Odsiecz dla zaginionego batalionu

Wieczorem 7 października 1918 roku żołnierze amerykańskiego 307 Pułku Piechoty dotarli do stoku w wąwozie Charlevaux w Argonnach, gdzie od pięciu dni bronił się okrążony oddział majora Charlesa Whittleseya z 77 Dywizji. Głodni, wyczerpani i przetrzebieni ludzie, których prasa nazwała „zaginionym batalionem”, odrzucili tego samego dnia niemieckie wezwanie do kapitulacji. Rano 8 października ci, którzy mogli iść, zeszli z wąwozu na tyły. Według najczęściej podawanych liczb było ich 194.

Pięć dni w wąwozie

Okrążeni mieli żywność najwyżej na dwa dni. Wodę czerpali z potoku na dnie wąwozu, ale w dzień wyprawa po nią mogła kosztować życie, a w nocy Niemcy ostrzeliwali brzeg z karabinów maszynowych. Codziennie ostrzeliwały ich moździerze, a niemiecka piechota atakowała granatami z urwiska nad stokiem i z boków. Niemcy próbowali też podstępu, wykrzykując po angielsku fałszywe komendy. Rannych opatrywano bandażami zdjętymi z zabitych, a zabitych nie było jak pochować. Według historii 77 Dywizji oddział miał 4 października 520 ludzi zdolnych do walki, rano 5 października 375, a 6 października już tylko 275.

4 października po południu na stok spadł ogień amerykańskiej artylerii, która myliła się co do ich położenia. Około 15 Whittlesey wysłał ostatniego gołębia z wiadomością: „Jesteśmy wzdłuż drogi, na współrzędnej 276.4. Nasza artyleria kładzie ogień zaporowy prosto na nas. Na litość boską, przerwijcie to”. Ptak, Cher Ami, dotarł do gołębnika ciężko ranny i stał się jednym z najsłynniejszych zwierząt wojny. Czy to jego wiadomość przerwała ostrzał, nie jest pewne. W następnych dniach lotnicy 50 Eskadry zrzucali okrążonym żywność i amunicję, w czym widzi się pierwsze amerykańskie zaopatrywanie wojsk z powietrza. Paczki spadały jednak w gęsty las, przeważnie poza zasięgiem okrążonych. 6 października niemiecki ogień z ziemi strącił samolot porucznika Harolda Goettlera i jego obserwatora, porucznika Erwina Bleckleya. Obaj zginęli.

Wezwanie do kapitulacji

Rano 7 października dziewięciu żołnierzy wymknęło się bez rozkazu po zrzucone paczki i wpadło na niemiecką placówkę. Pięciu zginęło, czterech dostało się do niewoli. Jednego z nich, szeregowego Lowella Hollingsheada, Niemcy odesłali z zawiązanymi oczami z listem napisanym po angielsku. Autorem był podobno porucznik Heinrich Prinz, który przed wojną mieszkał kilka lat w Seattle. List chwalił odwagę Amerykanów, przypominał, że jęki ich rannych słychać w niemieckich liniach, i wzywał do wywieszenia białej flagi. Whittlesey kazał w odpowiedzi zdjąć białe płachty, którymi oznaczano stanowisko dla lotników. Legenda przypisała mu odpowiedź „Idźcie do diabła!”, ale w swoim raporcie napisał tylko: „Żadna odpowiedź na wezwanie do kapitulacji nie wydawała się potrzebna”.

Odsiecz

Tego samego dnia sytuacja się odwróciła. 28 i 82 Dywizja uderzyły ze wschodu, z doliny rzeki Aire na Châtel-Chéhéry, w tył niemieckich pozycji w Argonnach, a 77 Dywizja ponawiała natarcia od czoła. Niemcy zaczęli ustępować. Wieczorem po raz ostatni zaatakowali okrążonych, tym razem także z miotaczami ognia, ale zostali odparci. Wkrótce potem na stok weszli żołnierze 307 Pułku z żywnością i amunicją. Rano 8 października przybył do okrążonych dowódca dywizji, generał Robert Alexander.

Bilans

Straty były bardzo ciężkie. Najczęściej podaje się, że ze stanu około 550 ludzi zginęło 107, 63 zaginęło, a około 190 było rannych. O własnych siłach wyszło 194 żołnierzy, choć artykuł armii amerykańskiej mówi o 190, a historia dywizji z 1919 roku o 252 ocalałych z 679. Whittlesey, kapitan George McMurtry, ranny 4 i 6 października, oraz dowódca kompanii K 307 Pułku kapitan Nelson Holderman, ranny kilka razy, otrzymali Medal Honoru. Pośmiertnie dostali go też lotnicy Goettler i Bleckley. Whittlesey został podpułkownikiem i bohaterem narodowym. 26 listopada 1921 roku wyskoczył za burtę statku płynącego do Hawany i zginął.