Śmierć Maxa Immelmanna

18 czerwca 1916 roku wieczorem nad okolicami Lens w północnej Francji zginął porucznik Max Immelmann, najsłynniejszy obok Oswalda Boelckego niemiecki lotnik myśliwski. Jego jednopłatowiec Fokker E.III rozpadł się w powietrzu w walce z brytyjskimi samolotami i runął na ziemię. Immelmann miał 25 lat i 15 uznanych zwycięstw (część opracowań liczy ich 17).

Pochodził z Drezna, gdzie urodził się 21 września 1890 roku. Przed wojną przeszedł szkołę kadetów, ale porzucił wojsko dla studiów inżynierskich, a w 1914 roku wrócił do armii i został pilotem. Latem 1915 roku w oddziale lotniczym pod Douai dostał jeden z pierwszych jednopłatowców Fokkera z karabinem strzelającym przez śmigło i 1 sierpnia odniósł pierwsze zwycięstwo, otwierając okres nazwany przez Brytyjczyków „plagą Fokkerów”. Niemiecka prasa nazwała go „orłem z Lille”, a jego rywalizacja z Boelckem na liczbę zestrzeleń stała się sprawą publiczną. W styczniu 1916 roku obaj jako pierwsi lotnicy dostali order Pour le Mérite. Wiosną tego roku przewaga Fokkerów dobiegła jednak końca, a Immelmann walczył z coraz lepszymi samolotami brytyjskimi.

Według brytyjskiej historii oficjalnej lotnictwa, The War in the Air, około dziewiątej wieczorem nad Annay, na północny wschód od Lens, podporucznik George McCubbin z 25 Dywizjonu Royal Flying Corps, lecący dwumiejscowym F.E.2b ze strzelcem, kapralem Jamesem Wallerem, zauważył trzy Fokkery. Dwa z nich zaatakowały inny samolot dywizjonu. McCubbin dopadł je od tyłu, a Waller oddał celną serię do jednego z nich, który rozpadł się w powietrzu. Brytyjczycy dowiedzieli się dopiero po kilku dniach, że był to Immelmann. Tego dnia dywizjon stracił dwa samoloty, w tym ten, który zaatakowały Fokkery i który musiał lądować za niemieckimi liniami. McCubbin został ranny w ramię. Dostał potem order DSO, a Waller medal DCM.

Niemcy nie uznali tej wersji. Brat lotnika i część kolegów uważali, że zawiódł synchronizator i Immelmann przestrzelił własne śmigło, co zdarzało się wtedy w Fokkerach. Taka awaria przytrafiła mu się już wcześniej. Według innej wersji samolot trafiła własna artyleria przeciwlotnicza. Spór nigdy nie został rozstrzygnięty. Dla niemieckiej opinii publicznej była to strata ogromna. Immelmann dostał uroczysty pogrzeb w rodzinnym Dreźnie, a według brytyjskich relacji jeden z pilotów 25 Dywizjonu zrzucił nad niemieckim lotniskiem wieniec dla „dzielnego i rycerskiego przeciwnika”.

Śmierć Immelmanna miała natychmiastowe skutki. Cesarz nie chciał ryzykować utraty drugiego bohatera narodowego i zakazał Boelckemu lotów bojowych. Wysłany w podróż inspekcyjną, Boelcke spisał w tym czasie swoje zasady walki powietrznej i przygotował plan tworzenia osobnych eskadr myśliwskich, które jesienią 1916 roku odmieniły wojnę w powietrzu. Imię Immelmanna przetrwało w nazwie manewru, zawrotu łączącego wznoszenie ze zmianą kierunku, który mu przypisywano.