Brytyjczycy zajmują wyspę Mafia

Brytyjska chronologia wojny notuje pod 12 stycznia 1915 roku zajęcie przez Brytyjczyków wyspy Mafia, należącej do Niemieckiej Afryki Wschodniej. Według dziennika działań brytyjskich oddziałów desant wylądował już 10 stycznia, a główna walka rozegrała się następnego dnia. Data 12 stycznia odpowiada zapewne kapitulacji niemieckich władz wyspy lub dniu, w którym dotarła o niej wiadomość.

Wyspa naprzeciw delty

Mafia leży na Oceanie Indyjskim, na południe od Zanzibaru, naprzeciw delty rzeki Rufidżi. Niemcy przejęli ją w 1890 roku. Od końca października 1914 roku w rozlewiskach delty ukrywał się niemiecki krążownik Königsberg, zablokowany przez brytyjskie okręty. Brytyjczykom brakowało w pobliżu bezpiecznej bazy, z której mogliby obserwować deltę, zaopatrywać okręty blokady i prowadzić wywiad. Mafia nadawała się do tego idealnie, a niemiecki garnizon wyspy był bardzo słaby.

Desant

Do zajęcia wyspy wyznaczono cztery kompanie 1 Batalionu King’s African Rifles, złożonego z afrykańskich strzelców z Niasalandu, pod dowództwem majora L. M. Soamesa, z sekcją karabinów maszynowych i kompanią indyjskiego 101 Pułku Grenadierów. Całością dowodził podpułkownik L. E. S. Ward. 8 stycznia żołnierze zaokrętowali się w Mombasie na krążownik pomocniczy Kinfauns Castle. Rano 10 stycznia krążownik HMS Fox i Kinfauns Castle ostrzelały zachodni kraniec wyspy, Ras Kisimani, a wojsko zeszło na ląd bez oporu.

Wyspy broniło zaledwie trzech Niemców, 15 policjantów-askarysów i 11 rekrutów pod dowództwem porucznika rezerwy Schillera. Zajęli pozycję pod wsią Ngombeni. 11 stycznia rano brytyjscy zwiadowcy natrafili na nich i rozpoczęła się walka. Schiller strzelał z gałęzi drzewa mangowego, a jego ludzie bronili się zawzięcie przez blisko cztery godziny. Dopiero obejście z flanki zmusiło ich do odwrotu przez otwartą dolinę, pod ogień karabinów maszynowych. Ciężko ranny Schiller i większość jego ludzi poddali się. Dwóch obrońców zginęło, a pięciu odniosło rany. Niewielka grupa uciekła na dau na stały ląd, do Kilwy. Po stronie brytyjskiej jeden askarys zginął, a siedmiu zostało rannych. Ranni byli także trzej oficerowie, w tym sam major Soames.

Baza przeciw Königsbergowi

Jeszcze tego samego dnia nad główną osadą wyspy, Kilindoni, załopotała brytyjska flaga, a niemieckie władze cywilne poddały wyspę. Według relacji żona porucznika Schillera opatrywała rannych brytyjskich żołnierzy, zanim odnaleziono jej męża. 13 stycznia obsadę wyspy przejęła kompania indyjskiej piechoty, a askarysi z King’s African Rifles odpłynęli na północ, w okolice Jasinu, gdzie wkrótce doszło do ciężkich walk.

Mafia stała się wysuniętą bazą Brytyjczyków na wybrzeżu niemieckiej kolonii. Stamtąd wysyłano na ląd agentów i zwiadowców do delty Rufidżi. Na wyspie urządzono też lądowisko dla samolotów Royal Naval Air Service. Startujące z niego maszyny w lipcu 1915 roku kierowały ogniem dwóch monitorów, które ostatecznie unieszkodliwiły Königsberga.