Francuzi zajmują Dacię
- Kategoria:
- Wojsko
- Front:
- Wojna na morzu
- Data:
- 27 lutego 1915
- Autor:
- Łukasz Skowroń
27 lutego 1915 roku francuski krążownik pomocniczy Europe zatrzymał u zachodniego wejścia do kanału La Manche parowiec Dacia, płynący pod amerykańską banderą z ładunkiem bawełny. Statek odprowadzono do Brestu, gdzie czekał na decyzję francuskiego sądu pryzowego. Część źródeł podaje datę 28 lutego, ale amerykańskie dokumenty dyplomatyczne i brytyjska chronologia wojny wskazują na 27 lutego.
Koniec rejsu
Dacia, dawny parowiec niemieckiego armatora HAPAG, kupiony w grudniu przez Amerykanina Edwarda N. Breitunga, ruszyła przez Atlantyk w połowie lutego z około 11 tysiącami bel bawełny. Według deklaracji statek płynął z Norfolk do Rotterdamu. Dokumenty ładunku wskazywały natomiast, że bawełna pochodzi z Teksasu i jest przeznaczona dla Bremy. Po drodze statek wpłynął na wody, które Niemcy od 18 lutego uznawali za strefę wojenną. Zatrzymał go jednak nie niemiecki okręt podwodny, lecz okręt sprzymierzonych.
Spór o Dacię toczył się dotąd między Waszyngtonem a Londynem. Brytyjczycy zapowiadali, że statek odeślą przed swój sąd pryzowy. Zajęcie przez Francuzów często uważa się za wygodne rozwiązanie, które oszczędziło Wielkiej Brytanii kolejnego starcia z amerykańską opinią publiczną, rozdrażnioną już kontrolą handlu neutralnych i sprawą neutralnych bander.
Stanowisko Francji
5 marca minister spraw zagranicznych Théophile Delcassé wyjaśnił ambasadorowi Stanów Zjednoczonych, że Francja traktuje Dacię jako statek nieprzyjacielski. Francuskie prawo nie uznawało bowiem zmiany bandery dokonanej po rozpoczęciu wojny. Załogę, jako obywateli państwa neutralnego, zwolniono. Delcassé zapowiedział, że Francja nie będzie dokładnie badać, czy ładunek należy do nieprzyjaciela, a jego właściciel zapewne będzie mógł wybrać, czy bawełna zostanie wysłana do miejsca przeznaczenia, czy też Francuzi za nią zapłacą.
Francuska Rada Pryzowa rozpatrzyła sprawę latem 1915 roku. Uznała, że przeniesienie statku pod amerykańską banderę miało pozwolić mu uniknąć zajęcia i dalej handlować z nieprzyjacielem, i orzekła konfiskatę Dacii. Francuski rząd przemianował statek na Yser. Nie służył długo: 6 listopada 1915 roku, w rejsie z Cardiff do Bizerty, zatrzymał go i zatopił ogniem artyleryjskim niemiecki okręt podwodny U-38 u wybrzeży Algierii. Odwołanie amerykańskich właścicieli od wyroku sądu pryzowego oddalono dopiero 30 listopada 1916 roku.