Szrapnel

Pocisk opracował pod koniec XVIII wieku brytyjski oficer artylerii Henry Shrapnel, a armia brytyjska przyjęła go w 1803 roku. Szrapnel miał skorupę wypełnioną ołowianymi kulkami i niewielki ładunek prochu. Zapalnik czasowy rozrywał go przed celem lub nad nim, a kulki leciały dalej z prędkością pocisku, raniąc żołnierzy na dużej przestrzeni. W 1914 roku był podstawowym pociskiem dział polowych wszystkich armii; brytyjskie działa polowe do października 1914 roku strzelały wyłącznie szrapnelami.

W wojnie pozycyjnej szrapnel okazał się mało skuteczny: nie niszczył okopów ani schronów, a zasieki przecinał tylko przy bardzo dokładnym ustawieniu zapalnika. Armie przechodziły więc na pociski burzące, choć Brytyjczycy długo zachowali duży udział szrapneli, co zaważyło m.in. pod Aubers w 1915 roku i nad Sommą w 1916 roku. Szrapnele zostały jednak w ruchomych zaporach ogniowych osłaniających piechotę. Polski generał Tadeusz Rozwadowski skonstruował granato-szrapnel, wybuchający w powietrzu i przy uderzeniu. Potocznie szrapnelem nazywa się dziś każdy odłamek.