Niemcy zajmują Brukselę

20 sierpnia 1914 roku wojska niemieckie wkroczyły do Brukseli. Stolica Belgii nie była broniona: rząd przeniósł się trzy dni wcześniej do Antwerpii, a armia belgijska wycofała się znad Gete do twierdzy. Miasto ogłoszono otwartym, by oszczędzić mu zniszczeń i ofiar.

Niekończąca się defilada

Wkroczenie Niemców miało charakter pokazu siły. Przez Brukselę przemaszerowały oddziały niemieckiej 1 Armii generała Alexandra von Klucka, zmierzające na zachód, w kierunku Francji. Kolumny piechoty, kawalerii i artylerii ciągnęły ulicami przez wiele godzin, a według relacji świadków przemarsz trwał kilka dni. Mieszkańcy obserwowali go w milczeniu. Dla wielu z nich był to pierwszy widok armii, której siły nikt w Belgii nie był w stanie powstrzymać.

Burmistrz Max

Burmistrz Brukseli Adolphe Max starał się uchronić mieszkańców przed represjami. Nakazał oddanie broni, rozebranie barykad i rozwiązanie straży obywatelskiej, by nie dać Niemcom pretekstu do przemocy, jaka spotkała inne belgijskie miasta. Jednocześnie stanowczo bronił praw mieszkańców wobec okupanta. Za sprzeciw wobec niemieckich żądań został we wrześniu 1914 roku aresztowany i do końca wojny był więziony w Niemczech. Stał się jednym z symboli belgijskiego oporu.

Okupacja

Zajęcie Brukseli oznaczało, że niemal cała Belgia znalazła się pod okupacją. Niemcy utworzyli Generalne Gubernatorstwo Belgii z siedzibą w stolicy. Okupacja trwała ponad cztery lata i przyniosła mieszkańcom rekwizycje, niedobory żywności, cenzurę, a później także deportacje robotników do pracy w Niemczech. Wyżywienie ludności w dużej mierze zapewniała międzynarodowa pomoc, organizowana przy udziale neutralnych Stanów Zjednoczonych.

Bruksela została wyzwolona dopiero w listopadzie 1918 roku. 22 listopada król Albert I uroczyście wkroczył do stolicy na czele armii belgijskiej.