Koniec bitwy pod Hazebrouck
- Kategoria:
- Działania zbrojne
- Front:
- Front zachodni
- Data:
- 15 kwietnia 1918
- Autor:
- Natalia
- Bitwa:
- Bitwa pod Hazebrouck
15 kwietnia 1918 roku na froncie przed Hazebrouck panował względny spokój. Przez trzy poprzednie dni niemiecka 6 Armia próbowała przebić się przez równinę nad Lys do tego ważnego węzła kolejowego. 12 kwietnia zrobiła w liniach brytyjskich głębokie wyłomy, ale 13 kwietnia jej natarcie zatrzymały 4 Brygada Gwardii pod Vieux-Berquin i świeża 5 Dywizja przed lasem Nieppe, a 14 kwietnia rozbiło się o linię 1 Dywizji Australijskiej. 15 kwietnia Niemcy dwukrotnie gromadzili wojska do ataku: przed świtem naprzeciw 95 Brygady 5 Dywizji i o 19.30 naprzeciw 184 Brygady 61 Dywizji. Za każdym razem ogień artylerii, karabinów i karabinów maszynowych oraz nisko latających samolotów rozpędził ich, zanim ruszyli. Australijczycy odparli kilka drobnych natarć, a ich ciężka artyleria zniszczyła budynek fabryczny, z którego dzień wcześniej Niemcy zdobyli dwa wysunięte posterunki. Niemcy ostrzeliwali gazem stanowiska baterii przy drodze z Saint-Venant do Hazebrouck i drogi przez las. Brytyjska komisja do spraw nazewnictwa bitew uznała ten dzień za ostatni dzień bitwy pod Hazebrouck.
Spokój nie był przypadkiem. Po południu 14 kwietnia dowództwo 6 Armii zameldowało Ericowi Ludendorffowi, że jej ofensywa najwyraźniej wygasła, a wojska są kompletnie wyczerpane: dywizje codziennie dostają rozkaz natarcia i go nie wykonują. Szef sztabu armii chciał odłożyć dalsze ataki do czasu, aż uda się porządnie rozstawić artylerię i moździerze. Ludendorff się zgodził i postanowił, że 6 Armia ruszy na Meteren i Strazeele dopiero 17 kwietnia, „powoli, ale pewnie”, a do tego czasu ograniczy się do drobnych akcji. Główny ciężar walki przejęła 4 Armia, która 15 kwietnia nacierała na wzgórza wokół Bailleul i zdobyła je wieczorem. Dzień wcześniej, na konferencji w Abbeville, generał Ferdinand Foch, który właśnie został naczelnym wodzem armii sprzymierzonych, odmówił zluzowania wyczerpanych dywizji brytyjskich i ku zaskoczeniu obecnych oznajmił: „bitwa pod Hazebrouck jest skończona”. 15 kwietnia jego oficer łącznikowy powtórzył Haigowi, że Foch podtrzymuje to zdanie.
Za brytyjskim frontem stały już wojska francuskie. II Korpus Kawalerii generała Robillota, który w ciągu 60 godzin przeszedł około 190 kilometrów, zajął pozycje przed Steenvoorde i na północ od Cassel, a 133 Dywizja stanęła pod Caëstre, kilka kilometrów na północny wschód od Hazebrouck. Generał Herbert Plumer uzgodnił z Robillotem, że Francuzi zluzują część zmęczonych wojsk brytyjskich, ale Foch zakazał takich ustaleń: francuskie dywizje na północy miały iść „do bitwy”, a nie zastępować Brytyjczyków. Robillot mimo to przyjął do swojej 133 Dywizji, która nie miała koni do dział, artylerię brytyjskiej 21 Dywizji, która tego popołudnia wsparła ogniem obrońców Meteren.
Bilans trzech dni walk był dla Brytyjczyków kosztowny, ale korzystny. Niemcy zdobyli 12 kwietnia pas ziemi głęboki miejscami na kilka kilometrów i podeszli na około 8 kilometrów do Hazebrouck, lecz w następnych dniach, choć mieli przewagę liczebną i świeże dywizje, nie zdobyli prawie nic. Za tę obronę zapłaciły przede wszystkim rozbite już wcześniej brygady 29, 31, 50 i 51 Dywizji oraz 4 Brygada Gwardii, z której według brytyjskiej historii oficjalnej zostało około 250 ludzi. Straty całej armii były ogromne. 15 kwietnia generał adiutant meldował Haigowi, że od 21 marca piechota straciła 7408 oficerów i 188 tysięcy żołnierzy, a wszystkie rodzaje broni do 14 kwietnia około 210 tysięcy ludzi. Uzupełnienia przysłane w tym czasie z kraju wyniosły niespełna 115 tysięcy, a pięć dywizji istniało już tylko jako kadry.
Hazebrouck pozostało w rękach brytyjskich. 1 Dywizja Australijska utrzymywała front przed lasem Nieppe przez kolejne miesiące, a australijski historyk oficjalny Charles Bean podkreślał, że właśnie tutaj Australijczycy rzeczywiście zatrzymali niemiecki marsz, tak jak 5 Dywizja na ich prawo i 33 Dywizja na lewo od nich. Bitwa nad Lys trwała jednak dalej, a jej ciężar przesuwał się na północ, ku Meteren i wzgórzom Flandrii z Kemmelbergiem.