Śmierć Wilfreda Owena

4 listopada 1918 roku, tydzień przed rozejmem, zginął pod Ors nad kanałem Sambra–Oise podporucznik Wilfred Owen z 2 batalionu pułku Manchester. Miał 25 lat. Za życia ogłosił drukiem zaledwie kilka wierszy, a po wojnie uznano go za jednego z najważniejszych angielskich poetów I wojny światowej.

Tego ranka 32 Dywizja miała sforsować kanał, na którego drugim brzegu bronili się Niemcy. Natarcie ruszyło o 5.45 po krótkim ostrzale. Saperzy i piechota spuszczali na wodę lekkie mostki, ale z drugiego brzegu biły karabiny maszynowe. Na północ od Ors przeprawa się załamała, a jeden z mostków rozbił pocisk, gdy przeszła po nim tylko część ludzi. Zginęli tam także podpułkownik James Marshall z Lancashire Fusiliers i podporucznik James Kirk z pułku Manchester, obaj odznaczeni pośmiertnie Krzyżem Wiktorii. Owen padł podczas tej próby przeprawy, około stu–dwustu metrów od miejsca, gdzie stoi dziś most w Ors. Kilka dni wcześniej, z kwatery w leśniczówce pod Ors, pisał do matki, że „tu na dole nie ma żadnego niebezpieczeństwa”.

Owen urodził się w 1893 roku w Oswestry i dorastał w Birkenhead i Shrewsbury. Przed wojną uczył angielskiego w Bordeaux. W październiku 1915 roku zaciągnął się do wojska, w czerwcu 1916 roku został podporucznikiem pułku Manchester, a od stycznia 1917 roku walczył pod Serre i Saint-Quentin. Wiosną, po wstrząśnieniu mózgu i wybuchu pocisku moździerza okopowego, rozpoznano u niego nerwicę frontową i odesłano go do kraju, a potem do szpitala Craiglockhart pod Edynburgiem. Tam poznał Siegfrieda Sassoona, skierowanego tam po jego głośnym proteście. Sassoon zachęcił go, by pisał o tym, co przeżył na froncie.

Prawie wszystkie wiersze, z których Owen jest znany, powstały między sierpniem 1917 a wrześniem 1918 roku, wśród nich „Anthem for Doomed Youth” i „Dulce et Decorum Est”, w którym tytułową łacińską sentencję o słodyczy śmierci za ojczyznę nazwał „starym kłamstwem”. W szkicu przedmowy do zamierzonego tomu napisał: „Moim tematem jest Wojna i litość Wojny. Poezja jest w litości”. Latem 1918 roku wrócił na front, częściowo z poczucia, że musi dalej świadczyć o wojnie. 1 października pod Joncourt, w czasie walk o linię Hindenburga, wdarł się ze swoimi ludźmi do niemieckich pozycji i zasłużył na Krzyż Wojskowy.

Telegram o jego śmierci dotarł do rodziców w Shrewsbury 11 listopada, gdy dzwony ogłaszały koniec wojny. Owena pochowano na cmentarzu w Ors, obok poległych tego samego dnia żołnierzy, wśród nich Kirka i Marshalla. Jego wiersze wydał w 1920 roku Sassoon, a w latach 60. kilka z nich włączył do „Requiem wojennego” Benjamin Britten.