John McCrae pisze „In Flanders Fields”

3 maja 1915 roku, w drugim tygodniu walk o łuk Ypres, major John McCrae, lekarz 1 Brygady Kanadyjskiej Artylerii Polowej, napisał krótki wiersz In Flanders Fields („Na polach Flandrii”). Miał wtedy 42 lata i za sobą prawie dwa tygodnie opatrywania rannych w ziemiance wykopanej w wale nad kanałem na północ od Ypres, w miejscu nazywanym później Essex Farm. Kanadyjczycy, których od 24 kwietnia ostrzeliwano gazem i ciężką artylerią, ponosili tu ogromne straty.

McCrae urodził się w 1872 roku w Guelph w Ontario. Był lekarzem, weteranem wojny burskiej, w której służył jako oficer artylerii, i autorem wierszy drukowanych w kanadyjskich pismach. W 1914 roku, mając 41 lat, zgłosił się na ochotnika i jako lekarz z rangą majora popłynął z 1 Dywizją Kanadyjską do Europy.

2 maja pocisk niemieckiej artylerii zabił na miejscu jego przyjaciela, 22-letniego porucznika Alexisa Helmera z Ottawy. Szczątki zebrano w koc i pochowano obok stanowiska opatrunkowego. Kapelana nie było, więc nabożeństwo nad grobem odprawił sam McCrae. Następnego dnia, siedząc według relacji na stopniu ambulansu, napisał wiersz o zmarłych, którzy jeszcze niedawno żyli, a teraz leżą pod krzyżami wśród maków, i o ptakach śpiewających nad nimi mimo huku dział. Relacje świadków różnią się w szczegółach. Według jednej McCrae, niezadowolony, wyrzucił kartkę, którą podniósł ktoś z jego towarzyszy, ale nie wiadomo na pewno kto.

Wiersz kończy się wezwaniem poległych do żywych: „Wam z omdlałych rąk podajemy pochodnię: niech będzie wasza, nieście ją wysoko. Jeśli złamiecie wiarę z nami, którzy umieramy, nie zaśniemy, choć maki rosną na polach Flandrii”. Nie jest to skarga na wojnę, lecz zachęta, by walczyć dalej. McCrae poprawiał tekst przez kolejne miesiące. Londyński „Spectator” go odrzucił, a satyryczny tygodnik „Punch” wydrukował go bez podpisu 8 grudnia 1915 roku.

Wiersz szybko stał się jednym z najbardziej znanych utworów tej wojny. Wykorzystywano go w kampaniach werbunkowych i przy sprzedaży obligacji wojennych. Sam McCrae w czerwcu 1915 roku przeszedł do kanadyjskiego szpitala wojskowego pod Boulogne i zmarł na zapalenie płuc w Wimereux 28 stycznia 1918 roku. Po wojnie z jego wiersza wziął się zwyczaj noszenia czerwonego maku polnego, który do dziś w krajach Wspólnoty Narodów przypina się w Dniu Pamięci.