Powstaje kordon wschodnioperski

Brytyjska chronologia wojny notuje pod 29 lipca 1915 roku początek tworzenia kordonu wschodnioperskiego. Był to łańcuch posterunków i patroli, który Wielka Brytania i Rosja rozciągnęły wzdłuż granicy Persji z Afganistanem. Miał zatrzymać niemieckie i tureckie misje, które przez neutralną Persję próbowały dotrzeć do Kabulu. Ogłoszona przez Teheran neutralność nie była dla nich przeszkodą. Oba mocarstwa od dawna traktowały Persję jak swoje zaplecze, podzieloną na strefy wpływów w porozumieniu rosyjsko-angielskim z 1907 roku.

Niemieckie misje do Kabulu

Berlin liczył, że emir Afganistanu, Habibullah Chan, da się namówić do wojny z Wielką Brytanią. Atak afgański na Indie Brytyjskie wsparty powstaniem na pograniczu, jak ten, którego zapowiedzią była potyczka pod Miranszahem, mógłby, jak liczono w Berlinie, związać setki tysięcy żołnierzy armii indyjskiej. Według brytyjskich relacji w lipcu 1915 roku Londyn i Piotrogród wiedziały już o pięciu niemieckich grupach, które przedzierały się przez Persję na wschód. Najważniejszą była wyprawa oficera Oskara von Niedermayera i dyplomaty Wernera Otto von Hentiga, z którymi jechali indyjscy rewolucjoniści, między innymi książę Mahendra Pratap. Na początku lipca jej uczestnicy wyruszyli z Isfahanu, a pod koniec miesiąca, przemierzając pustynię nocami, dotarli do oazy Tabas.

Rosjanie na północy, Brytyjczycy na południu

Kordon podzielono na dwa odcinki. Północny, od Meszhedu w stronę Birdżandu, obsadzili Rosjanie, głównie kawalerią kozacką. Południowy, od Birdżandu po Sistan i styk granic Persji, Afganistanu i Beludżystanu, przypadł wojskom indyjskim. Wzdłuż całej linii biegł telegraf, który pozwalał posterunkom szybko przekazywać sobie wiadomości.

Brytyjski odcinek tworzono od zera, w jednym z najtrudniejszych terenów świata. Trzon sił stanowił oddział 19 Pułku Pendżabskiego podpułkownika G. A. Dale’a, stacjonujący na pustynnym pograniczu w pobliżu posterunku Robat. Dale dostał rozkaz, by przechwytywać, chwytać lub niszczyć niemieckie grupy, które pojawią się w Sistanie. Wsparcie miały mu zapewnić dwa szwadrony 28 Pułku Lekkiej Kawalerii z Kwety pod dowództwem pułkownika J. M. Wikeleya, które pojechały koleją do końcowej stacji w Nushki, a stamtąd przez pięć tygodni maszerowały przez pustynię na wielbłądach. Dopiero potem połączone siły wkroczyły do Persji. Piechota zostawiła załogi w Robacie i w Nasratabadzie, stolicy Sistanu, i pomaszerowała jeszcze około 350 kilometrów na północ, do Birdżandu. Tam Dale założył kwaterę główną, a nieco dalej na północ, we wsi Sedeh, nawiązał łączność z kozakami na południowym krańcu kordonu rosyjskiego. Według brytyjskiej chronologii Birdżand zajęto dopiero 7 października.

Przerwana sieć

Pierwszej próby kordon nie przeszedł. Niedermayer wysłał pozorne patrole, które odciągnęły uwagę Rosjan na północny wschód, a Brytyjczyków na południowy wschód, sam zaś w forsownych marszach przeszedł przez pustynię i 19 sierpnia dotarł do granicy afgańskiej. Kilka dni później wyprawa była w Heracie, a jesienią w Kabulu. Emir przyjął Niemców uprzejmie, ale nie dał się wciągnąć do wojny. Kordon pozostał na swoim miejscu, a z czasem rozrósł się w stałe zgrupowanie wojsk. W marcu 1916 roku przemianowano go na Seistan Force i podporządkowano naczelnemu dowództwu w Indiach. Jego patrole jeszcze w następnych miesiącach ścigały niemieckie grupy, które próbowały przedostać się przez granicę.