Goeben i Breslau wpływają do Dardaneli

Po tygodniu ucieczki przez Morze Śródziemne niemieckie okręty Goeben i Breslau dotarły do Dardaneli, cieśniny prowadzącej do Konstantynopola. Ówczesne kroniki odnotowują ich wejście do cieśniny pod datą 11 sierpnia 1914 roku, choć według większości źródeł okręty dotarły do wejścia do Dardaneli już wieczorem 10 sierpnia.

Ucieczka

Kontradmirał Wilhelm Souchon od początku wojny prowadził swoje okręty przez Morze Śródziemne, unikając brytyjskiej floty. Po ostrzelaniu portów w Algierii i uzupełnieniu węgla w Mesynie skierował się na wschód. 7 sierpnia jego okręty ścigał jeszcze brytyjski krążownik Gloucester, ale główne siły brytyjskie spodziewały się, że Niemcy spróbują uciec na zachód. Gdy zrozumiano, dokąd płyną, było już za późno.

Wejście do Dardaneli nie było oczywiste. Imperium Osmańskie było formalnie neutralne, a zasady neutralności zabraniały okrętom wojennym stron konfliktu dłuższego pobytu na jego wodach. Zgodę na przepuszczenie niemieckich okrętów wydał jednak minister wojny Enver Pasza, zwolennik sojuszu z Niemcami. Okręty przepłynęły obok fortów w rejonie Çanakkale i zakotwiczyły w cieśninie.

Fikcyjna sprzedaż

Gdy Wielka Brytania i Francja zaprotestowały, rząd osmański ogłosił, że kupił oba okręty od Niemiec. 16 sierpnia podniesiono na nich tureckie bandery i nadano im nowe nazwy: Goeben stał się Yavuz Sultan Selim, a Breslau – Midilli. Załogi pozostały jednak niemieckie, a Souchon wkrótce objął dowództwo całej floty osmańskiej. Dla Turków „zakup” był też rekompensatą za dwa pancerniki zamówione w Wielkiej Brytanii i zarekwirowane przez Brytyjczyków na początku sierpnia.

Znaczenie

Przybycie Goebena i Breslau miało ogromne konsekwencje. Wzmocniło proniemieckie stronnictwo w Konstantynopolu i dało Niemcom potężne narzędzie nacisku. Pod koniec października 1914 roku oba okręty, pod osmańską banderą, ale z niemieckimi załogami, poprowadziły flotę osmańską do ataku na rosyjskie porty nad Morzem Czarnym. Goeben ostrzelał Sewastopol, Breslau Noworosyjsk, a osmańskie torpedowce zaatakowały Odessę. W odpowiedzi Rosja, Wielka Brytania i Francja wypowiedziały Imperium Osmańskiemu wojnę. Ucieczka dwóch okrętów otworzyła w ten sposób nowe fronty: na Kaukazie, w Mezopotamii, w Palestynie i w Dardanelach.