Urugwaj zrywa stosunki z Niemcami

7 października 1917 roku o wpół do trzeciej nad ranem, po nocnych obradach, parlament Urugwaju przyjął uchwałę za zerwaniem stosunków dyplomatycznych z Niemcami. W Izbie Reprezentantów głosowało za nią 74 posłów, a przeciw 23, w Senacie 13 senatorów, a przeciw 3. Ustawa upoważniła władzę wykonawczą do zerwania stosunków dyplomatycznych i handlowych z Cesarstwem Niemieckim. Jeszcze tego samego dnia prezydent Feliciano Viera na posiedzeniu całego rządu podpisał dekret. Stwierdzał w nim, że w pełni podziela racje parlamentu, kazał wręczyć paszporty niemieckiemu przedstawicielowi w Montevideo, zapewniając mu bezpieczeństwo do czasu wyjazdu, a urugwajskim urzędnikom w Niemczech polecił natychmiast opuścić ten kraj. Dzień wcześniej to samo zrobiło Peru.

Urugwaj od początku wojny był neutralny, ale jego neutralność nazywano anglofilską. Kraj był silnie związany gospodarczo z Wielką Brytanią, a minister spraw zagranicznych Baltasar Brum był zwolennikiem ścisłej współpracy ze Stanami Zjednoczonymi. W czerwcu 1917 roku Montevideo ogłosiło zasadę solidarności amerykańskiej. Naruszenie praw jednego państwa kontynentu miało być krzywdą wszystkich i wywołać wspólną odpowiedź. W myśl tej zasady prezydent zarządził 18 czerwca, że żadne państwo amerykańskie, które w obronie swoich praw znajdzie się w wojnie z państwami innych kontynentów, nie będzie traktowane jako strona wojująca. W praktyce oznaczało to odwołanie neutralności wobec Stanów Zjednoczonych, a okręty amerykańskie mogły bez ograniczeń korzystać z urugwajskich portów. Latem do Montevideo przypłynęła z wizytą amerykańska eskadra admirała Williama Capertona.

Wobec mocarstw europejskich Urugwaj długo stawiał warunki. Brum chciał zawrzeć z Wielką Brytanią, Francją i Włochami traktaty arbitrażowe, które chroniłyby jego kraj przed roszczeniami europejskich obywateli i spółek popieranymi przez ich rządy. Jeszcze 2 października zapowiadał amerykańskiemu posłowi Jefferyemu, że jeśli alianci odmówią, Urugwaj pozostanie neutralny i weźmie udział w kongresie neutralnych państw Ameryki, który zwoływał prezydent Argentyny Hipólito Yrigoyen. Włosi odmawiali, a Brytyjczycy zgodzili się pod warunkiem, że dostaną niemieckie statki handlowe, które od początku wojny stały w porcie Montevideo i znajdowały się już pod nadzorem urugwajskiego rządu. Według części opracowań było ich osiem. Brum proponował oddać je raczej do dyspozycji Stanów Zjednoczonych. Brytyjski poseł uważał, że jego rząd na to przystanie, a Jeffery depeszował 3 października do Waszyngtonu, że sytuacja dyplomatyczna w Montevideo jest „bardzo przychylna”. Kilka dni później Urugwaj zerwał z Niemcami.

Po zerwaniu Urugwaj zrobił kolejny krok. W połowie października rząd odwołał dekrety o neutralności wobec Francji, Wielkiej Brytanii, Belgii, Włoch, Portugalii, Rosji, Japonii, Serbii, Rumunii i Czarnogóry, co otworzyło porty dla okrętów alianckich. 20 października Viera dziękował telegraficznie prezydentowi Woodrowowi Wilsonowi za drugą wizytę eskadry Capertona, która miała wyrazić solidarność Stanów Zjednoczonych z krajem przyłączającym się do „ligi honoru” w obronie ideałów demokratycznych. O wykorzystanie niemieckich statków spierali się jeszcze przez wiele miesięcy Brytyjczycy, Francuzi i Amerykanie. Wojny Urugwaj Niemcom nie wypowiedział, ale po jej zakończeniu podpisał traktat wersalski i był jednym z założycieli Ligi Narodów.