Włochy uznają Komitet Narodowy Polski

30 października 1917 roku rząd włoski uznał Komitet Narodowy Polski Romana Dmowskiego za oficjalną organizację polską. Włochy były trzecim mocarstwem Ententy, które to zrobiło, po Francji i Wielkiej Brytanii. Decyzję podjął minister spraw zagranicznych Sidney Sonnino. Datę 30 października podają polscy historycy, a od tego dnia liczy się też działalność misji Komitetu w Rzymie. Wiadomość szła do sojuszników kilka dni: 5 listopada ambasada francuska w Waszyngtonie zawiadomiła Departament Stanu, że rząd włoski „właśnie uznał” Komitet. Część opracowań pisze dlatego ogólniej o przełomie października i listopada.

Włoski krok był zapowiedziany. 11 października Brytyjczycy informowali Amerykanów, że minister Arthur Balfour zaprosi Włochy do uznania Komitetu, gdy tylko pozna stanowisko Waszyngtonu. Gdy Rzym podejmował decyzję, Włochy przeżywały najcięższy kryzys wojny. Od tygodnia trwała klęska pod Caporetto, armia cofała się w nieładzie nad Tagliamento, a dzień wcześniej Vittorio Emanuele Orlando utworzył nowy rząd. Sonnino zachował w nim tekę spraw zagranicznych, którą sprawował od 1914 roku, i to on prowadził sprawę polską.

Przedstawicielem Komitetu przy rządzie włoskim był Konstanty Skirmunt, ziemianin z Polesia i przed wojną członek rosyjskiej Rady Państwa. Dla Włoch sprawa polska miała wymiar praktyczny. W obozach jenieckich na całym Półwyspie Apenińskim przebywały tysiące Polaków wziętych do niewoli w mundurach armii austro-węgierskiej. Misja Skirmunta zabiegała, by zebrać ich w osobnych obozach, odciętych od wpływów austriackich i niemieckich, i otoczyć polską opieką. Według polskich opracowań w listopadzie 1917 roku około 5 tysięcy polskich jeńców zgromadzono pod Casertą.

Uznanie nie oznaczało jeszcze zgody na polskie wojsko we Włoszech. Rzym długo się z tym wstrzymywał. Sonnino zgodził się na formowanie oddziałów polskich z jeńców dopiero we wrześniu 1918 roku. Z obozów we Włoszech wyszło potem ponad 30 tysięcy żołnierzy Armii Polskiej, w większości wysłanych do Francji, do armii generała Hallera. Jesienią 1917 roku Komitet zyskał jednak trzeciego europejskiego partnera i trzecią stolicę, w której mógł mówić w imieniu Polaków.