Francuska lista kontrabandy

Na początku stycznia 1915 roku francuski dziennik urzędowy „Journal officiel” opublikował komunikat o kontrabandzie wojennej. Na podstawie artykułu 2 dekretu z 6 listopada 1914 roku, który pozwalał zmieniać wykazy kontrabandy w drodze zwykłego ogłoszenia, rząd francuski zastąpił dotychczasowe listy nowymi. Późniejsze francuskie ogłoszenia odwołują się do wydania dziennika z 2–3 stycznia, a w amerykańskich dokumentach dyplomatycznych listę określa się jako opublikowaną 3 stycznia.

Nowe francuskie wykazy powtarzały brytyjskie listy ogłoszone 23 grudnia. 4 stycznia konsul generalny USA w Paryżu przesłał ich tekst do Waszyngtonu, a nazajutrz ambasador William Graves Sharp donosił, że według ambasady brytyjskiej listy obu państw „teraz w pełni się pokrywają”. Na liście kontrabandy bezwzględnej, którą można było zająć zawsze, gdy płynęła do nieprzyjaciela, także przez port neutralny, znalazły się więc rozbudowane składniki materiałów wybuchowych, gliceryna i siarka, a także terpentyna, kalafonia, wolfram, molibden i inne metale potrzebne do produkcji stali, kauczuk i wyroby gumowe. Na znacznie krótszej liście kontrabandy względnej pozostały przede wszystkim żywność, pasza, odzież, złoto i srebro oraz materiały kolejowe.

Było to zwieńczenie kilkumiesięcznego zbliżania się francuskich i brytyjskich przepisów. Francja ogłosiła pierwsze listy kontrabandy 11 sierpnia 1914 roku, a potem kilkakrotnie je zmieniała, zwykle idąc w ślad za Londynem. Jednakowe listy miały znaczenie praktyczne. Statek z krajów neutralnych, zatrzymany przez okręt francuski albo brytyjski, podlegał tym samym zasadom, a kupcy i armatorzy nie mogli korzystać z różnic między przepisami obu sojuszników.

Alianci zacieśniali w tym czasie współpracę także w inny sposób. 26 grudnia posłowie Wielkiej Brytanii i Francji w Hadze, przy ustnym poparciu posła rosyjskiego, zapewnili, że nie będą zatrzymywać kontrabandy adresowanej do Holenderskiego Zamorskiego Trustu ani żywności niemającej znaczenia wojskowego, wysyłanej do holenderskich kupców, o ile nie działali oni na rzecz nieprzyjaciela. Kontrola handlu neutralnych opierała się więc coraz bardziej nie tylko na listach towarów, lecz także na gwarancjach, że ładunki nie trafią do Niemiec.

Styczniowa lista nie była ostatnia. W marcu 1915 roku Francja ogłosiła kolejne uzupełnienia i zmiany wykazów, a w tym samym miesiącu razem z Wielką Brytanią postanowiła zatrzymywać wszelkie towary płynące do Niemiec i z Niemiec. Od tej pory o losie ładunków płynących do Europy decydowały już nie tylko listy kontrabandy.