Pierwsze zwycięstwo Richthofena

17 września 1916 roku rano nowo utworzona niemiecka eskadra myśliwska Jagdstaffel 2 po raz pierwszy poleciała do walki jako zwarta jednostka. Prowadził ją jej dowódca, kapitan Oswald Boelcke, najskuteczniejszy wtedy lotnik myśliwski świata. Nad okolicami Cambrai jeden z jego młodych pilotów, porucznik Manfred von Richthofen, zestrzelił brytyjski dwumiejscowy samolot. Było to pierwsze uznane zwycięstwo lotnika, który półtora roku później miał ich na koncie 80, najwięcej spośród wszystkich pilotów I wojny światowej.

Richthofen miał 24 lata i za sobą nietypową drogę do lotnictwa. Urodził się w 1892 roku w Kleinburgu pod Wrocławiem, dziś osiedlu Borek, a dzieciństwo spędził w Świdnicy. Służył w 1 Pułku Ułanów, w szwadronie stacjonującym w Ostrowie, dziś Ostrowie Wielkopolskim, i w pierwszych dniach wojny jeździł na patrole po zajmowanej przez Niemców okolicy Kalisza. W wojnie okopowej kawaleria okazała się niepotrzebna, więc w maju 1915 roku przeszedł do lotnictwa. Jako obserwator latał nad Galicją w czasie ofensywy, która zaczęła się przełamaniem pod Gorlicami, potem na froncie zachodnim. Jesienią 1915 roku przypadkowo poznał w pociągu Boelckego i postanowił zostać pilotem. Latem 1916 roku bombardował rosyjskie pozycje i stacje kolejowe na Wołyniu, w okolicach Kowla. Tam w sierpniu odwiedził go Boelcke, który dostał zadanie zorganizowania jednej z pierwszych eskadr myśliwskich i sam dobierał sobie pilotów. Zaproponował Richthofenowi, by poszedł z nim nad Sommę.

Nad Sommą panowało wtedy lotnictwo brytyjskie, ale Niemcy szykowali odpowiedź. Eskadrę Boelckego utworzono pod koniec sierpnia, a nowe dwupłatowce Albatros D.I i D.II z dwoma karabinami strzelającymi przez śmigło dotarły dopiero 16 września. Następnego ranka Boelcke poprowadził pięciu pilotów w zwartym szyku. Według brytyjskiej historii oficjalnej lotnictwa, The War in the Air, w tym samym czasie osiem samolotów B.E. z 12 Dywizjonu leciało zbombardować stację kolejową w Marcoing, osłaniane przez sześć dwumiejscowych F.E.2b z 11 Dywizjonu. Brytyjczycy zrzucili bomby i podpalili stację, ale nad celem dopadli ich Niemcy. Cztery samoloty eskorty i dwa bombowce zostały zestrzelone.

Richthofen zaatakował jeden z F.E.2b, pilotowany przez podporucznika Lionela Morrisa, z obserwatorem Tomem Reesem. Jak pisał w swoich wspomnieniach, przeciwnik długo kluczył, aż w końcu poleciał prosto, a wtedy Richthofen podszedł tak blisko, że bał się zderzenia, i oddał krótką serię. Śmigło brytyjskiego samolotu stanęło. Morris, ciężko ranny, wylądował w pobliżu Villers-Plouich, obok jednego z niemieckich lotnisk. Richthofen z emocji wylądował tuż obok, omal nie rozbijając własnej maszyny. Rees już nie żył, a Morris zmarł w drodze do szpitala. Według wspomnień Richthofena na grobie poległych położył kamień. Na pamiątkę zwycięstwa zamówił u berlińskiego jubilera srebrny puchar z datą i typem zestrzelonego samolotu i robił tak potem po każdym kolejnym, aż do sześćdziesiątego.

Wieczorem okazało się, że każdy z pięciu pilotów Boelckego zestrzelił tego dnia jeden samolot, a dla wszystkich poza dowódcą było to pierwsze zwycięstwo nad lotnikami brytyjskimi. Brytyjska historia oficjalna przyznaje, że był to wynik niezwykły, osiągnięty na maszynach dostarczonych poprzedniego wieczoru, i że od razu dał eskadrze Boelckego prestiż. W kolejnych tygodniach nowe niemieckie eskadry myśliwskie zaczęły odbierać Brytyjczykom przewagę w powietrzu nad Sommą.