Wojska osmańskie odbijają Kasr-e Szirin

Brytyjska chronologia wojny notuje pod 20 czerwca 1916 roku, że wojska tureckie zajęły Kasr-e Szirin, przygraniczne miasto w zachodniej Persji. Tę datę trzeba traktować jako przybliżoną. Według historii wojen kaukaskich W.E.D. Allena i Pawła Muratowa korpus generała Nikołaja Baratowa zaczął się wycofywać z Kasr-e Szirin już 6 czerwca, a XIII Korpus osmański dwa dni później przekroczył granicę perską. Generał Jewgienij Masłowski ze sztabu rosyjskiej Armii Kaukaskiej datuje wejście Turków do Persji na 26 maja według kalendarza juliańskiego, czyli na 8 czerwca. Brytyjska historia oficjalna kampanii mezopotamskiej odnotowuje, że w połowie czerwca w Londynie wiedziano już o odwrocie Baratowa do Kerendu. Turcy mogli więc wejść do opuszczonego miasta już w pierwszej połowie czerwca. Dokładnego dnia źródła nie podają.

Kasr-e Szirin przechodziło z rąk do rąk po raz trzeci w ciągu pół roku. Leżało u wylotu głównego przejścia przez góry Zagros, na drodze z Bagdadu przez Chanakin do Kermanszahu i Teheranu. W grudniu 1915 roku zajęli je Turcy, by stąd wspierać perskich nacjonalistów i Niemców, a w maju 1916 roku wkroczyła tu kawaleria Baratowa, która przyszła na odsiecz Al-Kutowi, gdy było już za późno. Teraz, po nieudanym ataku Rosjan na Chanakin i skupieniu pod nim całego XIII Korpusu pułkownika Alego Ihsana Beja, miasto znów stało się bazą wypadową wyprawy w głąb Persji.

Według Allena i Muratowa główne siły tureckie, 2 Dywizja, szły z Kasr-e Szirin główną drogą, która była wtedy marnym szlakiem karawanowym. Inne oddziały, z konnymi nieregularnymi, zbliżały się do Kerendu od północy oraz od południa, z okolic Mandali. Jeszcze dalej na północy trzy bataliony z tysiącem jeźdźców i ośmioma działami przekroczyły granicę od strony Sulejmanii, a Masłowski pisze o zbiorczej dywizji tureckiej, która stamtąd ruszyła na Senne, dzisiejszy Sanandadż. Ali Ihsan chciał wykorzystać przewagę liczebną i okrążyć Rosjan. Posuwał się jednak powoli, bo jego żołnierze cierpieli od upału i złej wody tak samo jak przeciwnicy.

Baratow zatrzymał się na wysokim płaskowyżu pod Kerendem, około 1575 metrów nad poziomem morza, gdzie było chłodniej i zdrowiej niż na granicznej nizinie. Ściągnął z Kermanszahu dwa pułki kozackie z odwodu i według Allena i Muratowa miał do obrony 2500 piechurów, 2 tysiące dragonów, 2 tysiące Kozaków, dwanaście dział górskich i dwie haubice. Generał Percy Lake, brytyjski dowódca w Mezopotamii, nie mógł mu pomóc. Jego wojska nad Tygrysem były wyczerpane chorobami i upałem, a Londyn zgodził się, by na razie nie atakował.

Turcy uderzyli na Kerend dopiero 28 czerwca. Obrona trzymała się przez cały dzień, ale po obejściu prawego skrzydła Baratow w nocy się wycofał, a w nocy z 30 czerwca na 1 lipca opuścił Kermanszah, który nazajutrz zajęli Turcy. Za nimi wrócili perscy nacjonaliści. Według Encyclopaedia Iranica w lipcu 1916 roku na zajętych przez Turków ziemiach powstał znów tymczasowy rząd z Nezamem os-Saltane na czele. W sierpniu wojska osmańskie doszły do Hamadanu. Kasr-e Szirin pozostało w ich rękach do wiosny 1917 roku, gdy po upadku Bagdadu Turcy musieli się wycofać z Persji.