Aresztowanie Maty Hari

Rano 13 lutego 1917 roku francuscy policjanci zapukali do pokoju Maty Hari w hotelu Élysée Palace przy Polach Elizejskich w Paryżu. Niektóre relacje umieszczają aresztowanie w hotelu Plaza Athénée, gdzie tancerka również się zatrzymywała. 40-letnia Holenderka Margaretha Zelle, przed wojną słynna tancerka, a potem kurtyzana zamożnych protektorów, została zatrzymana pod zarzutem szpiegostwa i utrzymywania kontaktów z nieprzyjacielem. Pokój przeszukano, a znalezione rzeczy opieczętowano. Wieczorem tego samego dnia zamknięto ją w paryskim więzieniu dla kobiet Saint-Lazare.

Aresztowanie było zwieńczeniem kilkumiesięcznej gry wywiadów, w której Mata Hari sądziła, że gra po stronie Francji. Latem 1916 roku, starając się o przepustkę do uzdrowiska Vittel, gdzie leczył się jej ukochany, rosyjski oficer Wadim Masłow z brygad walczących we Francji, zgodziła się szpiegować dla szefa francuskiego kontrwywiadu, kapitana Georges’a Ladoux. Francuzi już wtedy ją obserwowali, bo Brytyjczycy mieli ją za podejrzaną. Jesienią wyjechała do Hiszpanii, a w listopadzie Brytyjczycy zatrzymali ją na kilka dni w Falmouth i przesłuchali w Londynie, po czym odesłali do Madrytu. Tam zbliżyła się do niemieckiego attaché wojskowego majora Arnolda Kallego. Kalle słał potem do Berlina depesze o agentce oznaczonej kryptonimem H-21, z tak dokładnymi szczegółami, że Francuzi, którzy przechwytywali je i odczytywali, bez trudu rozpoznali w niej Matę Hari. 4 stycznia 1917 roku wróciła do Paryża. Sześć tygodni później przyszła po nią policja.

Mata Hari od początku zaprzeczała zarzutom. „Jestem niewinna. Ktoś sobie ze mną pogrywa” – pisała, przekonując, że działała wyłącznie dla francuskiego kontrwywiadu i na jego polecenie. Przeszukanie pokoju nie dało rozstrzygających dowodów. W jej torebce znaleziono dwa specyfiki z apteki. Twierdziła, że jeden z nich to środek antykoncepcyjny, ale substancji tej można było też używać jako atramentu sympatycznego. Prowadzący śledztwo sędzia wojskowy kapitan Pierre Bouchardon miał ją przesłuchiwać jeszcze wielokrotnie w ciągu następnych miesięcy.

W Saint-Lazare Mata Hari trafiła najpierw do izolatki pod całodobowym nadzorem. Wkrótce zachorowała i przeniesiono ją do więziennej infirmerii, a potem do celi, w której wcześniej siedziały oskarżone w głośnych procesach paryskich kobiety. Opiekowały się nią zakonnice, które pełniły w więzieniu służbę strażniczek. Prasa przez kilka miesięcy nie dowiedziała się o aresztowaniu. Dla Maty Hari, obywatelki państwa neutralnego, która przez całą wojnę jeździła między Hagą, Paryżem i Madrytem, kończyła się wolność, a zaczynało postępowanie, które w lipcu postawiło ją przed sądem wojennym.