Miotacz ognia

Miotacz ognia to broń, która wyrzuca strumień płonącej cieczy na odległość kilkunastu do kilkudziesięciu metrów. Nowoczesny miotacz powstał w Niemczech i właśnie w okopach I wojny światowej po raz pierwszy użyto go w boju. Służył do walki z bliska: do wypalania obrońców z okopów, schronów i umocnień.

Jak działał

Urządzenie, które sprężonym gazem wypychało przez lancę strumień palnego oleju, proponował armii niemieckiej na początku XX wieku pirotechnik Richard Fiedler. Rozwinął je razem z nim Bernhard Reddemann, oficer rezerwy pionierów i zawodowy strażak, komendant straży pożarnej w Poznaniu. Armia przyjęła dwa typy: duży, obsługiwany przez kilku żołnierzy, i mniejszy, noszony na plecach. Przenośne miotacze sięgały na 20–35 metrów, a zbiornik wystarczał na minutę lub dwie ognia.

Pierwsze ataki

Według części źródeł Niemcy próbowali użyć płonącej cieczy już jesienią 1914 roku w Argonnach, ale bez większego skutku. Za pierwsze bojowe użycie miotaczy uznaje się atak z 26 lutego 1915 roku w lesie Malancourt pod Verdun. Oddział Reddemanna zalał ogniem francuskie okopy, a piechota zajęła je bez trudu, choć był to tylko lokalny eksperyment. W marcu Reddemann dostał 3 Batalion Pionierów Gwardii, którego kompanie wyposażono w miotacze.

30 lipca 1915 roku miotacze zaskoczyły Brytyjczyków pod Hooge na wschód od Ypres. Atak spadł na niedoświadczoną dywizję nowej armii Kitchenera. Niemcy użyli tylko kilku miotaczy, a poparzonych było niewielu, ale przerażeni żołnierze uciekali z okopów pod ogień karabinów i Niemcy zdobyli całe odcinki linii. Po tym ataku Francuzi i Brytyjczycy zaczęli poważnie pracować nad własnymi miotaczami.

W kolejnych latach

Najszerzej używali tej broni Niemcy. Kompanie miotaczy ognia wspierały natarcie pod Verdun, a kilka miesięcy później miotaczami i granatami wypłoszono Francuzów z kaponier fortu Vaux. Miotacze należały do uzbrojenia oddziałów szturmowych: w kontrnatarciu pod Cambrai małe grupy z lekkimi karabinami maszynowymi i miotaczami wchodziły między brytyjskie posterunki. Według jednego z zestawień Niemcy użyli miotaczy w ponad 650 atakach.

Francuzi szybko zbudowali własne miotacze, ale ich pierwszy atak, w czerwcu 1915 roku pod Vauquois, się nie powiódł. Później dobrze sprawdzały się ich lekkie miotacze typu Schilt, a oddział paryskich strażaków z miotaczami wszedł z piechotą do odbitego fortu Douaumont. Brytyjczycy wypróbowali nad Sommą wielkie, nieruchome miotacze kapitana Livensa, ale potem z nich zrezygnowali. Ręcznych miotaczy użyła jeszcze Royal Navy w rajdzie na Zeebrugge w kwietniu 1918 roku.

Austro-Węgry przejęły niemieckie wzory, a w 1915 roku zbudowały także własne, często zawodne miotacze. W walkach o Ortigarę Austriacy wdarli się do włoskich okopów z granatami i miotaczami ognia. Niemieckie miotacze dostali też Bułgarzy i Turcy.

Ocena

Miotacz był bronią bardzo krótkiego zasięgu, a okopy rzadko leżały tak blisko siebie, by mógł sięgnąć przeciwnika. Ciężkie zbiorniki utrudniały ruch, a obsługa była łatwym celem dla karabinów, artylerii i moździerzy. Największy był skutek psychologiczny: ogień budził przerażenie i wypędzał obrońców z okopów i schronów pod ogień piechoty. Dlatego miotacz pozostał bronią pomocniczą szturmu, a nie środkiem przełamania frontu. Na szerszą skalę używano go dopiero w II wojnie światowej, przeciw bunkrom i umocnieniom.