Koniec bitwy nad Mortagne

3 września 1914 roku, według brytyjskiej chronologii wojny, zakończyła się bitwa nad Mortagne w Lotaryngii. Przez dziesięć dni francuska 2 Armia generała Noëla de Castelnau i 1 Armia generała Auguste’a Dubaila odpierały niemieckie natarcie na przesmyk Charmes, a potem same próbowały zepchnąć Niemców na wschód. Na początku września front między Nancy a Wogezami zastygł.

Od zwycięstwa do okopów

Decydujące starcia rozegrały się 24–26 sierpnia pod Gerbéviller i Rozelieures, gdzie francuska artyleria zatrzymała niemieckie korpusy w najgroźniejszym momencie. Później walki zmieniły charakter. Niemiecka 6 Armia księcia Rupprechta Bawarskiego i 7 Armia generała Josiasa von Heeringena okopały się na wzgórzach między Mortagne a Meurthe oraz przed Lunéville, które wciąż zajmowały. Francuzi odbili Gerbéviller i przekroczyli Mortagne, ale ataki na umocnione pozycje przynosiły im tylko niewielkie zdobycze terenu przy dużych stratach.

Francuscy historycy zwykle zamykają samą bitwę o przesmyk Charmes w dniach 24–26 sierpnia, a starcia z końca sierpnia i początku września uznają za jej dalszy ciąg. Data 3 września, podawana przez brytyjską chronologię, oznacza koniec tej fazy walk: następnego dnia Niemcy uderzyli w innym miejscu.

Front osłabiony, ale bezpieczny

Na przełomie sierpnia i września naczelny wódz Joseph Joffre zaczął zabierać z Lotaryngii całe korpusy i przerzucać je koleją na zachód, gdzie przygotowywał kontrofensywę przeciw niemieckiemu prawemu skrzydłu zbliżającemu się do Paryża. Castelnau i Dubail musieli bronić swoich odcinków mniejszymi siłami, w dużej części złożonymi z dywizji rezerwowych.

Niemieckie dowództwo nie zamierzało jednak odpuścić. Książę Rupprecht zgromadził ciężką artylerię i przygotował nowe natarcie. Tym razem celem nie był przesmyk Charmes, lecz Nancy, stolica francuskiej Lotaryngii, i broniące jej od północnego wschodu wzgórza zwane Grand Couronné. Nowa bitwa zaczęła się 4 września.

Znaczenie

Bitwa nad Mortagne zabezpieczyła prawe skrzydło francuskiego frontu. Niemcy nie przełamali linii obrony między Toul a Épinal i nie wyszli na tyły armii cofających się z północy. Dzięki temu Joffre mógł osłabić front w Lotaryngii i wzmocnić armie, które kilka dni później stanęły do bitwy nad Marną.