Salandra przebudowuje rząd

Pod koniec października 1914 roku we Włoszech wybuchł kryzys rządowy. 30 października do dymisji podał się minister skarbu Giulio Rubini, a następnego dnia, 31 października, premier Antonio Salandra złożył na ręce króla Wiktora Emanuela III dymisję całego gabinetu. Brytyjska chronologia wojny odnotowuje upadek rządu pod datą 30 października. Nie był to jednak koniec Salandry, lecz sposób na przebudowę rządu.

Pieniądze na armię

Bezpośrednią przyczyną kryzysu był spór o wydatki wojskowe. Włochy pozostawały neutralne, ale ich armia była źle przygotowana do wojny. Szef sztabu generalnego, generał Luigi Cadorna, domagał się szybkiego uzupełnienia zapasów i uzbrojenia. Już w październiku z powodu sporów z nim ustąpił minister wojny, generał Domenico Grandi, którego zastąpił generał Vittorio Zupelli. Pod koniec miesiąca rząd przyjął nadzwyczajny kredyt w wysokości 600 milionów lirów na przygotowanie armii i floty. Rubini, zwolennik neutralności, domagał się pokrycia tych wydatków nowymi podatkami. Salandra uznał, że potrzebuje ministrów bardziej zdecydowanych na przygotowania wojenne, i skłonił go do odejścia.

Nowy gabinet

Król nie szukał nowego premiera. 2 listopada ponownie powierzył misję utworzenia rządu Salandrze, a 5 listopada zaprzysiężono jego drugi gabinet. Ministerstwo spraw zagranicznych, którym Salandra kierował tymczasowo od śmierci Antonina di San Giuliano, objął Sidney Sonnino, były dwukrotny premier i jeden z najbardziej szanowanych polityków liberalnych. Nowym ministrem skarbu został Paolo Carcano, a ministrem finansów Edoardo Daneo. Zupelli zachował ministerstwo wojny.

Znaczenie

Przebudowany rząd był zwarty i bardziej skłonny do przygotowań wojennych niż poprzedni. Salandra i Sonnino kontynuowali politykę neutralności, prowadząc jednocześnie rozmowy z obiema stronami i starając się uzyskać jak najwięcej dla Włoch. Rozmowy z Wiedniem w sprawie ustępstw terytorialnych nie przyniosły rezultatu, a 26 kwietnia 1915 roku Sonnino podpisał z państwami Ententy tajny traktat londyński. W maju 1915 roku Włochy przystąpiły do wojny przeciw Austro-Węgrom.