TheGreatWar.pl
← Oś czasu

Pokój fińsko-turecki

Kategoria:
Dyplomacja
Data:
11 maja 1918
Autor:
Natalia
Tagi:
Finlandia, Imperium Osmańskie, Niemcy

11 maja 1918 roku w Berlinie podpisano traktat pokojowy między Finlandią a Imperium Osmańskim. Za Finlandię podpisali go dwaj senatorowie: Edvard Hjelt, chemik i nadzwyczajny poseł fiński w Berlinie, który dwa miesiące wcześniej zawarł w tym samym mieście pokój z Niemcami, oraz prawnik Allan Serlachius, fiński chargé d’affaires w Christianii, czyli dzisiejszym Oslo. Rząd sułtana reprezentował jego ambasador w Berlinie, były wielki wezyr İbrahim Hakkı Pasza. Wybór miejsca nie był przypadkowy: Berlin był dla fińskiego rządu głównym oknem na świat państw centralnych.

Traktat był potrzebny, bo formalnie oba państwa wciąż dzieliła wojna. Finlandia jako Wielkie Księstwo należała do Imperium Rosyjskiego, z którą Turcja walczyła od jesieni 1914 roku. Po ogłoszeniu niepodległości przez Finów w grudniu 1917 roku rząd osmański uznał ją 21 lutego 1918 roku, w ślad za Niemcami i Austro-Węgrami. Teraz chodziło o to, by zamknąć sprawę stanu wojny i ułożyć wzajemne stosunki. Przedstawiciele rządu Pehra Evinda Svinhufvuda podpisali traktat kilka dni po tym, jak ostatni czerwoni złożyli broń i skończyła się wojna domowa.

Krótki dokument miał osiem artykułów. Pierwszy stwierdzał, że między stronami nie ma stanu wojny i że chcą one odtąd żyć w trwałym pokoju i przyjaźni. Stosunki dyplomatyczne i konsularne miały zostać nawiązane po ratyfikacji. Ponieważ między obu krajami nie istniały dotąd żadne umowy, w ciągu dwóch lat miały zawrzeć konwencję konsularną i traktat handlowo-żeglugowy, a do tego czasu traktować się nawzajem na zasadzie największego uprzywilejowania. Strony zobowiązywały się natychmiast zwolnić internowanych cywilów drugiej strony i odesłać do domu jeńców wojennych. Finlandia miała stosować wobec poddanych osmańskich te same zasady likwidacji skutków wojny, co wobec Niemców, a Turcja wobec Finów najkorzystniejsze traktowanie, jakie przysługiwało Rosjanom lub Ukraińcom. Ewentualna komisja do oceny szkód wojennych miała się zbierać w Berlinie. Traktat przewidywał także uruchomienie połączeń pocztowych i telegraficznych.

Umowa z Turcją nie zawierała jednak żadnych ciężarów politycznych i gospodarczych, jakie Finlandia przyjęła w marcowym pokoju z Niemcami. Miała przede wszystkim znaczenie symboliczne: była kolejnym potwierdzeniem fińskiej niepodległości przez państwa centralne, podczas gdy Wielka Brytania, nieufna wobec związanego z Niemcami rządu w Helsinkach, wciąż uzależniała uznanie Finlandii od warunków. Dziesięć dni później, 21 maja, ci sami fińscy pełnomocnicy podpisali w Berlinie bliźniaczy traktat z Bułgarią.

Finlandia ratyfikowała pokój z Turcją 19 lipca 1918 roku. Dziesięć dni później w Berlinie zmarł İbrahim Hakkı Pasza. Przewidziane w traktacie stosunki nie zdążyły się rozwinąć, bo jesienią Imperium Osmańskie przegrało wojnę i zaczęło się rozpadać. Stosunki dyplomatyczne z Finlandią nawiązała dopiero w połowie lat dwudziestych Republika Turecka.