Zniesienie blokady Kamerunu

29 lutego 1916 roku alianci znieśli blokadę morską wybrzeża Kamerunu Niemieckiego. Według brytyjskiej oficjalnej historii wojny na morzu (Newbolt, Naval Operations) zrobił to tego dnia francuski komandor Carré, starszy oficer marynarki sił blokady. Historia oficjalna kampanii lądowej (Moberly, Togoland and the Cameroons) podaje, że blokadę ostatecznie zniesiono 1 marca, a na jednym odcinku wybrzeża przestała obowiązywać już 11 stycznia. Źródła różnią się więc o jeden dzień.

Blokada spełniła zadanie

Blokadę ogłoszono w kwietniu 1915 roku, by odciąć niemieckie wojska w głębi kolonii od zaopatrzenia przemycanego przez neutralną Gwineę Hiszpańską. Brytyjskie i francuskie okręty, uzbrojone statki i łodzie pilnowały wybrzeża, szlaków handlowych i ujść rzek. Flotylle rzeczne patrolowały Sanagę, Lokundje, Nyong i Campo. Newbolt podkreśla zwłaszcza patrol na Campo: Niemcy utrzymywali regularną drogę zaopatrzenia z przybrzeżnych miejscowości hiszpańskiego Muni do Jaunde i dopiero kontrola rzeki ją przecięła. W styczniu 1916 roku alianckie jednostki stoczyły ostatnie drobne potyczki z Niemcami: kanonierka Dwarf 1 stycznia, a łodzie Alligator i Wuri z flotylli na rzece Nyong 4 i 8 stycznia.

W lutym pracy marynarzom nie ubyło. Od 10 lutego do Campo, nadmorskiej miejscowości przy granicy z Muni, napływały tłumy afrykańskich uchodźców, których trzeba było wyżywić. Według Moberly’ego przez brytyjski obóz marynarki przeszło ich w sumie 21 tysięcy. Okręty sprawdzały też każdy statek wychodzący z Baty, głównego portu Muni, by upewnić się, że wiezie internowanych z dokumentami i hiszpańską eskortą. Po tym, jak niemieckie wojska przeszły do Gwinei Hiszpańskiej, a 18 lutego skapitulowała Mora, blokada nie miała już przeciw komu działać. Generał Charles Dobell w końcowym raporcie pisał, że bez pomocy alianckich marynarek „na morzu, w zatokach i na lądzie” wojska lądowe nie wykonałyby swojego zadania.

Podział zdobytej kolonii

Koniec walk otworzył sprawę przyszłości Kamerunu. Na początku marca 1916 roku w Londynie dyplomaci obu państw wyznaczyli na mapie tymczasową linię podziału, od nazwiska francuskiego dyplomaty nazywaną linią Picota. Według Newbolta konwencję o zarządzie zdobytym terytorium podpisano 29 marca. Francja przejęła administrację niemal całej kolonii, z Dualą i większą częścią centralnego płaskowyżu. Wielkiej Brytanii przypadł wąski pas wzdłuż granicy z Nigerią, z górą Kamerun, Bueą i Victorią, około jednej piątej obszaru. Podział miał być tymczasowy i nie przesądzać o ostatecznym rozstrzygnięciu, ale w 1919 roku stał się podstawą granicy między późniejszym Kamerunem Francuskim a Kamerunem Brytyjskim. W połowie marca zaczęło się rozwiązywanie alianckiego korpusu ekspedycyjnego Dobella.