Wosug od-Dole ponownie premierem

Brytyjska chronologia wojny notuje pod 7 sierpnia 1918 roku, że premierem Persji został Wosug od-Dole. Cztery dni wcześniej, 3 sierpnia, według tej samej chronologii ustąpił jego poprzednik, wódz Bachtiarów Samsam os-Saltane, który stał na czele rządu od maja i w czerwcu przebudował gabinet. Datę 7 sierpnia podają też brytyjska historia oficjalna kampanii mezopotamskiej F.J. Moberly’ego i Encyclopaedia Iranica. Perskie zestawienia rządów kończą gabinet Samsama i zaczynają gabinet Wosuga tego samego dnia, 15 mordada 1297 roku według kalendarza irańskiego, czyli 6 sierpnia (przeliczenia irańskich dat z tych lat różnią się często o dzień), a anglojęzyczne opracowania podają niekiedy 8 sierpnia. Według perskich relacji szach Ahmad wezwał Samsama do pałacu Golestan i kazał mu ustąpić.

Szach zmienia front

Za zmianą stały wydarzenia wojenne. Rząd Samsama uchodził w oczach Brytyjczyków za wrogi: generał Percy Sykes nazwał premiera politykiem „wyraźnie nieprzychylnym Ententcie” i oskarżał jego gabinet o zachęcanie wodza Kaszkajów do walki z South Persia Rifles. Latem szala przechyliła się jednak na stronę Brytyjczyków. Na początku lipca stacjonujące w Szirazie siły Sykesa zadały decydującą klęskę głównemu przeciwnikowi w Farsie, a w połowie miesiąca kolumna z Szirazu uwolniła oblężony brytyjski oddział w Abade. Bachtiarowie dotrzymywali umowy o ochronie pól naftowych, na północy Brytyjczycy rozbili dżangalijczyków pod Rasztem i opanowali drogę nad Morze Kaspijskie, a na froncie zachodnim Niemcy cofali się znad Marny. Moberly pisze, że wszystko to razem skłoniło szacha do odprawienia „antybrytyjskiego rządu” i powołania gabinetu bardziej przychylnego Wielkiej Brytanii. Sykes ujął to podobnie: po zwycięstwie w Farsie szach nabrał odwagi, by zastąpić wrogi gabinet przyjaznym.

Wybór Wosuga był oczywisty. Hasan Wosug, starszy brat Ahmada Ghawama, stał już na czele rządu od sierpnia 1916 roku i wtedy utrzymywał wobec Ententy „życzliwą neutralność”. Jego gabinet uznał w marcu 1917 roku South Persia Rifles, a po jego dymisji w maju 1917 roku następcy to uznanie cofnęli. W Persji uchodził za polityka bliskiego Brytyjczykom, a przeciwnicy już wtedy oskarżali go o uległość wobec Londynu.

Minister spraw zagranicznych

Chronologia odnotowuje jeszcze dwie zmiany w resorcie spraw zagranicznych: 10 sierpnia miał się podać do dymisji minister Ali Koli Chan Ansari, Moszawer ol-Mamalek, a już następnego dnia ponownie objąć urząd. Perskie wykazy ministrów nie znają tej przerwy. Zgodnie z nimi Moszawer ol-Mamalek, który kierował dyplomacją od stycznia do czerwca 1918 roku, wrócił do ministerstwa 11 mordada, czyli 2 sierpnia, jeszcze przed formalnym powstaniem nowego rządu, i pozostał w nim do lata 1919 roku. Źródła nie wyjaśniają, czego dotyczył sierpniowy epizod opisany w chronologii; mógł to być jedynie formalny krok przy tworzeniu gabinetu.

Wosug rządził tym razem prawie dwa lata, do lata 1920 roku. Jego gabinet prowadził rozmowy z Wielką Brytanią, które w sierpniu 1919 roku zakończyły się zawarciem układu angielsko-perskiego. Moszawer ol-Mamalek, który na czele perskiej delegacji pojechał na konferencję pokojową w Paryżu, stracił wtedy urząd. Przeciwnicy uznali układ za próbę podporządkowania Persji Londynowi, a premiera oskarżano o przyjęcie brytyjskich pieniędzy. Układ nigdy nie wszedł w życie.