TheGreatWar.pl
← Oś czasu

Dymisja Motono

Kategoria:
Polityka
Front:
Azja i Pacyfik
Data:
23 kwietnia 1918
Autor:
Łukasz Skowroń
Tagi:
Japonia, Rosja, Stany Zjednoczone

23 kwietnia 1918 roku wicehrabia Ichirō Motono ustąpił z urzędu ministra spraw zagranicznych Japonii, który sprawował od listopada 1916 roku w rządzie marszałka Masatake Terauchiego. Tego samego dnia jego następcą został baron Shinpei Gotō. Tak podają japońskie spisy ministrów i dziennik urzędowy, a brytyjska chronologia wojny datuje dymisję na 21, a nominację na 22 kwietnia. Oficjalnym powodem była choroba. 56-letni Motono cierpiał na raka żołądka i nie był już w stanie kierować resortem.

W tle był jednak przegrany spór o Syberię. Po rewolucji bolszewickiej i rozejmie na froncie wschodnim Wielka Brytania i Francja namawiały Japonię, by wysłała wojska na rosyjski Daleki Wschód, odtworzyła front przeciw Niemcom i zabezpieczyła ogromne składy sprzętu wojennego we Władywostoku. Motono, przez dziesięć lat ambasador w Rosji, należał do najgorętszych zwolenników takiej interwencji, i to nawet bez zgody Stanów Zjednoczonych. Podobnie myśleli sztab generalny i minister spraw wewnętrznych Gotō. Przeciw byli przywódca partii Seiyūkai Takashi Hara i część członków utworzonej w 1917 roku Tymczasowej Rady do spraw Polityki Zagranicznej, a ostrożny był także wpływowy genrō, marszałek Aritomo Yamagata. Uważali oni, że Japonia może wysłać wojska tylko w porozumieniu z Waszyngtonem, a prezydent Woodrow Wilson był wtedy interwencji przeciwny. Wiosną rada odrzuciła plan samodzielnej wyprawy. Gdy 5 kwietnia japońscy i brytyjscy marynarze wylądowali we Władywostoku, była to tylko ograniczona akcja dla ochrony własnych obywateli, a nie początek wielkiej operacji, której chciał Motono.

Następca Motono był jedną z najbarwniejszych postaci japońskiej polityki. Gotō miał 60 lat. Z wykształcenia był lekarzem, a sławę zdobył jako szef administracji cywilnej Tajwanu, gdzie od 1898 roku budował koleje, porty i system sanitarny, a potem jako pierwszy prezes Kolei Południowomandżurskiej. W rządzie Terauchiego był od października 1916 roku ministrem spraw wewnętrznych. Jego miejsce w tym resorcie zajął teraz dotychczasowy wiceminister Rentarō Mizuno. Nowy minister spraw zagranicznych podzielał poglądy poprzednika na sprawy rosyjskie. W przemówieniu z 27 kwietnia mówił, że Rosja jest jak maszyna chwilowo zepsuta, którą trzeba naprawić, i że Japonia powinna wspierać jej odbudowę.

Zmiana na czele japońskiej dyplomacji nie oznaczała więc zmiany kursu, ale decyzja o interwencji zapadła dopiero latem, gdy Amerykanie, poruszeni losem Korpusu Czechosłowackiego na Syberii, sami zaproponowali wspólną wyprawę. W sierpniu 1918 roku Japonia ogłosiła rozpoczęcie interwencji syberyjskiej i wysłała na Syberię znacznie więcej żołnierzy, niż uzgodniono z Waszyngtonem. Motono zmarł 17 września 1918 roku, kilka tygodni po jej rozpoczęciu. Gotō pozostał ministrem do upadku rządu Terauchiego pod koniec września, po wielkich zamieszkach ryżowych.