgu jadącym główną ulicą Flers.
- 17
- Brytyjczycy zajmują Lindi17 września 1916 brytyjskie okręty wysadziły w Lindi indyjski 40 Pułk Pasztunów. Wkrótce całe wybrzeże Niemieckiej Afryki Wschodniej było w rękach Brytyjczyków.
- Alianci odbijają Florinę17 września 1916 Francuzi i Rosjanie weszli do Floriny, zajętej miesiąc wcześniej przez Bułgarów. Drogę otworzyło im zwycięstwo Serbów pod Gorniczewem.
- 19
- Belgowie zajmują Taborę19 września 1916 belgijskie wojska kolonialne weszły do Tabory, opuszczonej nocą przez Niemców. Idący na miasto Brytyjczycy dowiedzieli się o tym po 6 dniach.
- Blokada wybrzeża Macedonii greckiejWe wrześniu 1916 sprzymierzeni ogłosili blokadę greckiego wybrzeża od Strumy po Mestę, zajętego przez Bułgarów. Objęła też Kawalę i jej zatokę.
- 22
- Koniec bitwy pod Flers-Courcelette22 września 1916 skończyła się bitwa pod Flers-Courcelette. Po tygodniu walk w deszczu i błocie Brytyjczycy szykowali natarcie na Morval i Thiepval.
- Arabowie zdobywają Taif22 września 1916 po trzech miesiącach oblężenia turecki garnizon At-Ta'ifu poddał się emirowi Abd Allahowi. Do niewoli trafił gubernator Hidżazu Ghalib Pasza.
- 25
- Kluczowe wydarzeniePoczątek bitwy pod Morval25 września 1916 brytyjska 4 Armia uderzyła nad Sommą w samo południe i w trzy godziny zdobyła Morval i Lesbœufs. Pod Gueudecourt atak się załamał.
- Wenizelos opuszcza AtenyW nocy z 24 na 25 września 1916 Elefterios Wenizelos i admirał Kunduriotis potajemnie odpłynęli z Aten na Kretę, by stanąć na czele ruchu Obrony Narodowej.
- 26
- Kluczowe wydarzeniePoczątek bitwy o grzbiet Thiepval26 września 1916 Armia Rezerwowa uderzyła nad Sommą na grzbiet Thiepval. 18 Dywizja wdarła się do wsi Thiepval, a 11 Dywizja zdobyła wreszcie farmę Mouquet.
- Początek bitwy pod Sybinem26 września 1916 niemiecka 9 Armia uderzyła na Rumunów pod Sybinem, a Alpenkorps zszedł z gór na drogę w przełęczy Czerwonej Wieży na tyłach Rumunów.
- Rząd tymczasowy Wenizelosa na Krecie26 września 1916 Wenizelos i admirał Kunduriotis wylądowali na Krecie i utworzyli w Chanii rząd tymczasowy, przeciwny rządowi w Atenach.
- 28
- Koniec bitwy pod Morval28 września 1916 wygasła bitwa pod Morval. Brytyjczycy utrzymali zdobyte wsie i przekazywali Francuzom część frontu, ale na dalsze natarcie zabrakło sił.
- Koniec bitwy o grzbiet Thiepval28 września 1916 Brytyjczycy wdarli się do reduty Schwaben nad Thiepval. Część reduty Niemcy utrzymali jednak aż do połowy października.