Niemcy zdobywają Bailleul
- Kategoria:
- Działania zbrojne
- Front:
- Front zachodni
- Data:
- 15 kwietnia 1918
- Autor:
- Łukasz Skowroń
- Bitwa:
- Bitwa pod Bailleul
15 kwietnia 1918 roku Niemcy zdobyli grzbiet Ravelsberg na wschód od Bailleul, a w nocy Brytyjczycy opuścili samo miasto. Był to trzeci dzień walk o wzgórza na północnym skrzydle niemieckiego włamania nad Lys. 13 kwietnia brytyjski IX Korpus oddał wysunięty łuk przed Bailleul, a 14 kwietnia wieś Neuve-Église, ale na nowej linii, od przedmieść miasta przez Mont de Lille i Ravelsberg po Crucifix Corner, odparł wszystkie ataki. Tej nocy wyczerpane brygady generała Cecila Nicholsona zluzowały dwie brygady 59 Dywizji, rozbitej w marcu nad Sommą i uzupełnionej w dużej części młodymi żołnierzami, którzy pierwszy raz mieli stanąć w ogniu. Objęły one w ciemności front długi na blisko 5,5 kilometra.
Generał Herbert Plumer, dowódca brytyjskiej 2 Armii, wiedział, że linia przed Bailleul nie ma wartości taktycznej, ale nie chciał oddawać miasta bez walki. Właśnie wycofywał swoje wojska z łuku Ypres i obawiał się, że jeśli Niemcy zobaczą jednoczesny odwrót spod Bailleul, odzyskają wiarę w zwycięstwo. Po niemieckiej stronie, po nieudanych natarciach z poprzednich dni, odcinek przeorganizowano. Trzy dywizje naprzeciw Bailleul objęło dowództwo Korpusu Rezerwowego Gwardii, świeżo przybyłe z Rosji, i przeszły one pod rozkazy 4 Armii generała Friedricha Sixta von Armina. Następca tronu Bawarii, Rupprecht, dowódca grupy armii, kazał wziąć miasto w kleszcze: 4 Armia miała je obejść od północy i wschodu, a 6 Armia od południa i zachodu.
W południe na Crucifix Corner spadł bardzo silny ostrzał, który o 14.00 objął cały front 177 Brygady. O 14.45 ruszyła piechota. Bataliony pułków Lincolnshire i Norfolk dwukrotnie wyrzucali Niemców z Crucifix Corner. Gdy przeciwnik ponowił natarcie, zdobył jednak Mont de Lille tuż na wschód od miasta, gdzie z batalionu North Staffordshire został jeden oficer i trzech żołnierzy. Kontratak odbił wzgórze, ale o 17.00 było już w rękach niemieckich. Około 16.30 padło Crucifix Corner, a Niemcy skręcili wzdłuż drogi na Ravelsberg i zaczęli zwijać brytyjską linię od flanki. Według dowódcy 59 Dywizji front „rozsypał się”. Do 19.00, jak pisał feldmarszałek Douglas Haig, cały grzbiet był w rękach niemieckich. Bataliony 176 Brygady, broniące się na południe od Bailleul, w obawie przed odcięciem wycofały się po zmroku przez miasto.
Około 20.00 oficerowie 34 Dywizji zatrzymali na drogach na północ od Bailleul kilkuset rozbitków i ustawili ich w linii. Za nimi, na przygotowanej w pośpiechu pozycji od Meteren do Kemmel, stało sześć wykrwawionych brygad Nicholsona, liczących razem około 7 tysięcy ludzi. Sąsiednie dywizje cofnęły skrzydła, tak że do rana powstała ciągła linia za utraconym frontem. Haig napisał w swoim raporcie, że niemiecka piechota wdarła się do Bailleul około 21.00. Niemieckie historie pułków zgodnie podają jednak, że Niemcy weszli do miasta dopiero późno w nocy lub 16 kwietnia, gdy patrole stwierdziły, że Brytyjczycy je opuścili. Brytyjska historia oficjalna przyjmuje, że Bailleul ewakuowano w nocy z 15 na 16 kwietnia.
Bailleul, liczące przed wojną ponad 13 tysięcy mieszkańców, od jesieni 1914 roku było jednym z największych brytyjskich ośrodków na tyłach frontu pod Ypres. Już w kwietniowych walkach było ciężko ostrzeliwane, a gdy znalazło się w rękach niemieckich, burzyła je brytyjska artyleria i lotnictwo. Według lokalnych źródeł w listopadzie 1918 roku w mieście stał tylko jeden dom. Brytyjczycy wrócili do ruin pod koniec sierpnia. Strata Bailleul i wzgórz na wschód od niego przybliżyła Niemców do pasma flandryjskich wzgórz z Kemmelbergiem, ale ich natarcie słabło. Tego samego dnia Haig dowiedział się, że generał Ferdinand Foch otrzymał tytuł naczelnego wodza armii sprzymierzonych we Francji, a Foch, który dzień wcześniej odmówił zluzowania wyczerpanych dywizji brytyjskich, wciąż powtarzał, że bitwa pod Hazebrouck jest skończona.