Włosi na froncie zachodnim

Brytyjska chronologia wojny zapisuje pod 27 kwietnia 1918 roku, z zastrzeżeniem, że data jest przybliżona, przybycie na front francuski pierwszego kontyngentu wojsk włoskich. Według włoskich opracowań 27 kwietnia był dniem, w którym w obozie ćwiczebnym Mailly-le-Camp w Szampanii, na południe od Châlons, zebrał się w komplecie włoski II Korpus generała Alberica Albricciego. Liczył około 25 tysięcy żołnierzy w dwóch dywizjach piechoty: 3 Dywizji generała Vittoria Pittalugi z brygadami „Napoli” i „Salerno” oraz 8 Dywizji generała Giovanniego Beruta z brygadami „Brescia” i „Alpi”. Towarzyszyły im dwa szwadrony kawalerii z pułku lekkiej jazdy „Lodi” i oddział szturmowy arditi.

Wysłanie korpusu było spłatą długu. Po klęsce pod Caporetto jesienią 1917 roku do Włoch przyjechało sześć dywizji francuskich i pięć brytyjskich, które pomogły utrzymać front nad Piawą. Gdy 21 marca 1918 roku Niemcy uderzyli nad Sommą, część tych wojsk, między innymi brytyjska 5 Dywizja i francuska 10 Armia, wróciła do Francji. Już w marcu włoskie naczelne dowództwo, na którego czele stał od listopada generał Armando Diaz, zdecydowało się wysłać na front zachodni własny korpus. Wybrano II Korpus, doświadczony w bitwach nad Isonzo i nad Piawą, ale po stratach mocno przerzedzony. Ze względów prestiżowych przydzielono mu brygadę „Alpi”, uważaną za spadkobierczynię garibaldczyków. Dowodził nią pułkownik brygadier Peppino Garibaldi, wnuk bohatera zjednoczenia Włoch, który w 1914 roku walczył we Francji na czele legionu ochotników. W szeregach korpusu służyli także poeta Giuseppe Ungaretti i młody Kurt Erich Suckert, znany później jako pisarz Curzio Malaparte.

Załadunek trwał od 18 do 23 kwietnia na stacjach w okolicach Brescii. Według włoskich opracowań przewóz wymagał 87 pociągów: 38 z 8 Dywizją pojechało przez tunel Fréjus, a 49 z 3 Dywizją i oddziałami korpuśnymi wybrzeżem Riwiery. Korpus wszedł w skład armii francuskiej i w Mailly miał przejść szkolenie i zapoznać się z francuskimi metodami walki.

Nie byli to pierwsi włoscy żołnierze we Francji. Od początku 1918 roku przyjeżdżali tam żołnierze Włoskich Oddziałów Pomocniczych we Francji (Truppe ausiliarie italiane in Francia, TAIF). Na mocy umowy zawartej w styczniu w Rzymie Włochy zobowiązały się wysłać 60 tysięcy ludzi, głównie niezdolnych do służby w okopach, do budowy i utrzymania umocnień za frontem. Mieli zastąpić francuskich żołnierzy, których z tyłów i z fabryk wysyłano na front. Pracowali w zwartych włoskich kompaniach pod włoskimi oficerami, ale pod kierunkiem francuskich służb technicznych.

Korpus Albricciego wszedł do walki pod koniec maja, gdy Niemcy przełamali front nad Aisne i podeszli pod Reims. W lipcu, w drugiej bitwie nad Marną, bronił doliny rzeki Ardre pod Bligny, na drodze do Épernay, i stracił blisko jedną trzecią stanu. Jesienią ścigał wycofujących się Niemców przez Chemin des Dames aż pod Mozę. Według włoskich danych straty Włochów we Francji w 1918 roku wyniosły 4375 zabitych i 6359 rannych.