Karabin maszynowy

Karabin maszynowy, potocznie kaem, to broń samoczynna, która strzela seriami, kilkaset pocisków na minutę. W I wojnie światowej był obok artylerii najgroźniejszą bronią frontu: ciężkie kaemy, obsługiwane przez kilkuosobowe załogi, trzymały obronę okopów, a lżejsze, ręczne, dawały siłę ognia nacierającej piechocie i uzbrajały samoloty.

Maxim i jego potomkowie

Pierwszy praktyczny karabin maszynowy, który sam przeładowywał się przy każdym strzale, zbudował w 1884 roku Hiram Maxim. W 1914 roku wszystkie armie miały jego odmiany albo podobne konstrukcje: niemiecki MG 08, rosyjski Maxim, brytyjski Vickers, a także austro-węgierski Schwarzlose i francuski Hotchkiss. Była to broń ciężka, zwykle chłodzona wodą i zasilana z taśmy. Vickers strzelał 450–500 pocisków na minutę z taśm po 250 nabojów, na odległość do 4500 metrów, a niemiecki MG 08 obsługiwało pięciu żołnierzy.

Przed wojną wiele armii wątpiło jeszcze w przydatność tej broni. Brytyjski batalion piechoty miał w 1914 roku tylko dwa karabiny maszynowe, od lutego 1915 roku cztery. Kanadyjczycy wyruszyli za ocean z czterema coltami na batalion, które w 1916 roku zastąpiono vickersami.

Broń obrońcy

Najwcześniej siłę kaemu w obronie docenili Niemcy: ustawiali go na przygotowanych stanowiskach, tak by pola ostrzału się krzyżowały. Piechota nacierająca w otwartym polu ponosiła od takiego ognia ogromne straty, a sam kaem bardziej niż jakakolwiek inna broń zepchnął żołnierzy do okopów. Pierwszego dnia bitwy nad Sommą, 1 lipca 1916 roku, niemieccy strzelcy wyciągali karabiny na zrujnowane przedpiersia i do lejów i strzelali do szeregów brytyjskiej piechoty jak na strzelnicy. Najwięcej ofiar zadawała jednak w tej wojnie artyleria, a kaem był groźny przede wszystkim w połączeniu z zasiekami.

Poza Europą kaem nadal dawał przewagę wojskom kolonialnym. Pod Beringią w maju 1916 roku armię sułtana Darfuru rozbił w 40 minut ogień dział i maximów z czworoboku wojsk anglo-egipskich.

Kompanie, lewisy i samoloty

Z czasem ciężkie kaemy zabrano batalionom i zgrupowano w osobnych oddziałach. W Wielkiej Brytanii królewski dekret z 14 października 1915 roku powołał Korpus Karabinów Maszynowych (Machine Gun Corps), który dał każdej brygadzie kompanię kaemów. Przez korpus przeszło 170 500 oficerów i żołnierzy, z których 62 049 zginęło, zostało rannych lub zaginęło. Do lipca 1917 roku formalnie należały do niego także oddziały czołgów. Ciężkie kaemy strzelały też ogniem pośrednim, ponad głowami własnej piechoty, na skrzyżowania dróg i rowy dowozowe.

Miejsce vickersów w batalionach zajął lekki Lewis, dostarczany do wojska od lipca 1915 roku. Nosił go jeden żołnierz, a zasilał magazynek bębnowy na 47 naboi. Pod Pozières Australijczycy wysłali lewisy do przodu razem z falami szturmowymi. Francuzi mieli podobną broń, Chauchat.

Kaem uzbroił też samoloty. Latem 1915 roku Niemcy dostali Fokkera z synchronizatorem, który pozwalał strzelać przez obracające się śmigło. Alianckie Nieuporty, które synchronizatora nie miały, strzelały z lewisa umieszczonego na górnym płacie, ponad śmigłem. Z lewisa nabitego amunicją wybuchową William Leefe Robinson zestrzelił we wrześniu 1916 roku sterowiec SL 11.