Rosjanie zajmują Kerend

Brytyjska chronologia wojny notuje pod 17 marca 1917 roku, że rosyjskie wojska zajęły Kerend (w źródłach brytyjskich Karind). Było to niewielkie miasto w górach Zagros, na głównej drodze z Kermanszahu do Bagdadu, około 100 kilometrów na zachód od Kermanszahu. Dokładnego dnia wejścia Rosjan źródła nie podają. Brytyjska historia oficjalna kampanii mezopotamskiej F.J. Moberly’ego pisze tylko, że 20 marca generał Frederick Stanley Maude dowiedział się, iż Rosjanie doszli do Kerendu i 18 marca ruszyli z niego dalej. Data z chronologii jest więc prawdopodobna. Dla Rosjan był to 4 marca według kalendarza juliańskiego.

Kerend przechodził już z rąk do rąk. W marcu 1916 roku dotarł tu na krótko rosyjski oddział, pod koniec kwietnia Rosjanie wyparli stąd Turków, a w czerwcu sami musieli się wycofać po przegranej walce na płaskowyżu pod miastem. Teraz role znów się odwróciły. Po zdobyciu Kermanszahu 11 marca korpus generała Nikołaja Baratowa szedł za wycofującym się tureckim XIII Korpusem Alego Ihsana Beja, który spieszył do Mezopotamii na pomoc swojej 6 Armii. Według tureckich danych przytoczonych przez Moberly’ego czoło korpusu minęło Kerend już 9 marca, a jego straż tylna, osmańska 2 Dywizja, zatrzymywała Rosjan pod Kermanszahem.

Pościg szedł powoli. W górach leżał śnieg, a cofający się Turcy niszczyli drogi i, jak donoszono do Londynu, wywozili z okolicy zapasy, zwierzęta i ludzi. Rosyjska piechota została daleko w tyle, w Kermanszahu i na drodze do Hamadanu, a Turków ścigały głównie pułki kozackie. Rosyjski komunikat wojenny z 17 marca donosił, że turecka kolumna, złożona z dwóch batalionów, sześciu dział górskich i trzech szwadronów, wycofująca się z Senne, dzisiejszego Sanandadżu, została przechwycona przez rosyjską kawalerię i uciekła w bezdrożne góry. Tymczasem w Rosji upadła już monarchia. Abdykacja Mikołaja II i rozkaz nr 1 Rady Piotrogrodzkiej miały wkrótce dotrzeć także do żołnierzy w Persji.

Z drugiej strony szli Brytyjczycy. 18 marca, gdy Rosjanie ruszali z Kerendu, brytyjska kolumna generała Edwardesa przeprawiła się przez Dijalę i zajęła bez walki Bakubę, na północny wschód od Bagdadu. Maude chciał przeciąć Turkom drogę i, współdziałając z Rosjanami, zamknąć XIII Korpus między dwoma armiami. Na zachód od Kerendu droga wiodła jednak przez wąwóz pod przełęczą Pa Tak, naturalną pozycję obronną, którą Turcy umocnili zawczasu. Tam Ali Ihsan postanowił zatrzymać pościg.