Broń i technika
Gruba Berta
Niemiecki moździerz oblężniczy kalibru 420 mm z zakładów Kruppa. W 1914 roku rozbijał forty Liège, Namuru, Maubeuge i Antwerpii, a w 1915 roku pomagał zdobywać twierdze rosyjskie, m.in. Kowno i Nowogieorgijewsk.
Krupp zbudował przed wojną dwa typy moździerza kalibru 42 cm: ciężki, ustawiany na betonowym fundamencie Gamma-Gerät i lżejszy, kołowy M-Gerät, który przewożono koleją i ciągnikami. Ten drugi ważył około 42 ton i wystrzeliwał pociski o masie do ponad tony na odległość około 9 km, kilka na godzinę. Liczba zbudowanych egzemplarzy różni się w źródłach, od kilkunastu do około 30. Nazwa Dicke Bertha, czyli Gruba Berta, powstała wśród żołnierzy w sierpniu 1914 roku, zapewne od imienia Berthy Krupp, właścicielki firmy.
Pod Liège moździerze 42 cm, razem z austro-węgierskimi moździerzami Škody kalibru 30,5 cm, zmusiły do kapitulacji fort Pontisse, a 15 sierpnia 1914 roku pocisk trafił w magazyn amunicji fortu Loncin. Potem burzyły forty Namuru, Maubeuge i Antwerpii, a w 1915 roku ostrzeliwały Przemyśl, Osowiec, Kowno i Nowogieorgijewsk. Pod Verdun w 1916 roku nie przebijały już nowoczesnych fortów z betonu. Alianci nazywali Grubą Bertą także inne niemieckie ciężkie działa, a paryżanie w 1918 roku działo dalekonośne.
Źródła
W kronice
(11)11 tekstów używa tego pojęcia.
1914
1915