Ententa zawiadamia Grecję o przewiezieniu Czarnogórców na Korfu
- Kategoria:
- Dyplomacja
- Front:
- Front bałkański
- Data:
- 13 lutego 1916
- Autor:
- Łukasz Skowroń
Brytyjska chronologia wojny notuje pod 13 lutego 1916 roku, że rządy Ententy zawiadomiły Grecję o zamiarze przewiezienia na Korfu armii czarnogórskiej. Treści tej noty nie udało się odnaleźć ani w opublikowanych dokumentach greckiej dyplomacji, ani w prasie z tamtych tygodni. Miesiąc wcześniej, 10 stycznia, sprzymierzeni w podobny sposób oznajmili rządowi w Atenach, że na wyspę trafi armia serbska. Nie prosili wtedy o zgodę, tylko informowali o swojej decyzji.
Armii czarnogórskiej w praktyce już jednak nie było. Po upadku Lovćenu i Cetyni król Mikołaj I wyjechał do Włoch i oświadczył, że nie uznaje kapitulacji i będzie walczyć dalej. Według części opracowań wezwał stamtąd generała Janka Vukoticia, by wojsko wycofało się razem z Serbami do Albanii. Ministrowie, którzy zostali w kraju, postąpili inaczej. 25 stycznia czarnogórscy przedstawiciele podpisali warunki złożenia broni, a żołnierze rozeszli się do domów. Andrija Radović, późniejszy premier rządu na emigracji i przeciwnik króla, zarzucał mu w broszurze wydanej po wojnie, że nie zabrał ze sobą nawet 2500-osobowego oddziału, który stał w Szkodrze tuż obok armii serbskiej i mógł z łatwością umknąć nieprzyjacielowi. Szkodrę zajęli Austriacy bez walki.
Dla Ententy sprawa była jednak polityczna. Król na emigracji nie podpisał kapitulacji, a sprzymierzeni chcieli, by Czarnogóra pozostała w ich obozie jako państwo walczące, a nie zawierała odrębnego pokoju z Wiedniem. Brytyjska historia oficjalna działań w Macedonii ocenia to trzeźwo: Czarnogórców nie trzeba było ratować, bo ich wojsko niczego tak nie pragnęło, jak wrócić do domów.
Dla Aten było to kolejne zawiadomienie o faktach dokonanych. Grecja nie zdołała powstrzymać zajęcia Korfu, a sprzymierzeni urządzili już na wyspie siedzibę serbskiego państwa. W przypadku Serbów mogli się przynajmniej powoływać na sojusz grecko-serbski z 1913 roku. Czarnogóry ten traktat nie obejmował, a samej wyspie mocarstwa zagwarantowały w 1864 roku wieczystą neutralność.