Royal Flying Corps w I wojnie światowej

Royal Flying Corps (RFC) było lotnictwem brytyjskiej armii lądowej od 1912 do 1918 roku. W sierpniu 1914 roku poleciało do Francji za Brytyjskim Korpusem Ekspedycyjnym i od pierwszych tygodni dostarczało mu meldunków z rozpoznania. W kolejnych latach wyrosło na wielką siłę, która walczyła o panowanie w powietrzu nad frontem zachodnim, latała w Palestynie i we Włoszech i broniła Wielkiej Brytanii przed nalotami. 1 kwietnia 1918 roku połączono je z lotnictwem marynarki w Royal Air Force.

Narodziny i 1914 rok

Korpus powołał królewski dekret (royal warrant) z 13 kwietnia 1912 roku, a miesiąc później, 13 maja, Batalion Lotniczy Królewskich Inżynierów stał się jego Skrzydłem Wojskowym. Początki były skromne: według Muzeum RAF w maju 1912 roku latać umiało tylko ośmiu oficerów marynarki i 11 oficerów armii. Skrzydło Morskie korpusu odłączyło się 1 lipca 1914 roku jako Royal Naval Air Service (RNAS) i odtąd było osobnym lotnictwem floty.

W chwili wybuchu wojny Skrzydło Wojskowe miało według zestawień 147 oficerów, 1097 szeregowych i 179 samolotów, a dowodził nim generał brygady David Henderson. 13 sierpnia samoloty 2, 3 i 4 Eskadry przeleciały z Dover do Francji i wylądowały pod Amiens, a kilka dni później dołączyła 5 Eskadra.

W czasie odwrotu spod Mons lotnicy śledzili kolumny niemieckiej 1 Armii, a we wrześniu wypatrzyli zmianę kierunku jej marszu, co pomogło wygrać bitwę nad Marną. Marszałek John French chwalił ich w raporcie z 7 września. Nad Aisne obserwatorzy RFC po raz pierwszy kierowali przez radio ogniem artylerii, co stało się jednym z głównych zadań lotnictwa.

Trenchard i Fokkery (1915–1916)

Od sierpnia 1915 do stycznia 1918 roku korpusem we Francji dowodził generał Hugh Trenchard. Był przekonany, że lotnictwo musi walczyć o przewagę w powietrzu, a nie tylko prowadzić rozpoznanie, i wymagał nieustannej ofensywy nad niemiecką stroną frontu. Mógł liczyć na poparcie naczelnego wodza, Douglasa Haiga. Jesienią 1915 roku zaczęła się jednak „plaga Fokkerów”: niemieckie jednopłatowce z karabinem strzelającym przez śmigło spadały na powolne brytyjskie samoloty rozpoznawcze. 14 stycznia 1916 roku dowództwo RFC nakazało, by każdy z nich leciał w eskorcie co najmniej trzech innych maszyn. Przewagę odebrały Niemcom nowe myśliwce, wśród nich brytyjskie DH.2 i F.E.2b, które wiosną 1916 roku zmieniły układ sił.

Latem 1916 roku, w czasie bitwy nad Sommą, alianci panowali w powietrzu. RFC wciąż brakowało dwunastu dywizjonów, więc marynarka oddała mu do połowy września 62 Sopwithy. 1 lipca lotnicy po raz pierwszy na dużą skalę prowadzili patrole kontaktowe, śledząc z bliska, dokąd doszła nacierająca piechota. Jesienią przewagę odzyskali Niemcy, gdy ich nowe eskadry myśliwskie dostały Albatrosy z dwoma karabinami maszynowymi.

Część korpusu walczyła nad samą Anglią. W lutym 1916 roku obronę przeciwlotniczą kraju przejęła od marynarki armia, a do grudnia RFC miało 11 dywizjonów obrony kraju, polujących nocą na sterowce. W nocy z 2 na 3 września porucznik William Leefe Robinson z 39 Dywizjonu zapalił nad Cuffley sterowiec SL 11, pierwszy zniszczony nad brytyjskim lądem, i dostał Krzyż Wiktorii.

Krwawy kwiecień i Gothy (1917)

Najcięższy był dla RFC krwawy kwiecień 1917 roku. Nad Arras korpus miał 25 dywizjonów i 365 sprawnych samolotów, więcej niż przeciwnik, ale niemieckie eskadry myśliwskie na Albatrosach, wśród nich eskadra Manfreda von Richthofena, zestrzeliły według różnych zestawień od 245 do 275 brytyjskich maszyn. Około 211 lotników zginęło lub zaginęło, a 108 trafiło do niewoli. W całym 1917 roku RFC straciło 2094 lotników zabitych lub zaginionych. Od maja na front docierały lepsze samoloty, jak S.E.5 i Bristol Fighter, a w listopadzie pod Cambrai myśliwce wypadały z chmur, by z niskiego pułapu atakować niemieckie oddziały i baterie, płacąc za to dużymi stratami.

W tym samym roku korpus musiał bronić Londynu przed samolotami. Po dziennym nalocie Goth z 13 czerwca Niemcy przeszli jesienią do nalotów nocnych, wobec których obrona była niemal bezradna: 4 września wystartowało osiemnastu pilotów RFC, a tylko dwóch zdołało na chwilę dostrzec bombowiec. Lotnicy korpusu pracowali też daleko od Francji. W Palestynie na początku marca zameldowali, że Turcy opuszczają umocnioną pozycję pod Szallal, a jesienią 1917 roku dwie eskadry poszły z wojskami brytyjskimi do Włoch.

Koniec: Royal Air Force (1918)

Naloty na Londyn przesądziły o losie korpusu. Generał Jan Smuts w raporcie z 17 sierpnia 1917 roku zalecił utworzenie odrębnej służby lotniczej, równorzędnej z armią i marynarką, bo dwie rywalizujące formacje marnowały ludzi i sprzęt. 29 listopada ustawa o siłach powietrznych dostała sankcję królewską, a 3 stycznia 1918 roku zaczęło działać Ministerstwo Lotnictwa. Trenchard został szefem sztabu lotnictwa, a RFC we Francji przejął od stycznia generał major John Salmond.

Pod koniec marca 1918 roku RFC liczyło około 150 dywizjonów. Ostatnie dni przeżyło w ogniu wielkiej ofensywy niemieckiej, gdy lotnicy bez przerwy atakowali nacierające kolumny. 1 kwietnia 1918 roku RFC i RNAS połączyły się w Royal Air Force, samodzielne siły powietrzne obok armii i floty. Eskadry latały dalej z tych samych lotnisk, tymi samymi maszynami, a nowe siły w chwili zawieszenia broni były największym lotnictwem wojskowym świata.