Brytyjska blokada Kamerunu

O północy z 23 na 24 kwietnia 1915 roku zaczęła obowiązywać formalna blokada morska wybrzeża Kamerunu Niemieckiego. Ogłoszono ją na polecenie rządów w Londynie i Paryżu. Objęła prawie całe wybrzeże kolonii, z wyjątkiem ujścia rzeki Kamerun, gdzie leżała zajęta przez aliantów Duala, wcześniej ogłoszona portem otwartym, oraz skrawka wybrzeża na południe od hiszpańskiego Muni.

Przemyt przez Muni

Od upadku Duali we wrześniu 1914 roku niemieckie wojska w Kamerunie nie miały własnego portu. Zaopatrzenie docierało jednak do nich przez sąsiednią Gwineę Hiszpańską, neutralną kolonię, w skład której wchodziły kontynentalne Muni (dziś Mbini) i wyspa Fernando Po (dziś Bioko). Według brytyjskiej oficjalnej historii kampanii niemieccy agenci, przy pomocy sympatyków na Fernando Po i w Muni, zorganizowali stamtąd regularną łączność i konwoje do Kamerunu. Już w listopadzie 1914 roku alianci wiedzieli, że Niemcy dostają tą drogą zapasy, a w grudniu, że przez Muni przechodzą skrzynie, najpewniej z amunicją.

Komandor Cyril Fuller, dowodzący alianckimi siłami morskimi u wybrzeży Kamerunu, już 24 listopada 1914 roku zalecił Admiralicji ogłoszenie blokady, ale Admiralicja się wtedy na to nie zgodziła. Generał Charles Dobell, dowódca alianckiej wyprawy, zaproponował więc mianowanie brytyjskiego konsula w Bata, głównym porcie Muni, by obserwował ruch towarów. Kanonierki i uzbrojone mniejsze jednostki patrolowały wybrzeże, a flotylle łodzi pilnowały ujść rzek, którymi przemycano towary w głąb kraju.

Blokada na morzu i na lądzie

Formalna blokada pozwalała zatrzymywać i zajmować każdy statek, który próbował dotrzeć do blokowanego wybrzeża, także pod neutralną banderą. Brytyjska oficjalna historia uznaje, że była w pełni uzasadniona: po jej ogłoszeniu alianci znajdowali w zdobytych niemieckich listach i innych dokumentach dowody, że zatrzymane ładunki rzeczywiście przeznaczone były dla Kamerunu. Wiosną i latem 1915 roku siły blokady wzmocniono. Wiosną uzbrojono dwa statki linii Elder Dempster, Lagos i Uromi, w maju z Francji przypłynął uzbrojony trawler Vauban, a w czerwcu z Anglii stary krążownik HMS Sirius i slup HMS Rinaldo. Pod koniec czerwca blokadę i patrole prowadziło kilka brytyjskich i francuskich okrętów, w tym francuskie Friant i Surprise, uzbrojone statki i wiele mniejszych jednostek.

Blokadę ogłoszono w czasie, gdy alianci po raz pierwszy maszerowali na Jaunde. Gdy w czerwcu marsz się załamał, Dobell uznał, że zamiast kosztownego natarcia w głąb kraju lepiej zmusić Niemców do kapitulacji, odcinając im dostawy żywności, które szły przez Muni. War Office się na to zgodziło. Blokada morska nie zamykała jednak lądowej granicy z Muni. Gdy w lutym 1916 roku Kamerun upadł, resztki niemieckich wojsk, razem z tysiącami afrykańskich żołnierzy i ich rodzin, przeszły właśnie do Muni, gdzie zostały internowane. 1 marca 1916 roku alianci znieśli blokadę wybrzeża.