Brytyjskie zapewnienie dla Finlandii

Brytyjska chronologia wojny notuje pod 8 sierpnia 1918 roku, że rząd brytyjski poinformował rząd fiński, iż „w żaden sposób nie jest wrogi” fińskim aspiracjom na wybrzeżu murmańskim i w Karelii. Pełny tekst oświadczenia był ostrożniejszy. Rząd brytyjski polecił swojemu przedstawicielowi w Sztokholmie przekazać je oficjalnie fińskiemu chargé d’affaires i ogłosić w prasie szwedzkiej, a w miarę możliwości także fińskiej. 9 sierpnia brytyjski chargé d’affaires w Waszyngtonie przesłał jego treść amerykańskiemu Departamentowi Stanu. Londyn tłumaczył, że wolałby najpierw porozumieć się z sojusznikami, ale nie było czasu do stracenia.

Oświadczenie było odpowiedzią na fińskie zaniepokojenie. Według Brytyjczyków Niemcy wykorzystywali obecność wojsk sojuszniczych na wybrzeżu murmańskim, by straszyć Finów agresją Ententy. Rząd fiński obawiał się, że sojusznicy pomagali lub zamierzają pomóc jednej ze stron niedawnej wojny domowej, że Wielka Brytania pomoże jakimś Rosjanom wkroczyć do Finlandii i wzniecić tam nową wojnę domową, a także że chce stworzyć na północy Rosji osobną republikę pod swoją kuratelą. Obawy nie wzięły się znikąd. W maju brytyjscy marynarze i fińscy czerwoni wspólnie odparli w Peczendze wyprawę fińskich ochotników, w czerwcu sojusznicy zajęli Kiem w obawie przed marszem fińskich białych, a 2 sierpnia wylądowali w Archangielsku.

Rząd brytyjski stanowczo zaprzeczył, by sojusznicze wojska kiedykolwiek współdziałały z fińską Czerwoną Gwardią na terenie Finlandii, i zapewnił, że nie zamierza pomagać żadnej rosyjskiej partii w najeździe na ten kraj ani wzniecać w nim wojny domowej. W sprawie wybrzeża murmańskiego i Karelii odpowiedział, że chętnie widziałby zadowalające rozwiązanie, ale nie od niego ono zależy. Finowie opierali swoje roszczenia na zobowiązaniu rosyjskim z 1864 roku, gdy car obiecał Finlandii dostęp do Oceanu Arktycznego w Petsamo w zamian za ziemie pod Siestrorieckiem. Według Londynu ani on, ani żaden inny rząd nie miał jednak prawa samowolnie orzekać, że ziemie, które dopóki w Rosji istniał uznany rząd, były bezsprzecznie rosyjskie, mają teraz należeć do innego państwa. Rząd brytyjski deklarował, że „w żaden sposób nie jest wrogi” ostatecznemu rozstrzygnięciu zgodnemu z fińskimi aspiracjami i nie ma żadnych agresywnych zamiarów wobec Finlandii.

Oświadczenie zawierało też ostrzeżenie. Dopóki Finlandia pozostaje pod wpływem Niemiec, Berlin będzie popierał fińskie roszczenia tylko po to, by niemieckie okręty podwodne mogły swobodnie działać na Oceanie Arktycznym. Sojusznicy trzymali wojska na wybrzeżu murmańskim wyłącznie po to, by utrzymać łączność z Rosją i nie dopuścić do powstania tam niemieckiej bazy, a zdobycze terytorialne były ostatnią rzeczą, o jakiej myśleli. Wpływy niemieckie w Finlandii były wtedy bardzo silne. W kraju stały wojska niemieckie, a monarchiści w Helsinkach szukali dla Królestwa Finlandii króla wśród niemieckich książąt. W październiku parlament wybrał na tron Fryderyka Karola Heskiego, szwagra cesarza Wilhelma II.