Zaginiony batalion okrążony w Argonnach

Rankiem 3 października 1918 roku w sercu lasów Argonny okazało się, że kilkuset żołnierzy amerykańskiej 77 Dywizji jest odciętych od własnych linii. Dzień wcześniej, w czasie ofensywy nad Mozą i w Argonnach, oddział pod dowództwem majora Charlesa Whittleseya przedarł się przez niemieckie pozycje i zgodnie z rozkazem stanął w wąwozie Charlevaux, na północny wschód od Binarville. W nocy Niemcy zamknęli za nim lukę, a sąsiednie oddziały, amerykańskie i francuskie, nie zdołały się do niego przebić. Gazety w Stanach Zjednoczonych nazwały wkrótce okrążonych „zaginionym batalionem”.

Natarcie „bez względu na straty”

77 Dywizja, złożona głównie z poborowych z Nowego Jorku, w dużej części z imigranckich dzielnic Manhattanu, od 26 września przedzierała się przez Argonny, gęsty las, w którym od 1914 roku ciągnęły się okopy, zasieki i gniazda karabinów maszynowych. Jej lewe skrzydło było odsłonięte, bo Francuzi na zachód od lasu stali w miejscu. 2 października natarcie znów utknęło przed niemiecką linią. Dowódca dywizji, generał Robert Alexander, wydał wtedy rozkaz natarcia całą linią na drogę z Binarville do La Viergette, „bez względu na straty” i na odsłonięte skrzydła. Według jego raportu natarcie ruszyło około 12.30 po krótkim ostrzale artyleryjskim.

Uderzenie udało się tylko na lewym skrzydle. Sześć kompanii 308 Pułku Piechoty z 1 i 2 batalionu, z dwiema sekcjami karabinów maszynowych z 306 Batalionu Karabinów Maszynowych, znalazło słabo bronione miejsce w dnie jaru biegnącego na północ i przeszło przez niemiecki pas okopów i zasieków. Prowadził je Whittlesey, przed wojną nowojorski prawnik, dowódca 1 batalionu, a 2 batalionem dowodził kapitan George McMurtry. Około 18 oddział dotarł do celu. Whittlesey meldował, że w drodze stracił około 90 ludzi, a wziął do niewoli 2 niemieckich oficerów, 28 żołnierzy i 3 karabiny maszynowe. Na noc żołnierze okopali się na stromym stoku pod drogą, około pół kilometra na wschód od młyna Charlevaux, z potokiem w dole i urwiskiem nad głową. Nie mieli płaszczy ani koców, a żywności na dzień, według dowódcy dywizji najwyżej na dwa.

Pułapka

Sąsiedzi nie poszli za nimi. 307 Pułk Piechoty na prawo zatrzymał się przed umocnieniami w lesie Bois de la Naza, a Francuzi na lewo przed pozycją pod La Palette. Niemcy z 76 Dywizji Rezerwowej, która 1 października zluzowała tu 2 Dywizję Landwehry, w nocy obsadzili okopy, przez które przeszli Amerykanie, i przeciągnęli zasieki przez dno jaru. O świcie 3 października Whittlesey odesłał kompanię E, by od tyłu pomogła dwóm kompaniom, które zostały na zachodnim brzegu jaru. Kompania wpadła na Niemców i tylko jeden pluton wrócił do okrążonych. Mniej więcej w tym samym czasie, około 7 rano, przedarła się do nich kompania K 307 Pułku kapitana Nelsona Holdermana, około 80 ludzi. Niedługo potem Niemcy rozbili posterunki gońców łączące oddział z tyłami. Odtąd jedyną łącznością z pułkiem były gołębie pocztowe.

Wieczorem 3 października Niemcy otoczyli stok i obrzucili go granatami ze wszystkich stron, także z urwiska nad drogą. Amerykanie, którzy oszczędzali amunicję, odpowiedzieli dopiero salwą, gdy napastnicy podnieśli się do ataku, i atak się załamał. W ciągu dnia 154 Brygada, do której należał 308 Pułk, trzy razy bezskutecznie nacierała, by się do nich przebić.

Ile ich było

Liczebność oddziału podawana jest różnie. Historia 77 Dywizji z 1919 roku mówi o 679 ludziach, którzy weszli do wąwozu, a badacz tej historii Robert Laplander o blisko 700. Większość opracowań, w tym uzasadnienie Medalu Honoru dla Whittleseya, które mówi o 463 oficerach i żołnierzach 308 Pułku i kompanii K, daje około 550 ludzi. Generał Alexander nie lubił nazwy „zaginiony batalion”. Pisał, że oddział nie zabłądził, tylko doszedł tam, dokąd mu kazano, i trzymał się, aż reszta dywizji do niego dotrze. Okrążeni mieli wytrwać jeszcze cztery dni.